Holanda po përgatitet të hapë një pjesë të madhe të tregut të saj të pensioneve për ofrues ndërkombëtarë, një lëvizje që mund të ndryshojë ndjeshëm një sistem që prej dekadash është dominuar nga fondet vendase. Ndryshimi i propozuar synon segmentin e pensioneve të detyrueshme profesionale, i cili përfaqëson rreth 80 për qind të totalit të aktiveve pensionale nën administrim.
Ndryshimi i planifikuar i rregullave për pensionet e detyrueshme
Sipas gazetës Financial Times, ministri holandez i Çështjeve Sociale dhe Punësimit, Hans Vijlbrief, ka rënë dakord të bashkëpunojë me Bashkimin Evropian për të ndryshuar rregullat që aktualisht kërkojnë që skemat e detyrueshme sektoriale të pensioneve të administrohen nga një fond holandez. Kjo kërkesë ka penguar ofruesit komercialë të huaj të marrin pjesë në këtë segment të tregut.
Në një letër drejtuar parlamentit holandez gjatë muajit maj, Vijlbrief shprehet se do të përgatitet një projektligj që do të heqë detyrimin për përdorimin e një fondi holandez për institucionet pensionale nga vendet e tjera anëtare të Bashkimit Evropian që dëshirojnë të operojnë në tregun holandez. Ministria holandeze e Çështjeve Sociale ka deklaruar se do ta trajtojë dhe zgjidhë këtë çështje në periudhën e ardhshme.
Ky hap vjen pas pretendimeve të disa grupeve se sistemi aktual bie ndesh me direktivën e Bashkimit Evropian për ofrimin ndërkufitar të shërbimeve brenda vendeve anëtare.
Sipas Bankës Qendrore Evropiane, Holanda ka sistemin më të madh të pensioneve në Zonën Ekonomike Evropiane. Të dhënat e Bankës Qendrore të Holandës tregojnë se në fund të marsit aktivet totale pensionale arritën në rreth 1.97 trilionë euro.
Presioni i konkurrencës dhe ndikimi në sektor
Kufizimi prek sistemin e pensioneve të detyrueshme profesionale, që përbën shtyllën kryesore të modelit holandez të pensioneve të punës, krahas pensionit shtetëror dhe pensioneve private.
Ofruesit vendas dominojnë këtë segment. Dy fondet më të mëdha pensionale të vendit kontrollojnë së bashku pothuajse gjysmën e tregut, duke administruar përkatësisht rreth 530 miliardë euro dhe 250 miliardë euro aktive.
Hans van Meerten, profesor i së drejtës evropiane dhe ndërkombëtare të pensioneve në Universitetin e Utrechtit, deklaron se beson që struktura aktuale synon të mbrojë një monopol holandez në sektorin e pensioneve.
Jacintha van Bijnen-den Haag, këshilltare strategjike për pensionet në kompaninë e konsulencës financiare Aon, e përshkruan sistemin si të lidhur ngushtë me ndikimin e sindikatave. Ndërkohë, konsulenti Sander Deelstra nga kompania Howden vlerëson se rritja e konkurrencës do të sjellë përfitime për punëdhënësit, punëmarrësit dhe kursimtarët.
Shqetësimet për performancën
Debati është nxitur edhe nga performanca relativisht e dobët e disa fondeve të mëdha pensionale.
Sipas të dhënave të Qendrës Finlandeze për Pensionet, dy fondet më të mëdha holandeze renditen ndër tre skemat publike pensionale me performancën më të dobët për sa i përket kthimeve reale të korrigjuara me inflacion gjatë 15 viteve të fundit, në një krahasim që përfshin 24 fonde publike pensionale në mbarë botën.
Deri në fund të vitit 2025, njëri fond kishte regjistruar një kthim real prej 2.9 për qind, ndërsa tjetri 2.2 për qind, krahasuar me medianën prej 4.6 për qind të fondeve të krahasuara.
Të dy fondet kanë pranuar rezultatet e dobëta dhe kanë deklaruar se strategjitë konservatore të investimit, si dhe mbrojtja ndaj rrezikut të luhatjeve të normave të interesit, kanë ndikuar negativisht në kthimet e realizuara.
Reformë më e gjerë e sistemit të pensioneve
Ky ndryshim politikash po ndodh në të njëjtën kohë me një reformë të gjerë të sistemit holandez të pensioneve, e cila ka nisur këtë vit me synimin për të siguruar qëndrueshmërinë afatgjatë të sistemit përballë plakjes së popullsisë.
Fondet pensionale kanë filluar kalimin nga sistemi i pensioneve me përfitim të garantuar në sistemin me kontribute të përcaktuara, ku niveli i të ardhurave në pension do të varet më shumë nga performanca e investimeve dhe mund të ndryshojë me kalimin e kohës.
Komunitetet Presbyteriane të Pensionistëve të Rajonit Veriperëndimor (Transforming Age) ruajtën vlerësimin e kreditit “BB” me perspektivë të qëndrueshme, pasi rritja e shkallës së zënies së kapaciteteve dhe përmirësimi i çmimeve vazhduan të mbështesnin performancën operative në tregun e banimit për të moshuarit në zonën e Sietëllit.
Sipas raportimit të mëparshëm, niveli i zënies në objektet kryesore u rikthye mbi 90 për qind, duke forcuar pozicionin financiar të organizatës, pavarësisht presioneve të vazhdueshme nga kostot e fuqisë punëtore, inflacioni dhe rritja e shpenzimeve operative. /Përshtati nga Tradersunion, ekofin.al
