Paketa e re e sanksioneve të BE-së ndaj Rusisë përmban ndalimin e parë ndonjëherë të importeve të gazit natyror të lëngshëm (LNG). “Kjo do ta bëjë heqjen dorë nga gazi rus në Europë shumë më të shpejtë,” tha Komisioneri Dan Jørgensen për Euronews.
Pas më shumë se tre vitesh e gjysmë lufte brutale në Ukrainë, Bashkimi Europian theu një tabu të gjatë: sanksione ndaj gazit rus.
Blloku ka aplikuar prej kohësh sanksione ndaj naftës dhe qymyrit rus, që kërkojnë miratimin unanim të 27 shteteve anëtare, por kishte lënë pa prekur gazin rus, gjë që ka shkaktuar zhgënjim në Kiev dhe në vendet e Europës Lindore.
Mendimi ndryshoi të premten, kur Komisioni Europian propozoi për herë të parë vendosjen e sanksioneve ndaj gazit rus, konkretisht ndaj LNG-së, e cila ende vazhdon të derdhet në Belgjikë, Holandë, Francë, Spanjë dhe Portugali.
“Deri tani nuk kemi pasur sanksione për blerjen e gazit nga Rusia, dhe kjo tani do të ndryshojë,” tha për Euronews Komisioneri Europian për Energjinë, Dan Jørgensen.
“SITUATA është kaq serioze. Putini refuzon të ulet në tryezën e bisedimeve. Ne kemi dronë rusë mbi territorin e shteteve anëtare dhe kjo, sigurisht, nuk mund të tolerohet. Duhet të ketë pasoja, dhe kjo është arsyeja pse po ndërmarrim këtë hap.”
Komisioni kishte paraqitur më herët një rrugë të qartë për eliminimin e të gjitha blerjeve të karburanteve fosile ruse deri në fund të vitit 2027. Por, nën presionin e madh të Donald Trump, i cili ka kërkuar që europianët të ndërpresin çdo lidhje energjetike me Moskën, Brukseli ndërmori një hap për të përshpejtuar procesin. Nëse miratohet, paketa do t’i japë fund LNG-së ruse një vit më herët, më 1 janar 2027.
Paralelisht, shpjegoi Jørgensen, do të vijojë puna legjislative për të përfunduar fazën e heqjes, që do të eliminojë gradualisht të gjitha blerjet e gazit rus përmes tubacioneve dhe të karburanteve bërthamore. Vetëm vitin e kaluar, BE shpenzoi rreth 21.9 miliardë euro për energjinë ruse.
“Mesazhi kryesor është se kjo do ta bëjë heqjen dorë nga gazi rus në Europë shumë më të shpejtë,” tha Jørgensen.
Ndryshe nga rrugëharta tregtare, që kërkon shumicë të kualifikuar për t’u miratuar, ndalimi i ri i LNG-së ruse, si sanksion, ka nevojë për mbështetje unanime. Kjo do të thotë që qeveritë individuale mund ta bllokojnë masën.
Negociata të vështira
Sytë janë te Hungaria dhe Sllovakia, të cilat kanë një histori të gjatë vetosh. Dy vendet pa dalje në det nuk blejnë LNG rus, por ende marrin naftë përmes tubacionit Druzhba dhe gaz përmes TurkStream.
Hungaria dhe Sllovakia janë kundër heqjes së energjisë ruse, duke thënë se kjo do të rrezikonte sigurinë kombëtare, do të rriste çmimet për konsumatorët dhe do të sillte padi kompensimi me vlerë miliarda euro.
Jørgensen, i cili ka qenë në kontakt me të dy vendet për të adresuar shqetësimet e tyre, shprehu shpresën se ndalimi i LNG-së ruse do të kalojë.
“Shpresoj shumë që të gjitha vendet e Europës do të bien dakord se situata është edhe më serioze se më parë dhe se duhet me të vërtetë të veprojmë,” tha ai.
“Kemi bërë shumë për të siguruar që asnjë vend, përfshirë Hungarinë apo Sllovakinë, të mos përballet me probleme në furnizim apo rritje të çmimeve, sepse kemi diversifikuar burimet e gazit dhe jemi të gatshëm ta bëjmë edhe më shumë.”
Komisioneri konfirmoi se paketa e fundit e sanksioneve nuk do të prekë përjashtimin ligjor që ka lejuar Hungarinë dhe Sllovakinë të marrin naftë bruto nga tubacioni Druzhba, të cilin Ukraina e sulmoi në gusht për të dobësuar arkën e luftës së Kremlinit./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
