Shqipëria konsiderohet një nga vendet më të pasura me burime ujore në Europë. Lumenjtë, liqenet dhe rezervat natyrore të ujit e vendosin vendin në një pozicion të favorshëm krahasuar me shumë shtete të Bashkimit Europian që përballen me stres të lartë ujor.
Megjithatë, pasuria natyrore nuk është përkthyer ende në shërbime moderne për qytetarët. Të dhënat e lidhura me Objektivin 6 të Zhvillimit të Qëndrueshëm të OKB-së, publikuar nga Eurostat, tregojnë se Shqipëria vazhdon të përballet me sfida të mëdha në furnizimin me ujë të sigurt, trajtimin e ujërave të ndotura dhe mbrojtjen e cilësisë së burimeve ujore.
Vetëm 7 në 10 shqiptarë kanë akses në ujë të sigurt
Sipas të dhënave më të fundit, vetëm 71% e popullsisë në Shqipëri përdor shërbime të menaxhuara në mënyrë të sigurt për ujin e pijshëm. Kjo do të thotë se gati 3 në 10 shqiptarë nuk kanë ende akses në standardin që konsiderohet normal në vendet e Bashkimit Europian.
Diferenca bëhet edhe më e dukshme kur krahasohet me vendet më të zhvilluara europiane, ku ky tregues i afrohet ose arrin 100%.
Problemi nuk lidhet domosdoshmërisht me mungesën e ujit, por me infrastrukturën e amortizuar, humbjet në rrjet, furnizimin me orare dhe cilësinë e shpërndarjes deri te konsumatori.
Kanalizimet, sfida më e madhe
Nëse furnizimi me ujë mbetet problematik, situata bëhet edhe më shqetësuese te trajtimi i ujërave të ndotura.
Vetëm 13% e ujërave të ndotura shtëpiake në Shqipëri trajtohen në mënyrë të sigurt përpara se të shkarkohen në mjedis. Kjo do të thotë se pjesa dërrmuese e tyre përfundon në lumenj, përrenj apo zona bregdetare pa kaluar procese të plota pastrimi.
Ky është një nga treguesit ku Shqipëria mbetet më larg objektivave europiane dhe një nga arsyet pse investimet në impiantet e trajtimit të ujërave të ndotura konsiderohen prioritet në procesin e integrimit europian.
Cilësia e ujërave mbetet nën presion
Një tjetër tregues problematik lidhet me cilësinë e lumenjve, liqeneve dhe rezervuarëve. Vetëm 39% e trupave ujorë të monitoruar në Shqipëri rezultojnë me cilësi të mirë mjedisore. Pjesa tjetër ndikohet nga ndotja urbane, shkarkimet e pakontrolluara, aktivitetet ekonomike dhe mungesa e trajtimit të plotë të ujërave të përdorura.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për një vend që e mbështet një pjesë të konsiderueshme të ekonomisë te turizmi, bujqësia dhe hidroenergjia.
Paradoksi shqiptar: shumë ujë, por jo gjithmonë i aksesueshëm
Ndryshe nga shumë vende të Europës Jugore që vuajnë nga thatësirat, Shqipëria nuk përballet aktualisht me mungesë burimesh ujore.
Sipas të dhënave, vetëm 4.8% e rezervave të rinovueshme të ujit të ëmbël përdoren çdo vit, një nivel shumë i ulët që tregon se vendi nuk ndodhet nën presion të madh sa i përket disponueshmërisë së ujit. Kjo do të thotë se sfida kryesore nuk është sasia e ujit, por menaxhimi i tij.
Në shumë zona të vendit, qytetarët vazhdojnë të përballen me furnizim të kufizuar, ndërprerje të shpeshta dhe nevojën për të blerë ujë të ambalazhuar, edhe pse Shqipëria renditet ndër vendet me potencialin më të madh natyror për burime ujore në rajon.
Objektivi 2030, a do t’ia dalë Shqipëria?
Objektivi 6 i Kombeve të Bashkuara synon që deri në vitin 2030 të gjithë qytetarët të kenë akses në ujë të pijshëm të sigurt dhe shërbime moderne kanalizimesh, ndërsa ujërat e ndotura të trajtohen përpara shkarkimit në mjedis.
Për Shqipërinë, kjo do të kërkojë investime të mëdha në rrjetet e furnizimit, uljen e humbjeve të ujit, ndërtimin e impianteve të trajtimit dhe mbrojtjen e burimeve natyrore nga ndotja.
Shifrat tregojnë se vendi nuk ka problem me mungesën e ujit. Sfida është ta kthejë këtë pasuri natyrore në një shërbim cilësor për qytetarët dhe në një aset të qëndrueshëm për zhvillimin ekonomik. /ekofin.al
Artikull i Ekofin.al
Ky artikull gëzon të drejtën e autorësisë sipas Ligjit Nr. 35/2016, “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e lidhura me to”. Artikulli mund të ripublikohet nga mediat e tjera vetëm duke
cituar “Ekofin.al”, shoqëruar me linkun e artikullit origjinal.
