Postimi i Trump në rrjetet sociale vjen pasi SHBA-ja dhe Irani shkëmbyen sulme për të tretën ditë radhazi, duke e shtyrë Lindjen e Mesme më pranë rifillimit të një lufte në shkallë të plotë.
Presidenti amerikan Donald Trump tha të enjten se po anulonte sulmet ndaj Iranit dhe sinjalizoi nënshkrimin e një marrëveshjeje të mundshme me Teheranin pas bisedimeve në nivel të lartë.
“Bazuar në faktin se diskutimet me Republikën Islamike të Iranit janë çuar në nivelin më të lartë të udhëheqjes iraniane dhe janë miratuar, unë kam… anuluar sulmet dhe bombardimet e planifikuara ndaj Iranit për këtë mbrëmje,” shkroi Trump në rrjetin e tij Truth Social.
Trump tha se “pikat përfundimtare” ishin miratuar nga të gjitha palët e përfshira, por nuk dha më shumë detaje për atë që ishte rënë dakord.
“Koha dhe vendi i nënshkrimit do të njoftohen së shpejti,” shtoi Trump.
Megjithatë, ai tha gjithashtu se bllokada detare amerikane ndaj porteve iraniane, e cila nisi në mes të prillit, do të mbetet në fuqi derisa “transaksioni të finalizohet”.
Mesazhi në rrjetet sociale shënon një ndryshim toni krahasuar me një postim të mëhershëm të së enjtes, ku Trump premtonte sulme të reja dhe shtonte se forcat amerikane së shpejti do të merrnin nën kontroll infrastrukturën kryesore të naftës së vendit.
Ushtria amerikane do ta godasë Iranin “SHUMË FORT SONTE”, shkroi Trump më herët gjatë ditës.
“Në një moment në të ardhmen jo shumë të largët, ne do të marrim ishullin Kharg dhe pika të tjera të infrastrukturës së naftës, dhe do të marrim kontroll të plotë mbi tregjet e tyre të naftës dhe gazit, ashtu siç kemi bërë me Venezuelën,” shtoi ai.
Ishulli Kharg është qendror për eksportet e naftës së Iranit dhe çdo sulm ndaj infrastrukturës së tij energjetike mund të ketë pasoja serioze edhe për tregjet globale të naftës, të cilat tashmë janë çuar në prag të tensionit.
Rreth 90% e eksporteve të naftës bruto të Iranit dalin nga vendi përmes këtij ishulli, pjesa më e madhe e tyre me destinacion Kinën dhe tregje të tjera aziatike.
I vendosur në pjesën veriore të Gjirit Persik, ishulli Kharg është relativisht i vogël, rreth 8 kilometra i gjatë dhe 4–5 kilometra i gjerë, por ai ka infrastrukturë të gjerë, përfshirë depozita magazinimi, tubacione dhe terminale ngarkimi në det të hapur.
Tubacionet nga disa prej fushave më të mëdha të naftës në Iran bashkohen në këtë ishull përpara se nafta bruto të ngarkohet në cisterna.
Eksportet e naftës mbeten një nga burimet kryesore të të ardhurave të qeverisë iraniane, duke e bërë ishullin Kharg një aset ekonomik kritik.
Rreziku i një lufte në shkallë të plotë
Postimi i Trump në rrjetet sociale vjen pasi SHBA-ja dhe Irani shkëmbyen sulme për të tretën ditë radhazi, duke e shtyrë Lindjen e Mesme më pranë rifillimit të një lufte në shkallë të plotë.
Sulmi amerikan, i cili vazhdoi deri të enjten në mëngjes në Iran, dukej më intensiv dhe më i gjerë se një ditë më parë.
Irani publikoi pak informacion mbi shkallën e dëmeve dhe tha se iu kundërpërgjigj me sulme ndaj Kuvajtit, Bahreinit dhe Jordanisë, siç kishte bërë edhe një ditë më parë.
Ushtria amerikane vijoi të zbatonte bllokadën ndaj porteve iraniane, duke thënë të enjten se kishte lëshuar raketa për të çaktivizuar një cisternë që po tentonte të transportonte naftë iraniane. Një zyrtar indian tha se një sulm amerikan ndaj një tjetër anijeje tregtare në fillim të kësaj jave vrau tre marinarë indianë.
Shkëmbimi i ri i zjarrit erdhi ndërsa përpjekjet për të negociuar fundin e luftës dukeshin të bllokuara, me Trump që paralajmëroi se Teherani do të “paguajë çmimin” për mungesën e progresit në negociata.
Ministria e Jashtme e Iranit tha në një deklaratë të enjten se sulmet amerikane e kishin bërë “efektivisht të pakuptimtë armëpushimin”, pa thënë se po hiqte dorë prej tij.
Në qendër të negociatave është kontrolli i fortë i Iranit mbi Ngushticën e Hormuzit, i cili ka çrregulluar furnizimet globale me energji, ka rritur çmimet e karburanteve dhe ka bërë më të shtrenjta ushqimet dhe produktet e tjera bazë edhe jashtë rajonit.
Irani njoftoi të enjten se ngushtica ishte mbyllur, por nuk ishte e qartë se çfarë nënkuptonte kjo, pasi vendi e ka kufizuar rëndë trafikun përmes këtij korridori që në fillim të luftës dhe vetëm një numër shumë i vogël anijesh kanë kaluar.
Komanda Qendrore e ushtrisë amerikane e kundërshtoi këtë pretendim, ndërsa Trump tha të mërkurën se SHBA-ja ka kryer javët e fundit një mision sekret për të kaluar anije përmes këtij korridori.
Të dyja palët mbeten gjithashtu në mosmarrëveshje për programin bërthamor të Iranit, për të cilin Teherani këmbëngul se është paqësor, ndërsa SHBA-ja dhe Izraeli druhen se mund të përdoret për të ndërtuar armë bërthamore për shkak të rezervave të uraniumit të pasuruar në nivel të lartë.
SHBA-ja dhe Izraeli thanë se një nga arsyet kryesore pse hynë në luftë më 28 shkurt ishte të siguronin që Irani të mos ishte kurrë në gjendje ta bënte këtë./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
