Shefja e FMN-së ka dhënë një paralajmërim të fortë për rreziqet në rritje që po përballon ekonomia botërore, duke thënë: “Përgatituni: pasiguria është normaliteti i ri.”
Ndërsa ministrat e financave dhe guvernatorët e bankave qendrore përgatiten të takohen në Uashington për takimet vjetore të FMN-së javën e ardhshme, drejtoresha menaxhuese Kristalina Georgieva tha se ekonomia botërore ka treguar një qëndrueshmëri të habitshme përballë luftës tregtare të Donald Trump.
Sipas saj, SHBA pritet të shmangë recesionin, pavarësisht vendosjes së tarifave historike mbi shumë prej partnerëve të saj tregtarë, dhe ekonomia botërore parashikohet të ngadalësohet “vetëm pak këtë vit dhe vitin e ardhshëm.”
Por Georgieva theksoi shenja në rritje të tensioneve, përfshirë çmimin rekord të arit – që tejkaloi 4 000 dollarë për ons të mërkurën, një sinjal i qartë për shqetësimin e investitorëve – si edhe vlerësimet jashtëzakonisht të larta për aksionet amerikane. “Përpara se kushdo të marrë frymë lehtësimi, ju lutem dëgjoni këtë: qëndrueshmëria globale ende nuk është testuar plotësisht. Dhe ka shenja shqetësuese se testi mund të vijë,” tha ajo në një fjalim në Institutin Milken në Uashington.
Georgieva sugjeroi se ndikimi i plotë ekonomik i tarifave amerikane “ende nuk është shfaqur,” pasi shumë kompani kanë paraprirë eksportet këtë vit për të shmangur detyrimet doganore. “Përgatituni: pasiguria është normaliteti i ri dhe ka ardhur për të qëndruar,” paralajmëroi ajo.
Në përditësimin e fundit të World Economic Outlook në korrik, FMN parashikoi rritje të PBB-së globale prej 3 % për këtë vit – një ngadalësim i lehtë nga 3.3 % në vitin 2024. Parashikimet do të përditësohen në takimet e javës së ardhshme.
Edhe pse tregjet financiare kanë mbetur përgjithësisht të qeta përballë paqëndrueshmërisë së politikave, ajo tha se kjo “po fsheh, por jo po ndalon disa prirje të zbutura,” dhe paralajmëroi: “Historia na tregon se ky sentiment mund të ndryshojë papritur.”
Çmimet e aksioneve në SHBA kanë arritur nivele të reja rekord javët e fundit, të nxitura nga vlerësimet në rritje të “shtatshes së mrekullueshme” të kompanive teknologjike, përfshirë prodhuesin e çipave Nvidia dhe kompaninë e automjeteve elektrike të Elon Musk, Tesla.
Optimizmi për përfitimet e ardhshme nga inteligjenca artificiale gjenerative vazhdon të mbështesë besimin në Wall Street, pavarësisht shenjave të ngadalësimit në sektorë të tjerë, përfshirë tregun e punës në SHBA.
Duke tërhequr një paralel me flluskën dot-com të fillimviteve 2000, Georgieva tha: “Vlerësimet e sotme po afrohen me nivelet që pamë gjatë entuziazmit për internetin 25 vjet më parë.
Nëse do të ndodhte një korrigjim i mprehtë, kushtet më të ngurta financiare mund të tërhiqnin poshtë rritjen botërore, të ekspozonin dobësitë dhe ta bënin jetën veçanërisht të vështirë për vendet në zhvillim.”
FMN po u bën thirrje politikëbërësve në ekonomitë e mëdha të marrin masa për të reduktuar rreziqet e paqëndrueshmërisë duke adresuar pabarazitë globale – përfshirë thirrjen drejtuar SHBA-së që të frenojë defiçitin në rritje të sektorit publik.
Ulja e taksave nga Trump, e përqendruar tek të ardhurat e larta, pritet t’i shtojë më shumë se 3 trilionë dollarë borxhit publik amerikan gjatë dekadës së ardhshme – megjithëse presidenti amerikan e ka paraqitur të ardhurat nga tarifat si një mënyrë për të përmirësuar financat e vendit.
Georgieva i bëri gjithashtu thirrje Pekinit të zbatojë reforma për të nxitur rritjen dhe për të forcuar konsumin familjar, duke theksuar se në Kinë “kursimet private janë kronikisht të larta.”
Ekonomistja bullgare ofroi edhe atë që e quajti “dashuri të ashpër” për “Evropën time të dashur amtare”, duke i kërkuar BE-së të emërojë një “komisar të tregut të vetëm” për të përshpejtuar integrimin e tregjeve.
“Mjaft me retorikën e lartë për rritjen e konkurrueshmërisë – ju e dini çfarë duhet bërë. Është koha për veprim,” tha ajo. “Hiqni pengesat kufitare në tregun e punës, tregtinë e mallrave dhe shërbimeve, energjinë dhe financat. Ndërtoni një sistem financiar të unifikuar evropian. Ndërtoni një union energjie. Përfundoni projektin tuaj.”
Ajo theksoi gjithashtu frustrimin në rritje të publikut ndaj status quo-së ekonomike në disa vende, duke paralajmëruar: “Shumë njerëz në shumë vende – veçanërisht të rinjtë – po shprehin zhgënjimin e tyre në rrugë: nga Lima në Rabat, nga Parisi në Nairobi dhe nga Katmandu në Xhakartë – të gjithë kërkojnë më shumë mundësi.”/Përshtati nga The Guardian, ekofin.al
