Sasia e kohës së kaluar në punë në të gjithë Evropën është në rënie. Studiuesit ia atribuojnë këtë trend rritjes së punësimit me kohë të pjesshme dhe një përqindjeje më të lartë të grave në punë.
Punëtorët në Evropë kanë punuar gradualisht më pak orë. Gjatë 10 viteve të fundit, koha mesatare e kaluar duke punuar në javë është ulur me një orë në BE. Në pothuajse gjysmën e 34 vendeve evropiane, rënia ishte edhe më e madhe – më shumë se një orë midis viteve 2014 dhe 2024. Orët javore të punës gjithashtu ndryshojnë ndjeshëm në të gjithë kontinentin.
Sipas Eurostat, në vitin 2024, orët aktuale javore të punës për punëtorët me kohë të plotë dhe me kohë të pjesshme të moshës 20 deri në 64 vjeç në punën e tyre kryesore varionin nga 32.1 orë në Holandë në 39.8 orë në Greqi. Kur përfshihen vendet kandidate të BE-së, anëtarët e EFTA-s dhe Mbretëria e Bashkuar, shifra më e lartë u regjistrua në Turqi (43.1), ku koha mesatare javore e punës tejkaloi 43 orë.
Trendet gjeografike: Evropa Jugore dhe Lindore kryesojnë listën


Njerëzit në vendet e Evropës Jugore dhe Lindore kanë tendencë të punojnë orë më të gjata, me shifra veçanërisht të larta në vendet kandidate të BE-së. Pas Turqisë, e cila kryeson listën me 43.1 orë, janë Serbia (41.3) dhe Bosnja dhe Hercegovina (41.1). Mali i Zi nuk ka raportuar të dhëna për vitin 2024, megjithëse orët e saj të punës arritën në 42.8 në vitin 2020.
Vendet e tjera në renditje i përkasin gjithashtu të njëjtit rajon: Greqia (39.8) dhe Bullgaria (39). Maqedonia e Veriut, e cila ka të dhëna vetëm deri në vitin 2020, gjithashtu regjistroi një total javor pune prej 39 orësh.
Këto vende në përgjithësi kanë paga më të ulëta, punësim më të lartë informal dhe më pak punë me kohë të pjesshme.
Vendet e Evropës Perëndimore dhe Veriore në përgjithësi kanë javë pune më të shkurtra. Vende si Holanda (32.1), Norvegjia (33.7) dhe Austria e Danimarka (33.9) raportojnë të gjitha orë pune javore dukshëm më të pakta. Këto rajone karakterizohen nga mbrojtje të forta të punës, produktivitet më të lartë dhe përdorim të gjerë të orarit të punës me kohë të pjesshme dhe rregullimeve fleksibile të punës.
Ndër ekonomitë më të mëdha të Evropës, Mbretëria e Bashkuar dhe Spanja (të dyja me 36.4 orë) dhe Italia (36.1) raportojnë kohëzgjatjet mesatare më të larta të punës, të gjitha mbi mesataren e BE-së. Megjithatë, të dhënat e Mbretërisë së Bashkuar datojnë që nga viti 2019, kështu që shifra aktuale mund të jetë më e ulët sot, duke pasur parasysh trendin e përgjithshëm në rënie të orëve të punës.
Si ndryshoi koha e punës në 10 vitet e fundit?


Kur krahasohen orët javore të punës në vitin 2014 dhe 2024, vetëm katër nga 34 vende panë një rritje. Në tre prej këtyre vendeve, rritja ishte minimale: Lituania dhe Qiproja (të dyja me 12 minuta) dhe Malta (6 minuta). Serbia ishte përjashtim, me një rritje të konsiderueshme prej 1.7 orësh – 1 orë e 42 minuta.
Ora javore e punës mbeti e pandryshuar në Francë, ndërsa ulja ishte më pak se gjysmë ore në Itali, Suedi dhe Letoni.
Rënie mbi një orë në pothuajse gjysmën e vendeve
Në 16 nga 34 vende, koha javore e punës ra me më shumë se një orë – duke tejkaluar dy orë në disa raste.
Islanda (3.5 orë) ndoqi nga afër Turqinë (3.8 orë) në krye. Belgjika dhe Luksemburgu gjithashtu regjistruan rënie të ndjeshme, me një ulje prej 2.5 orësh secila në kohën javore të punës.
Në shtatë vende të tjera, orët javore të punës ranë me 1.5 orë ose më shumë. Këto përfshijnë Danimarkën dhe Austrinë (të dyja 1.9), Gjermaninë (1.8), Estoninë (1.7), Çekinë (1.6) dhe Portugalinë e Kroacinë (1.5).
Arsyet e rënies së orëve të punës
Studiuesit dhe ekspertët kanë shqyrtuar arsyet e rënies së orëve të punës javore, duke ofruar shpjegime të ndryshme. Një dokument pune i kohëve të fundit i botuar nga Komisioni Evropian analizoi trendet e kohës së punës në gjashtë vende të BE-së midis viteve 1992 dhe 2022. Sergio Torrejón Pérez dhe kolegët e tij zbuluan se:
Rënia e kohës së punës lidhet kryesisht me përhapjen në rritje të formave jo standarde të punës, kryesisht punën me kohë të pjesshme.
Punët me kohë të pjesshme janë rritur kryesisht sepse po punojnë më shumë gra dhe sepse ka më shumë vende pune në industritë e shërbimeve.
Punëtorët me kohë të plotë po punojnë pak a shumë të njëjtën sasi orësh si në vitet 1980.
Të vetëpunësuarit po punojnë më pak orë me kalimin e kohës sepse më shumë prej tyre po punojnë me kohë të pjesshme. Megjithatë, ata ende po punojnë mesatarisht orët më të gjata./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
