Banka Kombëtare e Polonisë ka rritur rezervat e saj të arit në rreth 550 tonë, me një vlerë mbi 63 miliardë euro.
Presidenti i Bankës Kombëtare të Polonisë (NBP), Adam Glapiński, ka theksuar prej vitesh se ari luan një rol të veçantë në strukturën e rezervave. Ai është një aset pa rrezik kredie, i pavarur nga vendimet e politikës monetare të vendeve të tjera dhe rezistent ndaj goditjeve financiare. Rezervat e larta të arit kontribuojnë gjithashtu në stabilitetin e ekonomisë polake.
Ambiciet e bankës janë të mëdha: synimi është të arrihen 700 tonë ar dhe vlera totale e rezervave të arit të shkojë në rreth 400 miliardë zloty (94 miliardë euro).
Që në vitin 2024, ari përbënte 16.86% të rezervave valutore të Polonisë. Vlerësimet në fund të dhjetorit 2025 treguan një rritje në 28.22%, duke shënuar një nga ndryshimet më të shpejta në strukturën e rezervave ndër bankat qendrore në mbarë botën.
Transaksionet më të mëdha u kryen në muajt e fundit të vitit 2025, në një periudhë me luhatshmëri të lartë të tregjeve dhe tensione gjeopolitike. Me iniciativën e Glapińskit, bordi drejtues i NBP-së ka vendosur të rrisë më tej, në mënyrë strategjike, peshën e arit. Glapiński njoftoi më herët në janar se do t’i kërkonte bordit të miratonte një vendim për rritjen e rezervave në 700 tonë ar.
Investimi në ar
Sipas analizave të World Gold Council, viti 2025 solli vazhdimin e trendit global të akumulimit të arit nga bankat qendrore. Me pak përjashtime, shumica e vendeve i rritën rezervat e tyre, duke e trajtuar arin si një mbrojtje strategjike ndaj krizave valutore dhe financiare.
Në vitin 2025, plot 95% e bankave qendrore të anketuara presin që rezervat globale të arit të rriten gjatë 12 muajve në vijim.
Arsyet pse bankat qendrore investojnë në ar i shpjegon Marta Bassani-Prusik, drejtoreshë e produkteve të investimit dhe vlerave valutore në Mint of Poland.
“Një nga motivet kryesore për bankat qendrore është pavarësia e çmimit të arit nga politika monetare dhe rreziku i kredisë. Po aq e rëndësishme është diversifikimi i aktiveve dhe ulja e peshës së dollarit dhe valutave të tjera në rezerva,” shpjegon ajo.
Ekspertët theksojnë se jo të gjitha bankat qendrore raportojnë shkallën e plotë të blerjeve të tyre. Kina apo Rusia përmenden shpesh në këtë kontekst. Disa vëzhgues të tregut i interpretojnë këto veprime si pjesë e përgatitjeve për një model alternativ monetar, në të cilin ari mund të luajë një rol shumë më të madh se më parë.
Më shumë ar se BQE-ja
Informacioni se Polonia tani mban më shumë ar se Banka Qendrore Evropiane (BQE) nuk është vetëm simbolik. BQE-ja menaxhon politikën monetare të eurozonës, por rezervat e saj të arit janë relativisht të kufizuara dhe barra kryesore e zotërimit të arit bie mbi bankat kombëtare të vendeve anëtare.
Rezervat e arit të BQE-së arrijnë në rreth 506.5 tonë. Në këtë sfond, shkalla e rezervave të NBP-së – 550 tonë – është mbresëlënëse dhe forcon pozicionin e Polonisë në arkitekturën financiare evropiane.
Megjithatë, kritikët e blerjeve të gjera të arit nga NBP theksojnë se fondet e destinuara për këto blerje mund të investoheshin në bono, të cilat gjenerojnë të ardhura nga interesi. Në fakt, ari nuk siguron të ardhura të drejtpërdrejta.
Çmime rekord dhe parashikime për 2026
Blerjet e NBP-së kanë përkuar me rekorde historike të çmimeve të arit. Edhe pse ritmi i rritjes së çmimeve mund të ngadalësohet në vitin 2026, parashikimet e institucioneve kryesore financiare mbeten optimiste. ING vlerëson një çmim mesatar rreth 4,150 dollarë për ons, Deutsche Bank 4,450 dollarë dhe Goldman Sachs e rrit parashikimin në 4,900 dollarë. Në një skenar të kërkesës së fortë globale, J.P. Morgan parashikon deri në 5,300 dollarë për ons.
“Kërkesa në rritje nga bankat qendrore është një reagim ndaj tensioneve ekonomike dhe ndryshimeve dinamike gjeopolitike. Edhe pse blerjet institucionale nuk përkthehen drejtpërdrejt në çmime, ato ndikojnë në mënyrë indirekte në vendimet e investitorëve individualë,” thekson Bassani-Prusik.
Ari rikthehet në favorin e investitorëve
Për NBP-në, ari është një element i strategjisë afatgjatë të sigurisë financiare të vendit. Siç vërejnë ekspertët e Mint of Poland, sa më e madhe të jetë pasiguria në tregje, aq më i lartë është interesi për asetet që perceptohen si “strehë e sigurt”. Po ashtu, po rritet ndërgjegjësimi i investitorëve individualë për rolin e arit në mbrojtjen afatgjatë të kapitalit.
Megjithatë, disa ekonomistë e kundërshtojnë këtë tezë dhe mendojnë se një peshë e lartë e arit mund të mos i shërbejë nevojave të menaxhimit fleksibël të rezervave në një ekonomi moderne, duke argumentuar se fondet mund të alokohen më mirë në investime të tjera më produktive.
Arritja e 550 tonëve është një moment i rëndësishëm, por njoftimet për blerje të mëtejshme sugjerojnë se Polonia ende nuk e ka thënë fjalën e saj të fundit. Në një botë me tensione gjeopolitike në rritje dhe me një rend financiar në ndryshim, ari po kthehet sërish në një nga asetet kyçe dhe Polonia synon të jetë në vijën e parë të këtij procesi./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
