Nga Aina Hoti
Një forum ekonomik përfundon në sallë, por rezultati i tij fillon të duket më pas: kur shkëmbehet një ofertë, dërgohet një mostër, negociohet një marrëveshje apo realizohet një porosi. Pikërisht në këtë vazhdimësi duhet kërkuar përgjigjja e një pyetjeje të rëndësishme: sa biznes prodhojnë takimet e diasporës?
Pjesëmarrja, diskutimet dhe kontaktet e reja kanë vlerën e tyre. Ato krijojnë njohje dhe mund të hapin dyer që një sipërmarrës do ta kishte të vështirë t’i hapte vetëm. Megjithatë, kur qëllimi i një aktiviteti është bashkëpunimi ekonomik, vlerësimi i tij duhet të përfshijë edhe atë që ndodh pas takimit.
Për diasporën shqiptare, kjo çështje lidhet drejtpërdrejt me mënyrën se si përvoja, kapitali dhe njohja e tregjeve të huaja mund të lidhen me kapacitetet prodhuese në Shqipëri.
Nga dëshira për bashkëpunim te llogaritja ekonomike
Një prodhues shqiptar kërkon të eksportojë. Një sipërmarrës në diasporë kërkon të importojë produkte nga vendi i origjinës. Interesi është i përbashkët, por marrëveshja kërkon shumë më tepër se vullnet.
Prodhuesi duhet të paraqesë një ofertë të qartë: produktin, çmimin, kapacitetin e furnizimit, dokumentacionin dhe afatet e dorëzimit. Importuesi duhet të vlerësojë kërkesën, konkurrencën, kostot dhe mundësitë reale të shpërndarjes.
Duke u angazhuar vetë në përgatitjen e importeve nga Shqipëria, e shoh këtë proces si një provë konkrete të bashkëpunimit. Një produkt mund të të bindë për cilësinë dhe historinë e tij. Por, përpara se të mbërrijë te konsumatori, duhet të kalojë përmes një zinxhiri vendimesh dhe përgjegjësish.
Sa kushton transporti? Si organizohet magazinimi? Cilat kërkesa duhet të plotësohen për tregun ku do të shitet? Kush e merr përsipër shpërndarjen? Dhe, pasi përfshihen të gjitha kostot, a mbetet një çmim i pranueshëm për blerësin dhe një marzh që e bën aktivitetin të qëndrueshëm?
Këto pyetje përcaktojnë nëse interesi mund të kthehet në marrëdhënie tregtare.
Diaspora sjell njohje të tregut dhe merr përsipër përgjegjësi
Lidhja me Shqipërinë mund të jetë shtysa e parë për të zgjedhur një produkt shqiptar.
Vazhdimësia varet nga cilësia, çmimi, shërbimi dhe besueshmëria.Sipërmarrësi i diasporës njeh gjuhën, zakonet e konsumit dhe mënyrën e funksionimit të biznesit në vendin ku jeton. Ai mund të krijojë hyrjen e parë te një dyqan, restorant, distributor apo rrjet profesional. Në të njëjtën kohë, vendos në lojë kapitalin dhe reputacionin e tij.
Kur propozon një produkt, ai merr përgjegjësi përballë klientit. Prandaj ka nevojë për një prodhues që komunikon qartë, respekton afatet dhe garanton vazhdimësinë e furnizimit.
Edhe prodhuesi ka nevojë për siguri. Ai duhet të kuptojë nëse partneri i mundshëm ka një plan shitjeje, njeh tregun dhe mund të përmbushë detyrimet e veta. Besimi ndërtohet nga të dyja palët, përmes informacionit të saktë dhe angazhimeve të realizueshme.
Një forum duhet të përgatisë takimin e duhur
Nëse synojmë marrëveshje konkrete, puna duhet të fillojë përpara aktivitetit. Organizatorët duhet të njohin ofertën dhe kërkesën: cilët prodhues janë të përgatitur për eksport, cilët importues kërkojnë produkte dhe në cilat tregje mund të ekzistojë një përputhje.
Një pjesëmarrës që kërkon distributor për produkte ushqimore ka nevoja të ndryshme nga dikush që kërkon partner në turizëm apo financim për një projekt. Programi duhet t’u krijojë hapësirë këtyre nevojave, me takime të përcaktuara dhe informacion paraprak.
Për prodhuesin, kjo nënkupton të vijë me një prezantim tregtar të përdorshëm, mostra kur është e mundur dhe kushte orientuese bashkëpunimi. Për blerësin, nënkupton të shpjegojë çfarë kërkon, për cilin kanal shitjeje dhe me çfarë pritshmërish.
Prania e profesionistëve të logjistikës, doganës, financimit dhe shpërndarjes mund t’i ndihmojë palët të vlerësojnë më mirë realizueshmërinë e marrëveshjes. Kështu, diskutimi fiton përmbajtje praktike dhe pengesat identifikohen përpara se të bëhen kosto.
Kontrata e parë është një hap; porosia e përsëritur është tregues më i fortë
Jo çdo takim mund të përfundojë menjëherë me kontratë. Një rezultat i dobishëm mund të jetë dërgimi i mostrave, një ofertë e rishikuar apo një porosi provë. Edhe zbulimi se një produkt ka nevojë për përshtatje është informacion me vlerë për biznesin.
Megjithatë, ndjekja pas aktivitetit është e domosdoshme. Pas një, dy apo tre muajsh, me dakordësinë e pjesëmarrësve dhe duke respektuar konfidencialitetin tregtar, mund të evidentohen ofertat e shkëmbyera, negociatat në vijim, porositë dhe pengesat e hasura.
Duhet dalluar gjithashtu një kontakt nga një ofertë, një ofertë nga një kontratë dhe një kontratë nga një shitje e realizuar. Kjo e bën vlerësimin më të besueshëm.Një porosi e parë provon interesin. Porosia e përsëritur tregon se produkti, furnizimi dhe marrëdhënia mes partnerëve kanë filluar të funksionojnë.
Çfarë forumi duam të ndërtojmë?
Në konceptimin e një forumi që lidh prodhuesit shqiptarë me sipërmarrësit e diasporës, pikënisja duhet të jetë një nevojë reale tregtare. Cilët sektorë kanë interes? Cilët operatorë janë të gatshëm? Çfarë mungon që një bashkëpunim të realizohet?
Një forum i përqendruar, me pjesëmarrës të përzgjedhur sipas interesave të përbashkëta, mund të krijojë kushte më të mira për punë konkrete. Ai mund të shërbejë edhe për të kuptuar pse disa marrëveshje nuk ecin dhe çfarë duhet përmirësuar.
Për mua, kjo lidhet me përpjekjen për ta afruar diskutimin ekonomik me përvojën e përditshme të biznesit. Kur përgatit një import, negocion furnizimin dhe kërkon treg për një produkt, kupton sa rëndësi kanë detajet që shpesh mbeten jashtë diskutimeve publike.
Në fund, prova më bindëse e një forumi është vazhdimi i marrëdhënies: prodhuesi që gjen një partner të besueshëm, importuesi që merr furnizimin sipas marrëveshjes dhe klienti që zgjedh ta blejë sërish produktin shqiptar.
