Nga Nevila Popa – Analizë për Ekofin.al
Paketa Fiskale 2027 propozon që TVSH-ja për akomodimin turistik të rritet nga 6% në 10%, duke filluar nga 1 janari 2027. Ministria e Financave pret prej saj 614 milionë lekë të ardhura shtesë në vit, rreth 6.8 milionë euro. Për sektorin, dy pyetje kanë rëndësi: kush e paguan këtë rritje, dhe a e çon ajo turizmin drejt formalizimit.
Përgjigjja e shkurtër është se rritja e normës vetë nuk formalizon asgjë. Formalizimin mund ta sjellë ulja e pragut të regjistrimit në TVSH nga 10 në 5 milionë lekë, e cila vjen në të njëjtën paketë. Për turistin efekti është i vogël. Nëse rritja kalon e plotë në çmim, nata shtrenjtohet 3.8%. Hoteli që nuk e kalon humbet rreth 4.4% të të ardhurës neto pas komisionit të platformave.
Po kështu, krahasimi vetëm i normave mashtron. Me 10%, Shqipëria mbetet nën Malin e Zi (15%) dhe Kroacinë (13%). Por fqinjët e mbajnë barrën më të lartë sepse kanë qëndrim më të gjatë, sezon më të gjatë dhe sisteme që e shpërndajnë taksën te i gjithë tregu. Shqipëria këto ende po i ndërton.
Taksa bie mbi një marzh të ngushtuar. Leku i fortë, komisionet e platformave dhe konkurrenca e Greqisë e Turqisë e kanë ngrënë tashmë një pjesë të avantazhit të çmimit.
Çfarë ndryshon saktësisht
Sipas projektligjit, norma 10% do të zbatohet për: shërbimet e akomodimit në strukturat akomoduese; shërbimet brenda hoteleve dhe resorteve me pesë yje me status të veçantë; akomodimin dhe restorantin në strukturat e certifikuara të agroturizmit, pa përfshirë pijet.
Në të njëjtën paketë, TVSH-ja standarde shkon nga 20% në 21%. Kjo prek drejtpërdrejt barin, restorantin dhe shërbimet shtesë që hoteli i faturon veçmas. Pragu i detyrueshëm i regjistrimit në TVSH zbret nga 10 në 5 milionë lekë xhiro vjetore. Norma 0% e tatimit mbi fitimin për subjektet nën 14 milionë lekë mbetet në fuqi deri në fund të 2029.
Dy detaje kanë rëndësi. Hotelet me pesë yje me status të veçantë e ruajnë regjimin e tyre: edhe restoranti dhe shërbimet e tjera brenda tyre tatohen me 10%, ndërsa restoranti i një hoteli të zakonshëm kalon në 21%. Agroturizmi goditet nga dy anë, sepse në 10% kalon edhe restoranti, jo vetëm fjetja.
Paketa është ende draft dhe duhet të kalojë në Kuvend. Shifrat më poshtë bazohen te relacioni i Ministrisë së Financave, siç është raportuar publikisht.
Sa kushton për një dhomë dhe kush e paguan
Marrim një dhomë me 100 euro para TVSH-së, të shitur përmes një platforme me komision 16%. Ky është komisioni mesatar që del nga të dhënat e DPT-së për Booking.com në Shqipëri në nëntë muajt e parë të 2025: rreth 12.9 milionë euro komisione mbi 80.1 milionë euro rezervime. Krahasojmë katër skenarë: sot, rritja kalon e plotë te klienti, rritja ndahet përgjysmë, dhe hoteli e mban çmimin.
| Dhomë me 100 € para TVSH-së | Sot (6%) | Klienti paguan gjithë rritjen | Rritja ndahet përgjysmë | Hoteli mban çmimin |
| Çmimi që paguan klienti | 106.00 € | 110.00 € | 108.00 € | 106.00 € |
| Ndryshimi për klientin | +3.8% | +1.9% | 0% | |
| Çmimi pa TVSH | 100.00 € | 100.00 € | 98.18 € | 96.36 € |
| TVSH për shtetin | 6.00 € | 10.00 € | 9.82 € | 9.64 € |
| Komisioni i platformës (16%) | 16.96 € | 17.60 € | 17.28 € | 16.96 € |
| Mbetet për hotelin | 83.04 € | 82.40 € | 80.90 € | 79.40 € |
| Ndryshimi për hotelin | -0.8% | -2.6% | -4.4% |
Si lexohet tabela:
- Çmimi pa TVSH është çmimi që paguan klienti, pjesëtuar me 1.10 (sot me 1.06). Kjo është e ardhura e hotelit para komisionit.
- Komisioni llogaritet mbi çmimin që paguan klienti, pra me TVSH të përfshirë. Kur çmimi rritet për shkak të taksës, rritet edhe komisioni.
- TVSH-ja për shtetin ndryshon pak nga një skenar në tjetrin, nga 9.64 deri në 10 euro. Ajo që ndryshon është kush e mbulon diferencën: klienti apo hoteli.
Ku shkojnë 4 pikët e reja të taksës, për çdo natë:
- Klienti paguan gjithë rritjen. Klienti paguan 4 euro më shumë. Hoteli humbet sërish 0.64 euro, sepse platforma merr komision edhe mbi taksën. Platforma fiton po këto 0.64 euro pa bërë asgjë.
- Rritja ndahet përgjysmë. Klienti paguan 2 euro më shumë, hoteli humbet 2.14 euro.
- Hoteli mban çmimin. Klienti nuk paguan asgjë më shumë. Hoteli humbet 3.64 euro, ose 4.4% të shumës që i mbetej. Humbja reale është më e madhe se 4 pikët që duken në letër, sepse llogaritet mbi atë që mbetet pas komisionit.
Për rezervimet direkte, pa platformë, humbja e hotelit që mban çmimin është 3.6%. Sa më e madhe pjesa e shitjeve direkte, aq më pak e godet rritja e taksës hotelin.
Në shifra vjetore, një hotel me 30 dhoma, 60% zënie mesatare dhe 100 euro çmim neto shet rreth 6,570 netë në vit. Nëse e mban çmimin, humbet rreth 23,900 euro në vit. Nëse e kalon rritjen plotësisht te klienti dhe 60% e netëve i shet përmes platformave, humbja bie në rreth 2,500 euro.
Kush e paguan në praktikë
Varion sipas tregut dhe periudhës. Kështu, bregdeti në korrik dhe gusht, ku kërkesa është e fortë dhe çmimet lëvizin fort nga java në javë ka një rritje 3.8% zhduket brenda luhatjeve normale. Këtu rritja do të kalojë te klienti pothuajse plotësisht.
Tirana dhe sezonet e ndërmjetme, ku hotelet konkurrojnë më shumë me çmim dhe me apartamentet. Këtu pjesa më e madhe e rritjes do të mbahet nga hoteli.
Kontratat e 2027 me tour operatorët dhe agjencitë. Kjo është pika që shumë hotele nuk e kanë parë. Shumë kontrata për sezonin 2027 janë nënshkruar tashmë gjatë 2026, me çmime që përfshijnë TVSH-në 6%. Nëse kontrata nuk ka klauzolë për ndryshimin e taksave, hoteli e paguan diferencën nga xhepi për çdo natë të kontraktuar.
Rezervimet që janë tashmë në sistem. Shumë hotele kanë marrë rezervime për 2027 me çmime të fiksuara sot dhe me pagesë në hotel. Kur qëndrimi ndodh pas 1 janarit, TVSH-ja llogaritet me 10% mbi një çmim që nuk mund të ndryshojë më. Për rezervimet e parapaguara, hoteli duhet të verifikojë me kontabilistin cila normë zbatohet.
Relacioni i Ministrisë citon edhe vlerësimet e FMN-së, sipas të cilave lehtësia e normës 6% është mbajtur kryesisht nga operatorët dhe nuk ka ulur çmimet për turistët. Nëse ky argument qëndron, atëherë edhe rritja ka gjasa të kalojë te klienti, të paktën në sezonin e lartë.
Sa efekt jep realisht në formalizim
Ky është thelbi, dhe përgjigjja ndahet në dy pjesë:
Rritja e normës nga 6% në 10% e dobëson formalizimin, nuk e forcon. Për çdo 100 euro të padeklaruara, fitimi nga mosdeklarimi rritet nga 6 në 10 euro. Për një subjekt që sot balancon midis deklarimit dhe mosdeklarimit, motivi për të mos deklaruar bëhet më i fortë, jo më i dobët.
Ulja e pragut nga 10 në 5 milionë lekë është masa reale e formalizimit. 5 milionë lekë janë rreth 55,000 euro në vit. Një bujtinë me 10 dhoma, me 50 euro nata dhe 30% zënie mesatare vjetore, e arrin këtë shifër. Pra pragu i ri kap pjesën e mesme të sektorit: bujtinat familjare, hotelet e vogla dhe pronarët me disa apartamente.
Ministria vlerëson se ulja e pragut fut në skemën e TVSH-së rreth 17,516 tatimpagues të rinj në të gjithë ekonominë dhe sjell 4.5 miliardë lekë. Ministria nuk publikon sa prej tyre janë në akomodim. Pa këtë ndarje, efekti i formalizimit në turizëm nuk mund të llogaritet me saktësi.
Por ka një tregues për madhësinë e problemit. Sipas DPT-së, në nëntë muajt e parë të 2025 në Booking.com ishin aktivë 17,225 shitës akomodimi nga Shqipëria, me rezervime për mbi 80 milionë euro. Shumica dërrmuese e tyre janë subjekte të vogla, jashtë skemës së TVSH-së. Nga ana tjetër, nëse e kthejmë mbrapsht vlerësimin e Ministrisë, 614 milionë lekë nga 4 pikë përqindje nënkuptojnë që baza e akomodimit që sot deklarohet me TVSH është rreth 15.4 miliardë lekë, afërsisht 170 milionë euro në vit. Kjo është llogaritja dhe supozon që sjellja e bizneseve nuk ndryshon.
Dy rreziqe duhen parë:
- Hapi nga 0% në 10% në një vit. Një bujtinë që hyn për herë të parë në TVSH në 2027 nuk kalon nga 6% në 10%. Kalon nga zero në 10%, me detyrime të reja deklarimi. Për këtë grup, goditja është shumë më e madhe se për hotelin që është tashmë në skemë.
- Ndarja e aktivitetit. Rruga më e lehtë për të qëndruar nën 5 milionë lekë është ndarja e njësive mbi emra të ndryshëm të familjes. Nëse kontrolli nuk përdor të dhënat e platformave, pragu i ri do të prodhojë më pak formalizim se sa pret Ministria.
Ndërkohë, hendeku i konkurrencës rritet. Hoteli i regjistruar ngarkon 10%. Apartamenti nën prag ngarkon 0%. Për të njëjtën natë, diferenca e çmimit vetëm nga taksa bëhet 10%.
Një efekt tjetër e thellon këtë hendek. Subjektet jashtë TVSH-së nuk e rikuperojnë TVSH-në e blerjeve. Kur TVSH-ja e ushqimeve bazë bie nga 20% në 6%, kostoja e mëngjesit dhe e kuzhinës së tyre bie. Hoteli në TVSH nuk e ndien këtë ulje, sepse TVSH-në e blerjeve e zbret gjithsesi. Pra bujtina nën prag fiton dy herë: nuk ngarkon 10% dhe blen ushqimin më lirë.
Si e kanë trajtuar vendet e tjera
Shqipëria nuk është e para që e prek këtë normë. Ja pesë raste të cilat japin mësime të ndryshme.
Kroacia, 2016: e mbrojti akomodimin, e ngarkoi restorantin. Qeveria e çoi TVSH-në e restoranteve dhe bareve në 25%, por e la akomodimin në 13%. Ministri i Turizmit dha dy arsye: kontratat e hoteleve për vitin pasardhës ishin nënshkruar dhe vështirë të ndryshoheshin, dhe rreth 50 hotele të reja pritej të hapeshin. Në të njëjtin debat parlamentar, hotelierët u ankuan për konkurrencën e familjeve që japin dhoma me qira dhe paguajnë një shumë fikse, jo TVSH. Janë saktësisht dy problemet që Shqipëria ka sot: kontratat e 2027 dhe apartamentet nën prag.
Irlanda, 2011 deri 2019: ulja si mjet i përkohshëm. Në krizë, Irlanda e uli TVSH-në e turizmit nga 13.5% në 9% për të krijuar vende pune. Departamenti i Financave vlerësoi se rreth gjysma e uljes kaloi në çmime, dhe punësimi në akomodim e ushqim u rrit me 6,200 vetë në vitin e parë. Kur sektori u rimëkëmb dhe çmimet e hoteleve në Dublin u rritën fort, norma u kthye në 13.5% nga 2019. Argumenti i Ministrisë sonë, me referencë te FMN, është i njëjti: lehtësia u mbajt nga operatorët. Diferenca është se Irlanda e mati efektin me disa studime para se të vendoste. Nga sa është raportuar, relacioni shqiptar mbështetet te vlerësimi i FMN-së, pa një studim të posaçëm për sektorin vendas.
Mali i Zi, 2025: nga 7% në 15% në një hap. Nga 1 janari 2025, Mali i Zi e çoi akomodimin dhe shërbimet e ushqimit në një normë të vetme 15%, ndërsa ushqimet bazë mbetën 7%. Logjika është e njëjtë me paketën shqiptare: ul taksën te shporta, ngrite te turizmi. Hapi i Malit të Zi ishte dy herë më i madh.
Holanda dhe Belgjika, 2026: Evropa po i heq lehtësitë. Holanda e çoi akomodimin nga 9% në 21% nga 1 janari 2026. Belgjika e çoi hotelerinë nga 6% në 12% nga marsi 2026. Lituania kaloi nga 9% në 12%. Tendenca evropiane është drejt rritjes, jo uljes.
Greqia: taksë për natë, me qëllim të shpallur. Përveç TVSH-së 13% për akomodimin, nga 2025 Greqia mbledh një tarifë për “rezistencën klimatike” për çdo natë. Nga prilli në tetor ajo është 2 euro për hotelet me 1 deri 2 yje, 10 euro për 4 yje dhe 15 euro për 5 yje. Në dimër bie në 0.50 deri 4 euro. Paratë shkojnë për përgatitjen ndaj fatkeqësive natyrore. Tarifa ndjek sezonin dhe kategorinë, dhe turisti e di ku shkon.
| Vendi | Viti | Ndryshimi | Mësimi për Shqipërinë |
| Kroaci | 2016 | Akomodimi mbetet 13%, restoranti 25% | Kontratat e nënshkruara dhe investimet mbrohen |
| Irlandë | 2011 deri 2019 | 13.5% në 9%, pastaj sërish 13.5% | Lehtësia matet dhe hiqet kur sektori është i fortë |
| Mali i Zi | 2025 | 7% në 15% | Ul shportën, ngrit turizmin |
| Holandë | 2026 | 9% në 21% | Tregjet e pjekura po e humbasin lehtësinë |
| Belgjikë | 2026 | 6% në 12% | E njëjta tendencë |
| Greqi | 2025 | 13% plus 0.50 deri 15 euro për natë | Taksa lidhet me sezonin dhe me një qëllim të dukshëm |
Pse fqinjët mund të mbajnë norma më të larta
Kroacia me 13% dhe Mali i Zi me 15% e mbajnë këtë barrë sepse kanë ndërtuar më parë atë që Shqipëria po ndërton tani. Katër gjëra e bëjnë diferencën.
- Qëndrimi më i gjatë. Turisti në Shqipëri qëndron mesatarisht rreth 2.4 netë. Në tregjet konkurruese të Mesdheut qëndrimi shkon nga 5 deri në 6.5 netë. Kur turisti qëndron një javë, fluturimi dhe transferta shpërndahen në më shumë netë, dhe 4 euro taksë më shumë për natë peshojnë pak në vendimin e tij. Kur qëndron dy netë, çdo euro për natë duket më shumë.
- Sezoni më i gjatë. Sipas INSTAT, në mars 2026 zënia e dhomave në hotele ishte 18.5%. Hoteli shqiptar e fiton vitin në 10 deri 12 javë të verës. Në ato javë rritja e taksës kalon te klienti. Në pjesën tjetër të vitit, kur hoteli lufton për çdo rezervim, e mban vetë hoteli.
- Infrastruktura fizike. Në Indeksin e Zhvillimit të Udhëtimit dhe Turizmit të ëEF 2026, Greqia renditet e 21-ta, Kroacia e 46-ta dhe Shqipëria e 53-ta nga 110 vende. Shqipëria ishte vendi me përmirësimin më të shpejtë në botë nga 2024 në 2026, kryesisht falë aeroporteve, rrugëve dhe shërbimeve turistike. Por i njëjti indeks tregon se konkurrueshmëria e çmimeve të Shqipërisë bie në çdo botim: nga 5.32 në 2021, në 4.88 në 2024 dhe 4.61 në 2026. Shqipëria ende konkurron kryesisht me çmim, dhe ky avantazh po ngushtohet.
- Infrastruktura digjitale e taksave. Kjo është diferenca që flitet më pak. Kroacia regjistron çdo mysafir në sistemin kombëtar eVisitor. Greqia kërkon numër regjistri për çdo qira afatshkurtër dhe e lidh me faturimin elektronik. Spanja nisi në 2025 regjistrin e vetëm të qirave turistike. Me këto sisteme, taksa shpërndahet te i gjithë tregu, dhe norma e lartë nuk bie vetëm mbi hotelet që deklarojnë. Shqipëria nuk ka ende një regjistër të tillë funksional. Edhe kriteret e kategorizimit sipas ligjit të ri të turizmit pritet ende të miratohen me VKM.
Shqipëria po merr normën e një tregu të pjekur para se të ketë sistemet e një tregu të pjekur. Norma 10% nuk është e lartë në krahasim me rajonin. Problemi qëndron te radha e masave: pa regjistër dhe pa kontroll mbi platformat, barra e re bie mbi ata që tashmë paguajnë.
Faktorët e jashtëm që e rëndojnë goditjen
TVSH-ja nuk vjen e vetme. Ajo bie mbi një sektor që po përballon disa presione nga jashtë në të njëjtën kohë.
- Leku i fortë. Sot një euro vlen 90.77 lekë. Në 2019 vlente rreth 123 lekë. Hoteli shet kryesisht në euro, por paguan pagat, ushqimin dhe shërbimet në lekë. Vetëm nga kursi, kostot e tij të shprehura në euro janë rritur me rreth një të tretën. Rritja e TVSH-së bie mbi një marzh që kursi e ka ngushtuar tashmë.
- Konkurrenca rajonale për të njëjtin klient. Greqia, Mali i Zi dhe Turqia shesin te të njëjtët turistë italianë, gjermanë dhe polakë, shpesh me paketa më të gjata dhe me tour operatorë më të fortë. Mediat raportojnë edhe se çmimet e larta në vend po i shtyjnë vetë shqiptarët drejt Greqisë dhe Turqisë.
- Varësia nga platformat. Sipas DPT-së, në nëntë muajt e parë të 2025 Booking.com mori rreth 12.9 milionë euro komisione nga strukturat shqiptare, mbi rezervime prej 80 milionë eurosh. Sa më e madhe pjesa e shitjeve përmes platformave, aq më shumë rritja e taksës del nga marzhi i hotelit dhe jo nga xhepi i klientit.
- Pjesa tjetër e paketës. Për hotelet më të mëdha, e njëjta paketë rrit tatimin mbi fitimin nga 15% në 17% dhe tatimin mbi dividentin nga 8% në 15%. Bari dhe restoranti kalojnë në 21%. Për pronarin, 4 pikët e TVSH-së janë vetëm një pjesë e kostos së re të 2027.
- Sezonaliteti dhe kapaciteti ajror. Pjesa më e madhe e turistëve të huaj vijnë me fluturime direkte në pak muaj. Çdo ndryshim në linjat ajrore apo në çmimet e fluturimeve ndikon më shumë në kërkesë se 4 pikë TVSH, por e bën sektorin edhe më të ndjeshëm ndaj kostove shtesë në muajt e dobët.
Çfarë duhet të bëjnë hotelet para 1 janarit
- Kontrolloni kontratat e 2027. Çdo kontratë me tour operator ose agjenci që ka çmim me TVSH të përfshirë duhet rishikuar tani. Në kontratat e reja, çmimi të shkruhet pa TVSH, me taksën e aplikuar sipas normës në fuqi.
- Përditësoni çmimet në sistem. Në shumicën e channel manager-ave çmimet ruhen me TVSH të përfshirë. Nëse nuk ndryshohen më 1 janar, hoteli e mban rritjen pa e vënë re.
- Ndani faturat. Akomodimi me mëngjes shkon me 10%. Bari, restoranti dhe shërbimet shtesë shkojnë me 21%. Faturat me përshkrime të përgjithshme krijojnë rrezik gjobe.
- Mos u përgjigjni me ulje çmimesh. Përgjigjja e duhur është rezervimi i hershëm, qëndrimi më i gjatë dhe paketat, jo zbritja e minutës së fundit.
- Pronarët pranë 5 milionë lekëve duhet të llogarisin që tani nëse e kalojnë pragun në 2027, dhe të përgatisin fiskalizimin dhe kontabilitetin përpara sezonit.
Çfarë duhet të kërkojë sektori
Publikimin e ndarjes sipas sektorëve të 17,516 tatimpaguesve të rinj, që efekti në turizëm të matet.
Duhet të kërkojë një periudhë kalimtare për subjektet që hyjnë për herë të parë në TVSH, si dhe për kontratat e 2027 të nënshkruara para miratimit të paketës, siç bëri Kroacia në 2016.
Një regjistër të vetëm digjital të strukturave akomoduese dhe të mysafirëve, si eVisitor në Kroaci, që taksa të bjerë mbi të gjithë tregun. Përdorimin e të dhënave të platformave nga DPT-ja për kontroll, që barra të mos bjerë vetëm mbi ata që deklarojnë. Si edhe një vlerësim publik të efektit pas sezonit 2027, siç bëri Irlanda, para çdo ndryshimi tjetër të normës.
Rritja e TVSH-së në akomodim është masë e vogël për buxhetin: 614 milionë lekë nga rreth 9.9 miliardë që pret paketa në total. Vendet që sot mbajnë norma më të larta e bënë këtë pasi ndërtuan qëndrimin e gjatë, sezonin e gjatë dhe regjistrat që e bëjnë taksën të drejtë. Për Shqipërinë, ajo që do të vendosë nëse paketa sjell formalizim nuk është norma 10%. Është mënyra si zbatohet pragu i ri dhe nëse shteti ndërton sistemet që fqinjët i kanë prej vitesh.
Burime: Relacioni i Paketës Fiskale 2027 sipas Ekofin.al (28.10.2026), Fiks.al, ALTAX; të dhënat e DPT-së për Booking.com, janar-shtator 2025; INSTAT, Strukturat akomoduese, mars 2026; WEF, Travel & Tourism Development Index 2026; Kuvendi i Kroacisë, Komisioni i Turizmit (10.11.2016); Asambleja e Irlandës së Veriut, studim mbi normën 9% në Irlandë (2015); Greek City Times për tarifën klimatike; VATupdate dhe KPMG për normat në rajon. Kursi: 1 euro = 90.77 lekë (BSH, 28.10.2026). Llogaritjet e tabelave janë tonat.
