Rritja e çmimeve të karburanteve po rikthen presionin mbi ekonominë italiane. Në disa pika furnizimi, benzina ka kaluar kufirin e 2.6 eurove për litër, ndërsa në autostrada çmimet e benzinës dhe naftës po arrijnë nivelet më të larta të viteve të fundit. Përballë kësaj situate, qeveria italiane po shqyrton aktivizimin e një mekanizmi që do të ulte akcizën mbi karburantet për të zbutur ndikimin tek familjet dhe bizneset.
Rritja e çmimeve ka ardhur pas përfundimit të masës së përkohshme që ulte akcizat, e vendosur gjatë krizës së krijuar nga tensionet në Lindjen e Mesme. Si rezultat, çmimet në pikat e furnizimit janë rikthyer në trajektore rritëse.
Çmime rekord në qytete dhe autostrada
Sipas të dhënave më të fundit, në Milano janë regjistruar çmime deri në 2.60 euro për litër benzinë, ndërsa në disa segmente të rrjetit autostradal nafta ka kaluar 2.70 euro për litër.
Mesatarisht, në rrjetin kombëtar italian çmimet në pikat vetëshërbyese janë 1.981 euro/litër benzina dhe nafta 2.184 euro/litër.
Në autostrada, mesatarja është edhe më e lartë, duke arritur në:
- 2.071 euro/litër për benzinën;
- 2.255 euro/litër për naftën.
Shoqatat paralajmërojnë goditje për familjet dhe bizneset
Organizatat e konsumatorëve paralajmërojnë se rritja e çmimeve do të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në buxhetet familjare.
Sipas organizatës Codacons, italianët pritet të shpenzojnë 10.8 miliardë euro për karburante gjatë vitit, rreth 2 miliardë euro më shumë se në vitin 2025.
Ndërkohë, instituti italian CGIA di Mestre vlerëson se rritja e kostove të energjisë, gazit dhe karburanteve do t’u kushtojë familjeve dhe bizneseve italiane afro 29 miliardë euro shtesë gjatë vitit 2026, ku vetëm karburantet përfaqësojnë një barrë shtesë prej 13.6 miliardë eurosh, ose mbi 20% më shumë se një vit më parë.
Qeveria shqyrton akcizën “e lëvizshme”
Për të zbutur ndikimin e rritjes së çmimeve, qeveria e kryeministres Giorgia Meloni po shqyrton aktivizimin e mekanizmit të ashtuquajtur “akcizë e lëvizshme”.
Ky mekanizëm parashikon që, kur çmimi i karburanteve rritet dhe shteti arkëton më shumë të ardhura nga TVSH-ja, një pjesë e këtyre të ardhurave shtesë të përdoret për të ulur akcizën mbi benzinën dhe naftën. Në këtë mënyrë synohet të amortizohet një pjesë e rritjes së çmimeve në pompë.
Opozita kërkon masa më të forta
Partitë opozitare argumentojnë se ndërhyrjet e deritanishme nuk janë të mjaftueshme dhe kërkojnë ulje më të shpejtë të barrës fiskale mbi karburantet.
Sipas tyre, qeveria duhet të përdorë menjëherë të ardhurat shtesë nga TVSH-ja për të ulur çmimet dhe për të mbrojtur familjet, transportin dhe bizneset nga rritja e kostove.
Rasti i Italisë tregon se tregu europian i energjisë mbetet shumë i ndjeshëm ndaj zhvillimeve gjeopolitike dhe luhatjeve të çmimit të naftës në tregjet ndërkombëtare. Për këtë arsye, shumë vende po shqyrtojnë instrumente fiskale që mund të zbusin efektet e rritjes së çmimeve mbi konsumatorët dhe aktivitetin ekonomik, ndërsa Italia po tenton të përdorë fleksibilitetin e politikës tatimore për të shmangur një goditje të re inflacioniste.
