Çmimet e naftës u rritën ndjeshëm dhe tregjet e aksioneve ranë pasi raportimet sugjeruan se SHBA mund të lëvizë për të bllokuar Ngushticën e Hormuzit. Ndërkohë në Evropë, forinti hungarez u forcua pas rezultateve të zgjedhjeve.
Tregjet përballen me një të hënë të zymtë pasi optimizmi i fundjavës për një përparim në bisedimet e paqes u zbeh. Investitorët po përgatiten për një javë me ndikim të lartë, të formësuar nga zhvillimet gjeopolitike, të dhënat e inflacionit dhe nisja e sezonit të raportimeve financiare.
Çmimet e naftës rifilluan rritjen, me standardin ndërkombëtar Brent dhe atë amerikan WTI që tregtoheshin mbi 100 dollarë për fuçi. Të hënën në mëngjes në Evropë, kontratat e Brent për muajin e parë u rritën me 7%, duke u tregtuar pranë 102 dollarëve për fuçi, ndërsa WTI fitoi gati 8% dhe arriti në 104 dollarë.
Kjo ndodh ndërsa ushtria amerikane përgatitet të bllokojë anijet që hyjnë ose dalin nga Ngushtica e Hormuzit, ku pjesa më e madhe e transportit është ndërprerë nga Irani që nga fillimi i luftës. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, njoftoi bllokadën e planifikuar pasi bisedimet për armëpushim SHBA–Iran në Pakistan përfunduan pa marrëveshje. Ushtria bëri të ditur se bllokada që mbulon të gjitha portet iraniane do të nisë të hënën në orën 10:00 CET (17:30 me orën lokale në Iran).
Çmimet e naftës janë rritur pasi transporti nëpër Ngushticë është pothuajse i ndalur që nga fundi i shkurtit. Brent është rritur nga rreth 70 dollarë për fuçi para luftës në mbi 119 dollarë në disa momente.
“Tregjet kanë parë një lëvizje të qartë drejt shmangies së rrezikut këtë mëngjes,” thanë analistët e Deutsche Bank Research, duke shtuar se “gjendja është përkeqësuar sërish”.
Rritja e çmimeve të naftës ka ringjallur frikën për një goditje stagflacionare, me aksionet dhe obligacionet që humbasin terren globalisht.
Zgjedhjet në Hungari dhe forinti
Forinti hungarez mori vëmendjen në tregjet valutore pasi Péter Magyar dhe partia e tij Tisza fituan bindshëm zgjedhjet, duke i dhënë fund sundimit 16-vjeçar të partisë Fidesz të Viktor Orbánit.
Euro tregtohej me 366.18 forintë përpara hapjes së tregjeve evropiane të hënën, një rënie e ndjeshme nga 377.56 të dielën në mbrëmje. Indeksi i bursës hungareze u rrit me 2.85% të hënën në mëngjes, duke sfiduar klimën negative që rëndon tregjet në të gjithë rajonin.
Investitorët e shohin partinë Tisza të Magyarit si një forcë që do ta orientojë Hungarinë më shumë drejt BE-së, me gjasa më të mëdha për rikthimin e standardeve të shtetit të së drejtës dhe bashkëpunim më të ngushtë me Brukselin.
Në tregjet valutore, euro u dobësua ndaj dollarit në 1.1692 dollarë gjatë tregtimit të mëngjesit në Evropë. Paundi britanik gjithashtu ra kundrejt dollarit, duke humbur 0.3% në 1.3416 dollarë.
Tregjet e aksioneve përballen me luhatje
Tregjet evropiane të aksioneve u hapën në territor negativ: FTSE 100 në Londër ra me 0.4%, DAX në Frankfurt humbi 1%, ndërsa CAC 40 në Paris ra me rreth 0.9%.
Edhe tregjet aziatike ishin në rënie të hënën. Indeksi Nikkei 225 i Japonisë humbi 1.0% duke zbritur në 56,357.40. S&P/ASX 200 i Australisë ra me 0.5% në 8,913.50. Kospi i Koresë së Jugut u ul me 1.1% në 5,795.15. Hang Seng i Hong Kongut ra me gati 1.5% në 25,513.42, ndërsa Shanghai Composite humbi 0.2% në 3,976.57.
Analistët thanë se tregtimi global pritet të mbetet i paqëndrueshëm për disa kohë. “Rezultati i bisedimeve nuk ishte ai që prisnin njerëzit, kjo është e sigurt,” tha Neil Newman, drejtor menaxhues dhe kreu i strategjisë në Astris Advisory Japan në Hong Kong. “Në këtë moment, situata nuk duket aspak e mirë. Çmimet e naftës janë padyshim shqetësimi kryesor.”
Wall Street e mbylli javën e kaluar me fitimin e dytë javor radhazi. S&P 500 ra lehtë me 0.1% të premten pas një dite me luhatje. Dow Jones humbi 0.6%, ndërsa Nasdaq u rrit me 0.4%.
Megjithatë, këto fitime erdhën mes optimizmit për bisedimet e paqes në Pakistan gjatë fundjavës, i cili më pas u shua nga zhvillimet e mëvonshme.
Rendimenti i obligacioneve 10-vjeçare të Thesarit amerikan u rrit në 4.32% të premten nga 4.29% një ditë më parë.
Në tregtinë valutore, dollari amerikan u forcua në 159.74 jenë japoneze nga 159.25 jenë. Euro ra në 1.1687 dollarë nga 1.1729.
Çfarë po ndjekin tregjet këtë javë
Tregjet hyjnë në një javë të ngarkuar, me vëmendjen e përqendruar te zhvillimet rreth Ngushticës së Hormuzit dhe implikimet më të gjera të konfliktit me Iranin.
Në SHBA, investitorët po ndjekin valën e parë të madhe të raportimeve financiare të kompanive, përfshirë bankat dhe kompanitë teknologjike si JPMorgan, Goldman Sachs, Bank of America, ASML dhe TSMC.
Kjo zhvillohet në sfondin e të dhënave kyçe për inflacionin dhe çmimet e prodhimit në SHBA, si dhe kërkesat për papunësi—të rëndësishme për të vlerësuar nëse Rezerva Federale po afrohet drejt uljes së normave të interesit.
Ndërkohë, në Uashington këtë javë nisin takimet pranverore të FMN-së dhe Bankës Botërore. Raporti i fundit “World Economic Outlook” i FMN-së, që publikohet të martën, pritet të japë një panoramë mbi qëndrueshmërinë e ekonomisë globale në kushtet e tensioneve gjeopolitike në Lindjen e Mesme.
Në Evropë, investitorët janë të fokusuar te të dhënat PMI dhe aktiviteti industrial, të cilat do të tregojnë nëse ekonomia e eurozonës po stabilizohet apo vijon të përballet me kërkesë të dobët.
