Komiteti i OKB-së për të Drejtat e Njeriut zbuloi të enjten se Shqipëria shkeli të drejtat e tre fëmijëve romë, duke mos regjistruar lindjet e tyre, duke i lënë ata pa njohje ligjore dhe në rrezik të pashtetësisë.
Tre fëmijët, të lindur në Greqi nga prindër shqiptarë, nuk mund të regjistroheshin siç duhet, për shkak se prindërve u mungonte statusi i qëndrimit.
Në atë kohë, prindërit ishin pajisur vetëm me dokumente që vërtetonin lindjet. Prindërit pa status të ligjshëm qëndrimi nuk u lejuan t’u vendosnin fëmijëve të tyre një emër në certifikatë, sepse ata nuk kishin të drejtë ligjore për të banuar në vend, duke i lënë dokumentet e tyre të paplota.
Kur u kthyen në Shqipëri, prindërit hasën në pengesa shtesë në regjistrimin e fëmijëve.
Neni 7 i Ligjit Shqiptar nr. 8389, thotë se çdo individ i lindur nga një ose dy prindër me kombësi shqiptare fiton automatikisht shtetësinë shqiptare. Megjithatë, në këtë rast, siç është praktikë e zakonshme në Shqipëri, shtetësia jepet vetëm pasi lindja e një fëmije të regjistrohet zyrtarisht. Fëmijët u lanë në harresë ligjore, duke i bërë ata të paaftë për të ndjekur shkollën, për të marrë kujdes mjekësor ose për të aksesuar shërbimet sociale.
Pasi shteruan të gjitha mjetet juridike të brendshme të mundshme, familjet e paraqitën çështjen e tyre në Komitetin e të Drejtave të Njeriut të OKB-së në 2018, duke pretenduar se Shqipëria kishte shkelur të drejtat e tyre sipas Konventës Ndërkombëtare për të Drejtat Civile dhe Politike (ICCPR).
Ata pretenduan se për shkak të statusit të tyre si persona ligjërisht të padukshëm në Shqipëri, nuk janë në gjendje të gëzojnë të drejtën e njohjes si person përpara ligjit, të drejtën e qytetarëve për të marrë pjesë në jetën publike dhe të drejtën e tyre për t’u trajtuar në mënyrë të barabartë përpara ligjit.
Komiteti konstatoi se Shqipëria shkeli të drejtat e fëmijëve sipas neneve 16, 24(1-3) dhe 26 të ICCPR duke mos ndihmuar tre fëmijët në regjistrimin e lindjeve dhe marrjen e shtetësisë shqiptare.
Gjetjet morën gjithashtu parasysh ndikimin joproporcional që ka legjislacioni shqiptar tek njerëzit me origjinë rome. Është dokumentuar se për shkak të mobilitetit dhe statusit të tyre të migracionit, romët janë më të prekshëm ndaj diskriminimit dhe përjashtimit social.
Protokolli i parë fakultativ ICCPR lejon individët nga një shtet palë të paraqesin ankesa me shkrim në Komitetin e OKB-së për të Drejtat e Njeriut. Megjithëse konstatimi nuk është detyrues, komiteti theksoi se duke u bërë një palë në Protokollin Opsional, Shqipëria ka njohur kompetencën e komitetit për të përcaktuar nëse ka pasur shkelje dhe se Shqipëria ka marrë përgjegjësinë për të siguruar që individët brenda juridiksionit të saj të mund të gëzojnë të drejtat e njohura në ICCPR.
Shqipëria ka 180 ditë për të informuar komitetin për masat që ka marrë për të zbatuar pikëpamjet e Komitetit./Jurist News
