Ligji i Buxhetit në Itali ende nuk ka arritur në Parlament, por sesioni parashikohet tashmë të jetë “i nxehtë”. Përmbajtja e një drafti të parë me 137 nene ka mjaftuar megjithatë për të shkaktuar dridhje brenda shumicës, duke vënë në dukje mospërputhje të mëdha mes aleatëve të qeverisë që mund të zgjidhen duke gjetur një marrëveshje gjatë debatit parlamentar.
Qiratë afatshkurtra, revolta e Forza Italia dhe Lega
Rritja e papritur e taksimit mbi qiratë afatshkurtra është një nga pikat më të diskutueshme, duke shkaktuar zemërimin e Forza Italia dhe duke mbledhur kritika edhe nga Lega. Zëdhënësi i Forza Italia, Raffaele Nevi, ka shprehur irritim të fortë: “Nuk ishim informuar, e lexuam në draftet. Është një zgjedhje thellësisht e gabuar” dhe ka premtuar ndryshime në Parlament.
Edhe lideri i Lega, Matteo Salvini, ka ngritur dyshime, duke deklaruar: “Nuk më duket një mënyrë e mirë për të ndihmuar kërkesën e brendshme dhe nismën private”. Confedilizia, një shoqatë e kategorisë, e ka përforcuar më tej kritikën, duke mbështetur se “nëse qëllimi është të favorizohen qiratë afatgjata, rruga e duhur nuk është të ndëshkohen” qiratë afatshkurtra.
Çështja e bankave, përplasje e hapur mes aleatëve
Megjithë një “paqësim të shfaqur” së fundmi, kapitulli i bankave kthehet sërish të ndajë aleatët. Lega mban një presion të fortë mbi masat, me Matteo Salvini që “ngre shënjestrën” mbi llogaritjen e miliardave në lojë. Nga ana tjetër, Antonio Tajani i Forza Italia ka replikuar me ton të acaruar, duke ftuar në qetësi dhe në një qëndrim jo “ndëshkues”: “Nuk mendoj se duhet pasur një qëndrim ndëshkues”. Fratelli d’Italia, përmes kreut të grupit parlamentar në Dhomën e Deputetëve, Galeazzo Bignami, ka kërkuar të ndërmjetësojë, duke hequr hipotezën e taksave mbi fitimet e tepërta të ngjashme me Robin Tax dhe duke parashikuar në vend të kësaj “një bashkë-interes nga ana e bankave për të përfituar nga një normë me uljen nga 40 në 28 të masës së taksimit”.
Teksti përfundimtar i Ligjit të Buxhetit, ende në Ministrinë e Ekonomisë dhe Financave për rregullimet e fundit, mund të ndryshojë deri në minutën e fundit, veçanërisht për kontributin e bankave. Masat e përfshira në draft (ndër të cilat rivlerësimi i rezervës, rritja e IRAP, pezullimi i DTA dhe zbritja e interesave pasive) mund të pësojnë ndryshime, edhe pse jo thelbësore, pas takimeve me ABI.
Për më tepër, Qeveria do të duhet t’i komunikojë normat e reja Bankës Qendrore Evropiane (BQE) për një opinion. Frika është për një përsëritje të dështimit të taksës mbi fitimet e tepërta të bankave në vitin 2023, kur ndërhyrja e BQE-së e detyroi Ekzekutivin të ndryshonte masën.
Pensionet dhe negociatat mbi shkurtimet
Diskutohet gjithashtu edhe kapitulli i pensioneve. Drafti parashikon një shtrëngim për rritjen e pensioneve minimale (20 euro më shumë do të kufizohen për personat mbi 70 vjeç) dhe, përballë zgjatjes së APE Social, nuk figurojnë zgjatja e Quota 103 dhe e Opzione Donna. Sindikata UIL ka komentuar me vendosmëri: “Situata është përkeqësuar”. Lëvizja 5 Yjet, përmes zërit të Giuseppe Conte, ka premtuar “barrikada në Parlament”, duke akuzuar Qeverinë se po e përkeqëson Reformën Fornero.
Kritika të tjera lindin nga zhdukja e fondit për rinovimin e kontratës kolektive të punës për funksionet lokale dhe nga shkurtimet për kinemanë, që sipas shoqatave vënë në rrezik mijëra vende pune. Paralelisht, vazhdojnë negociatat mes Ministrive dhe Thesarit për rimodulimin e shkurtimeve dhe diskutimet mbi shkurtimet në ministri duken në fazën përfundimtare. Ministri i Administratës Publike, Paolo Zangrillo, e ka përkufizuar manovrën “komplekse” dhe ka theksuar se “secili prej nesh duhet të bëjë sakrifica”.
Kritikat e opozitës
Opozitat e shfrytëzojnë rastin për të evidentuar vështirësitë e qendrës së djathtë. Partia Demokratike (PD) ka sulmuar ashpër: “Kjo manovër është bijë e askujt. Partitë e shumicës po distancohen gradualisht nga normat që rrisin taksat” dhe që “nuk ofrojnë asnjë vizion”.
Në përmbledhje, pritja për mbërritjen e Manovrës në Senat, e parashikuar këtë javë, është e mbushur me tensione të brendshme dhe mundësia e ndryshimeve të minutës së fundit është reale, me nyjet e bankave dhe qirave afatshkurtra që përfaqësojnë çështjet më delikate për t’u zgjidhur.
Këto janë përmbajtjet e draftit që do të mbërrijë në Parlament, ku do të punohet për të zbutur ndarjet.
Ne thamë që drafti i ligjit të buxhetit 2026 përbëhet nga 137 nene dhe, pasi të zgjidhen diskutimet në shumicë, duhet të arrijë në Parlament javën e ardhshme, pas miratimit në Këshillin e Ministrave. Teksti konfirmon masat e shpallura pas Këshillit të Ministrave të javës së kaluar, duke përfshirë nga taksat te familjet, deri te ndërhyrjet mbi bankat dhe sigurimet.
Ndërhyrjet më të mëdha, si çdo vit, janë ato në fushën fiskale me të cilat dëshirohet të vazhdohet rruga e uljes së taksimit mbi të ardhurat nga puna që Qeveria po e ndjek që nga fillimi i legjislaturës.
Nuk bëhet fjalë për tekstin përfundimtar të manovrës, meqë akti tani fillon procedurën e tij parlamentare, pasi ka marrë miratimin e Këshillit të Ministrave më 17 tetor 2025.
Fiskale: ulje e tatimit të të ardhurave personale dhe “fshirje” e detyrimeve
Ndër pikat kryesore, ulja e normës së ndërmjetme të tatimit të të ardhurave personale (Irpef) nga 35% në 33%, që lehtëson presionin fiskal mbi shtresën e mesme. Për të ardhurat mbi 200.000 euro, megjithatë, është parashikuar një reduktim prej 440 eurosh të zbritjeve.
Në frontin e “paqes fiskale”, fshirja e detyrimeve tatimore nga viti 2000 deri në 2023 do të lejojë shuarjen e borxheve pa interesa dhe sanksione, me pagesë në një zgjidhje të vetme deri më 31 korrik 2026 ose në 54 këste dy mujore deri në maj 2035, me interesa 4% në vit. Janë të përjashtuara shumat që rrjedhin nga verifikimet.
Familja dhe puna: bonuse dhe lehtësime
Paketa për familjen përfshin forcimin e bonusit për nënat: 60 euro mujore për punonjëset me dy fëmijë deri në dhjetë vjeç dhe me të ardhura nën 40.000 euro. Lejet prindërore zgjaten, me mungesa deri në 14 vjeç të fëmijës (në vend të 12) dhe 10 ditë në vit për sëmundjet e fëmijëve midis 3 dhe 14 vjeç.
Parashikohen lehtësime kontributive 100% (deri në 8.000 euro në vit) për ata që punësojnë nëna me të paktën tre fëmijë nën 18 vjeç, të papuna për më shumë se gjashtë muaj.
Për punëtorët, një “flat tax” 15% për orët shtesë, festive dhe të natës në vitin 2026, deri në 40.000 euro të ardhura dhe me një kufi prej 1.500 eurosh zbritje fiskale.
Për më tepër, një taksë zëvendësuese 5% mbi rritjet kontraktuale 2025-2026 për të ardhurat deri në 28.000 euro.
Banka dhe sigurime: kontribut i jashtëzakonshëm
Qeveria synon të mbledhë 11 miliardë në tre vjet nga bankat dhe sigurimet, me një normë 27,5% për rivlerësimin e rezervave të pashpërndara në 2025, që ngrihet në 33% në 2026. IRAP për këto njësi rritet me 2 pikë përqindje gjatë triennit 2026-2028.
Masa të tjera: qira, pensione dhe stablecoin
Tatimi fiks mbi qiratë afatshkurtra kalon në 26% për të gjithë, duke eliminuar uljen në 21% për një pronë. Pensionet minimale rriten me 20 euro në muaj (+260 euro në vit), ndërsa kuponët elektronikë të ushqimit janë pa taksa deri në 10 euro.
Rritet në 300.000 euro “flat tax” për të pasurit e huaj që transferojnë rezidencën në Itali dhe në 50.000 euro për familjarët. Për “stablecoin”, një normë 26% zëvendëson 33%-shin, me krijimin e një tavoline të përhershme për aktivitetet kripto. Parashikohet gjithashtu një rritje e akcizës mbi cigaret, me shumën fikse që kalon nga 29,5 në 32 euro për 1.000 cigare në 2026.
Sociale dhe mirëqenie
Karta “Dedicata a te” për blerjet ushqimore të nevojave bazë parashikon një rritje prej 500 milionë eurosh në vit për 2026 dhe 2027. Kufiri i 5×1000 ngrihet në 610 milionë, ndërsa pragu i përjashtimit të shtëpisë së parë nga ISEE kalon në 91.500 euro.
Schillaci: punësimi i 20 mijë infermierëve me manovrën
“Infermierët janë në qendër të manovrës: do të punësohen 20 mijë më shumë në krahasim me zëvendësimet natyrore”. Kështu ka deklaruar ministri i Shëndetësisë Orazio Schillaci, në margjinat e ceremonisë së dorëzimit të Medaljes Florence Nightingale të Kryqit të Kuq në ministrinë e Shëndetësisë. Ministri ka thënë se, duke respektuar dispozitat e ligjit të buxhetit, do t’u takojë “Rajoneve të bëjnë pjesën e tyre dhe të punësojnë, me ato që janë aftësitë e tyre financiare, infermierë dhe mjekë”. “Me rritjen e Fondit Shëndetësor do të rritet gjithashtu për Rajonet mundësia dhe aftësia për të punësuar personel të ri”, ka përfunduar ministri.
Hapat e ardhshëm
Manovra, që përfshin gjithashtu një rishikim të shpenzimeve për ministritë, nga sot fillon procedurën e miratimit në Parlament. Masat, të shpallura nga kryeministrja Meloni edhe në një videomesazh për NIAF në Nju Jork dhe të paraprira me ministrat Giorgetti dhe Tajani javën e kaluar në konferencë për shtyp, synojnë të balancojnë rritjen ekonomike dhe mbështetjen sociale, në një kontekst politik ku Lega po rinovon kritikat ndaj bankave./Përshtati nga Rai News, ekofin.al
