Enti Rregullator i Energjisë (ERE) ka nisur procedurën për miratimin e ndryshimeve në rregulloren që përcakton procedurat dhe afatet për dhënien, modifikimin, transferimin dhe heqjen e licencave në sektorin e gazit natyror. Vendimi nr. 124, datë 6 maj 2026, synon të përshtatë kuadrin rregullator me ndryshimet e fundit ligjore dhe të hapë rrugën për zhvillimin e teknologjive të reja në tregun e gazit natyror në Shqipëri.
Ndryshimet e propozuara për herë të parë përfshijnë në mënyrë të detajuar aktivitetet që lidhen me Gazin Natyror të Lëngëzuar (GNL) dhe Gazin Natyror të Komprimuar (GNK) në impiante me përmasa të vogla.
Çfarë sjell të re vendimi?
Risia kryesore e paketës së re rregullatore është zgjerimi i kategorive të aktiviteteve që do t’i nënshtrohen licencimit. Konkretisht, ERE propozon futjen e dy kategorive të reja të licencave si operimin e impianteve të Gazit Natyror të Lëngëzuar (GNL) me përmasa të vogla dhe operimin e impianteve të Gazit Natyror të Komprimuar (GNK) me përmasa të vogla.
Për herë të parë, rregullorja përcakton qartë edhe përkufizimet teknike të GNL-së dhe GNK-së, si dhe konceptin e “impianteve me përmasa të vogla”, të cilat mund të përdoren për prodhim, depozitim, transport dhe shpërndarje të gazit natyror.
Po kështu, hapet mundësia e dhënies së licencave me kusht, e shoqëruar me procedura monitorimi dhe verifikimi, si dhe riorganizimi i regjistrit të licencave për të rritur transparencën publike.
Cilat janë përfitimet?
Specialistët vlerësojnë se ndryshimet mund të sjellin disa përfitime strategjike për ekonominë shqiptare:
Diversifikim i burimeve energjetike. Futja e GNL-së dhe GNK-së krijon alternativa ndaj burimeve tradicionale të energjisë dhe mund të reduktojë varësinë nga energjia elektrike.
Zhvillim i investimeve private. Krijimi i një kuadri të qartë licencimi mund të tërheqë investitorë vendas dhe të huaj në infrastrukturën e gazit natyror, veçanërisht në projekte me përmasa të vogla dhe fleksibile.
Furnizim për zonat jashtë rrjetit. Impiantet e vogla të GNL-së dhe GNK-së mund të furnizojnë zona industriale, turistike ose rurale që nuk janë të lidhura me rrjetet tradicionale të gazit.
Rritje e konkurrencës në treg. Shtimi i operatorëve të rinj dhe i modeleve alternative të furnizimit pritet të krijojë një treg më dinamik dhe më konkurrues.
Përshtatje me standardet europiane. Harmonizimi i rregullores me ndryshimet ligjore të viteve të fundit e afron më tej kuadrin shqiptar me praktikat rregullatore të Bashkimit Europian.
Cilat janë sfidat?
Megjithatë, zbatimi i këtyre ndryshimeve pritet të përballet edhe me disa sfida të rëndësishme.
Kosto të larta investimi. Ndërtimi dhe operimi i impianteve të GNL-së dhe GNK-së kërkon investime të konsiderueshme në infrastrukturë dhe teknologji.
Mungesa e një tregu të konsoliduar të gazit. Shqipëria vazhdon të mos ketë një treg funksional të zhvilluar të gazit natyror, çka mund të kufizojë interesin fillestar të investitorëve.
Kërkesa të larta për sigurinë dhe mjedisin. Rregullorja parashikon standarde teknike, financiare, mjedisore dhe të sigurisë më të detajuara, të cilat mund të rrisin kostot operative për operatorët.
Kapacitetet administrative dhe monitoruese. Zbatimi efektiv i licencimit me kusht dhe monitorimi i operatorëve të rinj do të kërkojë forcimin e kapaciteteve institucionale të autoriteteve përgjegjëse.
