Krijuesi i ChatGPT po përgatitet të dalë në bursë në atë që mund të jetë debutimi më i madh në historinë e tregut të aksioneve — nëse SpaceX nuk e arrin i pari.
OpenAI po afrohet drejt një prej debutimeve më të shumëpritura në historinë e tregjeve financiare, me plane për të paraqitur dokumentet për ofertën fillestare publike (IPO) brenda pak ditësh, sipas Wall Street Journal.
Drejtori ekzekutiv Sam Altman synon një debutim publik në shtator 2026, duke shënuar një ndryshim të madh për kompaninë që nisi si laborator kërkimor jofitimprurës në vitin 2015.
1. Mund të jetë IPO-ja më e madhe ndonjëherë
Raportohet se OpenAI synon të mbledhë 60 miliardë dollarë (55.4 miliardë euro) nga debutimi në bursë.
Sipas Deutsche Bank Research, kjo do të ishte më shumë se dyfishi i listimit të Saudi Aramco në vitin 2019 prej 25.6 miliardë dollarësh (23.6 miliardë euro), që në atë kohë ishte IPO-ja më e madhe në histori.
Megjithatë ekziston një pengesë: SpaceX, e cila këtë javë paraqiti prospektin e saj për IPO, synon të mbledhë deri në 75 miliardë dollarë (69.1 miliardë euro). Kompania kërkon një vlerësim mes 1.75 trilionë euro dhe 2 trilionë dollarë (1.61–1.84 trilionë euro).
Kjo i vendos dy kompanitë në konkurrencë direkte për listimin më të madh në histori.
Wall Street Journal raportoi këtë javë se OpenAI ka angazhuar Goldman Sachs dhe Morgan Stanley për përgatitjen e prospektit, i cili mund të depozitohet në mënyrë konfidenciale pranë autoriteteve rregullatore brenda pak ditësh.
2. Një vlerësim prej 1 trilion dollarësh do ta bënte kompaninë e 14-të më të madhe në botë
Raportet sugjerojnë se OpenAI mund të vlerësohet me më shumë se 1 trilion dollarë (922 miliardë euro) në momentin e listimit.
Analisti i Deutsche Bank Research, Adrian Cox, ka analizuar shifrat dhe kjo do ta vendoste krijuesin e ChatGPT menjëherë pas Berkshire Hathaway.
Konglomerati realizoi të ardhura mbi 370 miliardë dollarë (341 miliardë euro) dhe fitime neto prej 67 miliardë dollarësh (61.8 miliardë euro) vitin e kaluar.
OpenAI do të renditej menjëherë përpara Eli Lilly, kompania farmaceutike që regjistroi shitje mbi 65 miliardë dollarë (59.9 miliardë euro) dhe fitime prej 21 miliardë dollarësh (19.4 miliardë euro).
Ndërkohë Nvidia mbetet shumë përpara. Kompania ka një nga kapitalizimet më të mëdha në botë dhe konsiderohet investimi më i afërt “pure-play” në inteligjencën artificiale në tregjet publike.
Ajo vlerësohet në 5.4 trilionë dollarë (4.98 trilionë euro), pasi aksionet e saj janë rritur mbi 13 herë që nga lançimi i ChatGPT më 30 nëntor 2022, sipas Deutsche Bank Research.
3. Investitorët po kërkojnë ekspozim direkt ndaj AI
Aktualisht, investitorët e vegjël që duan të investojnë në inteligjencën artificiale kanë pak alternativa.
Ata mund të investojnë në kompani të gjysmëpërçuesve, ofrues cloud ose gjigantë teknologjikë.
Sipas Deutsche Bank Research, listimi i OpenAI do të shkaktonte “një garë për të përfituar nga etja e investitorëve për ekspozim direkt ndaj kompanive pure-play të AI në tregjet publike” — diçka që aktualisht nuk ekziston.
4. Gara për IPO-të e AI po nxehet
OpenAI nuk është vetëm në këtë garë.
Anthropic, krijuesi i Claude, është rritur me ritme të shpejta. Muajin e kaluar kompania tejkaloi OpenAI në shitje, duke arritur 30 miliardë dollarë (27.7 miliardë euro) të ardhura të përsëritshme vjetore, kundrejt 25 miliardë dollarëve (23.1 miliardë euro) të OpenAI.
Anthropic pritet të arrijë rreth 40 miliardë dollarë (36.9 miliardë euro) të ardhura të përsëritshme vjetore këtë muaj, sipas projeksioneve të cituara nga Deutsche Bank Research bazuar në The Information.
Kompania mund të synojë të mbledhë më shumë se 60 miliardë dollarë (55.4 miliardë euro) në IPO-në e saj këtë vit.
Anthropic po ashtu është në bisedime me investitorët për financim me një vlerësim prej 900 miliardë dollarësh (830 miliardë euro).
Kjo do ta vendoste kompaninë përpara vlerësimit aktual privat të OpenAI prej 852 miliardë dollarësh (786 miliardë euro).
Deutsche Bank Research thekson se një IPO prej 60 miliardë dollarësh do të ishte më e madhe se totali i kapitalit të mbledhur nga të gjitha IPO-të në SHBA në çdo vit, përveç katër viteve që prej vitit 1980.
Tregu amerikan i aksioneve vlerësohet aktualisht rreth 70 trilionë dollarë (64.6 trilionë euro), afërsisht pesë herë më i madh në terma nominalë sesa në kulmin e flluskës “dot-com”.
5. Mbeten pyetje të mëdha për modelin e biznesit
Pavarësisht madhësisë dhe ambicieve, OpenAI nuk ka regjistruar kurrë fitim.
Sipas Deutsche Bank Research, kompania pritet të gjenerojë rreth 30 miliardë dollarë (27.7 miliardë euro) të ardhura të annualizuara këtë muaj.
Por projeksionet e brendshme të raportuara nga The Information sugjerojnë se OpenAI është drejt humbjeve prej 14 miliardë dollarësh (12.9 miliardë euro) vetëm në vitin 2026.
Humbjet kumulative mund të arrijnë në 44 miliardë dollarë (40.6 miliardë euro) përpara se kompania të bëhet fitimprurëse në vitin 2029.
Siç shprehet Deutsche Bank Research, “mbetet për t’u parë se si tregjet publike do ta vlerësojnë OpenAI dhe kompanitë e ngjashme, sapo ato të hapin pasqyrat financiare për shqyrtim publik dhe të shpjegojnë ekonominë ende pak të kuptuar të modeleve të tyre të biznesit.”
Në tetor 2025, OpenAI përfundoi tranzicionin e saj nga një organizatë jofitimprurëse në një korporatë me përfitim publik. /Përshtati nga Euronews, ekofin.al
