Mungesa e banesave të përballueshme është kthyer në një problem të mprehtë për qeverinë e Portugalisë, të drejtuar nga kryeministri Luís Montenegro. Pamjaftueshmëria e ofertës vijon t’i shtyjë çmimet lart, ndërsa kërkesa e lartë nga blerësit e huaj po i bën pronat të papërballueshme për vendasit me paga më të ulëta.
Çmimi i banesave për metër katror ka kapërcyer për herë të parë pragun e 2,000 eurove në Portugali, sipas të dhënave të publikuara nga Instituti Kombëtar i Statistikave (INE). Rajoni i Lisbonës mbetet më i shtrenjti në vend.
Të dhënat i referohen tetorit 2025, kur vlerësimi mesatar bankar për banesa ishte 2,025 euro për metër katror, 30 euro më shumë se një muaj më parë.
Rritja vjetore ishte 17.7% në tetor, e njëjtë me atë të shtatorit.
Në tetor u kryen rreth 33,900 vlerësime bankare, një rritje prej 2.8% krahasuar me shtatorin dhe një ulje prej 2.9% krahasuar me tetorin 2024.
Sa i përket apartamenteve, Lisbona e Madhe është rajoni me vlerën më të lartë për metër katror (3,058 euro), e ndjekur nga Algarve (2,757 euro). Në të kundërt, Rajoni Qendror kishte vlerën më të ulët (1,533 euro).
Nga muaji në muaj, vlerësimet e apartamenteve u rritën me 1.6%, ku Rajoni Autonom i Azoreve regjistroi rritjen më të madhe (6.2%) — dhe Alentejo ishte i vetmi rajon me rënie (-2.3%).
Sipas tipologjisë së apartamenteve, banesat T1 u rritën me 58 euro në 3,076 €/m², ndërsa T2 dhe T3 u rritën përkatësisht me 35 dhe 39 euro, duke arritur në 2,425 €/m² dhe 2,010 €/m².
Kështu, apartamentet shënuan një vlerë mesatare prej 2,345 €/m². Gadishulli i Setúbalit regjistroi rritjen më të madhe vjetore (29.3%), pa asnjë rënie të vërejtur.
Shtëpitë
Për shtëpitë, vlerësimi mesatar bankar ishte 1,472 €/m² në tetor 2025, që përfaqëson një rritje vjetore prej 11.8%. Vlerat më të larta u regjistruan gjithashtu në Lisbonën e Madhe (2,711 €/m²) dhe Algarve (2,499 €/m²). Rajoni Perëndim dhe Lugina e Tagus-it shënuan rritjen më të madhe vjetore (20.2%), pa rënie të raportuar.
Lisbonë e Madhe (2,711 €/m²) dhe Algarve (2,499 €/m²) ruajtën çmimet më të larta, ndërsa Rajoni Qendror (1,084 €/m²) dhe Alentejo (1,146 €/m²) regjistruan çmimet më të ulëta.
Çfarë do të thotë kjo rritje?
Anketa bazohet në vlerësime pronash të porositura nga bankat dhe fakti që çmimi mesatar për metër katror ka kaluar pragun simbolik prej 2,000 eurosh mund të ndikojë tregun e kredive hipotekore. Kjo sepse bankat mund të huazojnë shuma më të mëdha brenda kufijve të zakonshëm (që përgjithësisht janë 80%–90% e vlerësimit), si reagim ndaj rritjes së çmimeve.
Këto shifra tregojnë një rritje të qëndrueshme të tregut të banesave në Portugali, si dhe një presion gjithnjë e më të madh mbi çmimet në zonat urbane qendrore, periferitë dhe destinacionet turistike.
Mungesa e banesave të përballueshme është kthyer në një çështje urgjente për qeverinë e Portugalisë të drejtuar nga kryeministri Luís Montenegro. Pamjaftueshmëria e ofertës vazhdon të shtyjë çmimet lart, ndërsa kërkesa e fortë nga jashtë po i bën pronat të paarritshme për banorët me të ardhura të ulëta.
Si krahasohet me vendet e tjera të BE-së?
Mes vendeve të Bashkimit Evropian, Portugalia po përjeton rritjen më të shpejtë të çmimeve të banesave, sipas Eurostat. Në tremujorin e dytë 2025, çmimet u rritën me 17.2% në bazë vjetore.
Pas Portugalisë renditen Bullgaria (15.5%) dhe Hungaria (15.1%) si vendet me rritjet më të mëdha të çmimeve në BE. Kroacia (13.2%), Spanja (12.8%), Sllovakia (11.3%) dhe Çekia (10.5%) regjistruan gjithashtu rritje dyshifrore.
Finlanda (-1.3%) ishte i vetmi vend i BE-së që shënoi rënie vjetore të çmimeve në tremujorin e dytë të këtij viti.
Çmimet e banesave në Portugali janë më shumë se dyfishuar (141%) mes viteve 2010 dhe 2025.
Në të njëjtën periudhë, rritjet më të mëdha në BE u regjistruan në Hungari (277%) dhe Estoni (250%)./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
