Ekonomia europiane po bëhet gjithnjë e më e varur nga tregjet ndërkombëtare. Të dhënat më të fundit të Eurostat tregojnë se eksportet e Bashkimit Europian drejt vendeve jashtë unionit nuk janë thjesht burim të ardhurash nga tregtia, por një motor i drejtpërdrejtë i prodhimit, punësimit dhe krijimit të vlerës së shtuar në të gjithë ekonominë europiane.
Raporti i ri, i bazuar në tabelat FIGARO (Full International and Global Accounts for Research in Input-Output Analysis), ofron një këndvështrim shumë më të thelluar sesa statistikat tradicionale të eksporteve. Në vend që të masë vetëm vlerën monetare të mallrave që kalojnë kufijtë, ai analizon sa vlerë ekonomike krijohet realisht brenda vendeve të BE-së dhe sa vende pune mbështeten nga këto eksporte.
Rezultatet tregojnë se në vitin 2024 eksportet e BE-së drejt vendeve jashtë unionit gjeneruan 2.905 trilionë euro vlerë të shtuar bruto, ose 17.9% të gjithë vlerës së shtuar të ekonomisë europiane, që arrin në 16.2 trilionë euro.
Krahasuar me vitin 2010, pesha e eksporteve në ekonominë europiane është rritur me gati katër pikë përqindje, duke reflektuar një integrim gjithnjë e më të madh të industrisë europiane në zinxhirët globalë të furnizimit.
Eksportet mbështesin një në çdo shtatë vende pune
Një nga gjetjet më domethënëse lidhet me tregun e punës. Sipas Eurostat, 32.9 milionë persona në Bashkimin Europian kanë punësimin e lidhur drejtpërdrejt ose tërthorazi me eksportet drejt vendeve jashtë BE-së.
Kjo do të thotë se 15% e të gjithë të punësuarve në BE varen nga performanca eksportuese e ekonomisë europiane. Në vitin 2010 kjo përqindje ishte vetëm 12.1%, çka tregon se në harkun e 14 viteve eksportet janë bërë një faktor gjithnjë e më i rëndësishëm për stabilitetin e tregut të punës.
Sipas raportit, rënia më e madhe u regjistrua gjatë pandemisë së COVID-19, ndërsa rikuperimi pas vitit 2021 ishte i shpejtë, duke rikthyer eksportet në nivele rekord.
Gjermania mbetet lokomotiva industriale e Europës
Analiza sipas vendeve konfirmon dominimin e ekonomisë gjermane.
Vetëm gjatë vitit 2024, eksportet e të gjithë Bashkimit Europian krijuan 675.8 miliardë euro vlerë të shtuar në Gjermani, më shumë sesa Franca dhe Irlanda së bashku.
Pas Gjermanisë renditen, Franca me 389.3 miliardë euro, Irlanda me 280.8 miliardë euro, Italia me 271 miliardë euro dhe Holanda me 231.6 miliardë euro.
Kjo tregon se industria gjermane vazhdon të jetë nyja kryesore e zinxhirëve europianë të prodhimit.
SHBA mbetet partneri më i rëndësishëm
Raporti analizon edhe ndikimin e konsumatorëve jashtë BE-së. Në vitin 2024, kërkesa nga Shtetet e Bashkuara krijoi 585.8 miliardë euro vlerë të shtuar në ekonominë europiane si dhe mbështeti 6 milionë vende pune.
SHBA përfaqëson rreth 21% të gjithë vlerës së shtuar që BE-ja gjeneron nga kërkesa finale e vendeve jashtë unionit. Pas saj renditen Kina, Mbretëria e Bashkuar dhe Zvicra.
Integrim më i madh, por edhe më shumë rrezik
Eurostat vëren se pjesëmarrja e BE-së në zinxhirët globalë të vlerës ka arritur në 34.5% në vitin 2024.
Kjo tregon një ekonomi shumë të integruar me tregjet ndërkombëtare, por edhe më të ekspozuar ndaj krizave gjeopolitike, ndërprerjeve të furnizimit dhe tensioneve tregtare.
Pikërisht për këtë arsye, vitet e fundit Komisioni Europian ka filluar të flasë gjithnjë e më shumë për autonomi strategjike, diversifikim të furnizimeve dhe rritje të kapaciteteve prodhuese brenda Europës.
Raporti i Eurostat konfirmon se konkurrueshmëria e ekonomisë europiane nuk matet më vetëm me nivelin e eksporteve, por me aftësinë për të krijuar vlerë të shtuar përgjatë gjithë zinxhirit të prodhimit. Në një ekonomi gjithnjë e më të globalizuar, sfida nuk është vetëm të eksportosh më shumë, por të prodhosh më shumë vlerë brenda Europës dhe të ruash rezistencën ndaj goditjeve të jashtme.
