Në mes të një viti të trazuar, është krijuar një prirje e qartë në tregjet botërore: pothuajse çdo investim i lidhur me ndërtimin fizik të infrastrukturës së Inteligjencës Artificiale ka shënuar rritje të jashtëzakonshme, ndërsa disa prej aseteve që zakonisht konsiderohen si “strehë të sigurta” në periudha pasigurie kanë pësuar rënie.
Lufta në Lindjen e Mesme, trazirat politike dhe rritja e çmimeve të naftës shoqëruan këtë periudhë, por megjithatë tregjet e aksioneve në disa rajone arritën nivele rekord.
Sipas Dan Coatsworth, drejtues i tregjeve në kompaninë AJ Bell, kompanitë që përfituan nga vala e investimeve në Inteligjencën Artificiale ishin fitueset më të mëdha të gjashtëmujorit të parë, ndërsa Bitcoini rezultoi “një zhgënjim i madh” dhe ari humbi shkëlqimin e tij.
Ai theksoi se është e jashtëzakonshme sa shumë kanë ndryshuar tregjet në vetëm gjashtë muaj.
Çipat e memories dominuan tregun
Fitimet më të mëdha erdhën nga një sektor jo shumë i njohur i teknologjisë: kompanitë që prodhojnë çipa memorie.
Me rritjen e kërkesës për fuqinë llogaritëse të Inteligjencës Artificiale dhe mungesën e ofertës, çmimet u rritën ndjeshëm, duke shtyrë lart edhe vlerën e aksioneve. SanDisk kryesoi tregun amerikan me një rritje mbi 850% në gjashtë muaj, ndërsa Western Digital, Micron Technology dhe Seagate Technology më shumë se trefishuan vlerën e tyre.
Shkaku ishte kërkesa e jashtëzakonshme për memorie dhe pajisje ruajtjeje me shpejtësi të lartë, të nevojshme për trajnim dhe funksionim të sistemeve të Inteligjencës Artificiale, ndërkohë që kompanitë më të mëdha të teknologjisë vazhdojnë të ndërtojnë qendra të reja të të dhënave.
Edhe kompani të tjera amerikane përfituan nga ky bum, si Intel, Dell, Advanced Micro Devices (AMD) dhe Applied Materials, të cilat u rritën nga 150% deri në 280% që nga fillimi i vitit.
Tregjet aziatike përfituan
Rritja ndikoi edhe në tregjet në zhvillim, ku prodhuesit aziatikë të çipave, si TSMC dhe SK Hynix, kanë peshë të madhe.
Si rezultat: Indeksi KOSPI i Koresë së Jugut u dyfishua; Indeksi Nikkei 225 i Japonisë u rrit rreth 40%; Indeksi MSCI i Tregjeve në Zhvillim u rrit rreth 27%.
Në Evropë, Indeksi FTSE 100 i Mbretërisë së Bashkuar u rrit 7%; Indeksi CAC 40 i Francës u rrit 5%; Indeksi DAX i Gjermanisë u rrit 2%.
Ndërkohë Indeksi MSCI India ra 5%, ndërsa Indeksi Hang Seng i Hong Kongut humbi 6%.
Megjithatë, ditët e fundit kjo rritje e aksioneve të memories ka filluar të zbehet, pasi shumë prej këtyre kompanive u përfshinë në një shitje masive të aksioneve teknologjike.
Ish-fituesit humbën terren
Ana tjetër e medaljes ishte e vështirë për fituesit e viteve të mëparshme.
Kompanitë që dikur konsideroheshin yje të Inteligjencës Artificiale, Meta dhe Microsoft, ranë përkatësisht me 14% dhe 24%, pasi shpenzimet e mëdha për Inteligjencën Artificiale i bënë këto kompani shumë më intensive në investime dhe investitorët nuk ishin më të gatshëm të paguanin çmime shumë të larta për aksionet e tyre.
Sipas artikullit, Microsoft tani vlerësohet më lirë se në çdo periudhë të dekadës së fundit, ndërsa si Microsoft ashtu edhe Meta kanë një vlerë tregu më të ulët se kompania McDonald’s, diçka që pak vetë do ta kishin parashikuar gjatë kulmit të fenomenit të quajtur “Shtatë Madhështorët” (Magnificent 7).
Ari dhe Bitcoini zhgënjyen
Edhe asetet që zakonisht konsiderohen të sigurta nuk performuan mirë.
Ari, pasi arriti një rekord prej 5,594.82 dollarësh për ons më 29 janar, humbi rreth 28% nga kulmi i tij, pavarësisht tensioneve gjeopolitike që zakonisht rrisin kërkesën për të.
Sipas artikullit, arsyeja ishte rritja e interesave të obligacioneve dhe normave të kursimeve, të cilat ofrojnë të ardhura, ndryshe nga ari.
Edhe më keq performoi Bitcoini, i cili ra 28% që nga fillimi i vitit, pasi interesi për kriptomonedhat u dobësua dhe kapitali u orientua drejt aksioneve të teknologjisë.
Mbretëria e Bashkuar dhe sektori i mbrojtjes
Në Mbretërinë e Bashkuar, aktiviteti i blerjeve dhe bashkimeve të kompanive ishte një nga faktorët kryesorë që mbështeti tregun.
Gjashtë kompani të indeksit FTSE 100, mes tyre Glencore, Schroders dhe Segro, morën oferta për blerje, duke treguar se investitorët vazhdojnë të shohin vlerë tek kompanitë britanike.
Ndërkohë, kompanitë ndërtuese të banesave, si Persimmon, u përballën me vështirësi për shkak të tregut të dobët të pasurive të paluajtshme, ndërsa kompani si Experian dhe RELX u goditën nga frika se Inteligjenca Artificiale mund të ndikojë negativisht në bizneset e tyre.
Një sektor që humbi vrull ishte edhe industria e mbrojtjes.
Pas një viti shumë të suksesshëm në 2025, kompani si BAE Systems, Rheinmetall i Gjermanisë dhe Palantir i Shteteve të Bashkuara shënuan rënie, pasi investitorët vlerësuan se lajmet pozitive për rritjen e shpenzimeve ushtarake ishin tashmë të reflektuara në çmimet e aksioneve. /Përshtati nga Euronews, ekofin.al
