Bakteret dhe kërpudhat e dëmshme që jetojnë në gojën tuaj mund të trefishojnë rrezikun për zhvillimin e kancerit të pankreasit, sugjeron një studim i ri.
Prej kohësh ekspertët kanë besuar se njerëzit me higjienë të dobët orale janë më të prekshëm ndaj një sërë sëmundjesh — përfshirë edhe kancerin — sesa ata me gojë më të shëndetshme.
Por tani shkencëtarët nga Shkolla e Mjekësisë e Universitetit të Nju Jorkut kanë zbuluar se cilat baktere mund ta rrisin rrezikun, duke teorinë se mikrobet e dëmshme që e kanë origjinën në gojë mund të transportohen përmes pështymës deri në pankreas.
Duke shkruar në revistën JAMA Oncology, Dr Richard Hayes, ekspert në shëndetin e popullsisë dhe bashkautor i studimit, tha: “Është më e qartë se kurrë që larja dhe pastrimi i dhëmbëve me fill dentar jo vetëm që mund të ndihmojnë në parandalimin e sëmundjes periodontale, por gjithashtu mund të mbrojnë edhe kundër kancerit.”
Mikrobioma orale — komuniteti i baktereve dhe kërpudhave që jetojnë në gojë — po studiohet gjithnjë e më shumë për rolin e saj të mundshëm në sëmundje.
Në këtë studim, studiuesit zbuluan për herë të parë se një lloj kërpudhe i quajtur candida — që jeton natyrshëm në lëkurë dhe në të gjithë trupin — mund të luajë një rol në kancerin e pankreasit.
Në studimin më të madh të këtij lloji, ata shqyrtuan të dhëna nga dy hulumtime që përfshinin 900 pjesëmarrës amerikanë, për të kuptuar më mirë se si faktorët e stilit të jetesës, si pirja e duhanit, dhe historiku mjekësor lidhen me zhvillimin e kancerit.
Në fillim të studimit, pjesëmarrësit — nga American Cancer Society Cancer Prevention Study II dhe Prostate, Lung, Colorectal and Ovarian Cancer Screening Trial — shpëlanë gojën me një solucion dhe dhanë mostra pështyme. Studiuesit i ndoqën ata për rreth nëntë vjet për të regjistruar shfaqjen e ndonjë tumori kancerogjen.
Më pas, u krahasua ADN-ja bakteriale dhe kërpudhore e mostrave të 445 pacientëve me kancer pankreatik me atë të 445 pjesëmarrësve të tjerë pa kancer.
Pasi morën në konsideratë faktorët e njohur që rrisin rrezikun, si pirja e duhanit, mosha dhe raca, studiuesit identifikuan 24 lloje bakteresh dhe kërpudhash që ose rrisnin, ose ulnin rrezikun e kancerit të pankreasit.
Tre prej baktereve të lidhura me kancerin njiheshin tashmë për shkaktimin e infeksionit të rëndë të mishrave të dhëmbëve — periodontitit — që dëmton nofullën dhe indet përreth dhëmbëve.
Në total, i gjithë grupi i mikrobeve të dëmshme e rriti rrezikun e zhvillimit të kancerit më shumë se trefish.
Duke analizuar përbërjen e mikrobiomës orale të secilit pjesëmarrës, studiuesit krijuan një mjet që mund të parashikojë rrezikun individual për kancer.
Profesor Jiyoung Ahn, bashkautore e studimit, tha: “Duke profilizuar popullatat bakteriale dhe kërpudhore në gojë, onkologët mund të identifikojnë ata që kanë më shumë nevojë për skrining të kancerit pankreatik.”
Megjithatë, studiuesit theksuan se për momentin gjetjet e tyre nuk mund të konfirmojnë një lidhje shkak-pasojë, por vetëm një korrelacion mes rrezikut për kancer dhe disa mikrobeve në gojë.
Tani ata planifikojnë të eksplorojnë nëse viruset orale — si soora (oral thrush) — mund të kontribuojnë në kancer dhe si mikrobioma orale mund të ndikojë në ecurinë e pacientëve.
Kanceri i pankreasit — i quajtur shpesh “vrasësi i heshtur” për shkak të simptomave të tij të padukshme — vret mbi 10,000 pacientë çdo vit, rreth një vdekje çdo orë.
Deri në vitin 2040, pritet që rastet të arrijnë nivele rekord, me 201,000 raste të diagnostikuara të kësaj sëmundjeje vdekjeprurëse.
Ky kancer zakonisht zbulohet në faza të vona, pasi shenjat shpesh ngatërrohen me probleme të tjera. Kur kapet herët, para se të përhapet në trup, rreth gjysma e pacientëve mbijetojnë të paktën një vit. Por nëse është përhapur përtej pankreasit — gjë që ndodh me shumicën e pacientëve — vetëm 1 në 10 mbijeton.
Ndërsa kanceri i pankreasit prek më shpesh personat mbi 75 vjeç, edhe grupmoshat më të reja nuk janë të përjashtuara. Vitin e kaluar, Daily Mail theksoi një rritje “të frikshme” të rasteve tek gratë e reja.
Që nga vitet 1990, normat e kancerit të pankreasit janë rritur deri në 200% tek gratë nën 25 vjeç. Megjithëse shifrat mbeten të ulëta, onkologët nuk mund të shpjegojnë këtë shpërthim, pasi një rritje e tillë nuk është vërejtur tek meshkujt e së njëjtës moshë.
Në përgjithësi, incidenca e sëmundjes është rritur me rreth 17% në Britani në të njëjtën periudhë, me obezitetin dhe faktorët mjedisorë të dyshuar si shkaktarë.
Simptomat e mundshme të kancerit të pankreasit përfshijnë verdhëzën (zverdhjen e syve dhe lëkurës), kruarje të lëkurës, urinim më të errët, humbje oreksi, rënie të pavullnetshme në peshë, kapsllëk ose fryrje.
Edhe pse këto shenja nuk janë domosdoshmërisht kancer, është e rëndësishme të kontrollohen nga një mjek sa më herët, sidomos nëse zgjasin më shumë se katër javë.
Pankreasi është një organ në formë kijththi, pjesë e sistemit tretës dhe njëkohësisht me rol kyç në rregullimin hormonal. Ai ndodhet pas stomakut dhe ka gjatësi rreth 25 cm. Në funksionin tretës, prodhon enzima që ndihmojnë trupin të shpërbëjë ushqimin në lëndë ushqyese.
Sipas Cancer Research UK, rreth 22% e rasteve të kësaj sëmundjeje shkaktohen nga pirja e duhanit — e cila dihet se rrit mundësinë e sëmundjeve të mishrave të dhëmbëve — dhe 12% nga obeziteti/Përshtati nga Daily Mail, ekofin.al
