Paniku, konfuzioni dhe më pas një tërheqje e ngutshme e Shtëpisë së Bardhë – fundjavë me tronditje për qindra mijëra indianë me viza H-1B. Të premten, Presidenti amerikan Donald Trump tronditi botën e teknologjisë duke njoftuar një rritje deri në 50 herë të tarifës për lejet e punës për punëtorët e kualifikuar – deri në 100,000 dollarë. Pasoi kaos: kompanitë e Silicon Valley u kërkuan punonjësve të mos udhëtonin jashtë vendit, punëtorët e huaj u përpoqën të gjenin fluturime dhe avokatët e emigracionit punuan jashtë orarit për të deshifruar urdhrin.
Të shtunën, Shtëpia e Bardhë u përpoq të qetësonte situatën, duke sqaruar se tarifa zbatohej vetëm për aplikantët e rinj dhe vetëm një herë. Megjithatë, programi afatgjatë H-1B – i kritikuar për uljen e konkurrencës së punëtorëve amerikanë, por i vlerësuar për tërheqjen e talenteve globale – mbetet me një të ardhme të pasigurt. Edhe me këtë korrigjim, politika praktikisht e mbyll kanalin e vizës H-1B që, për tre dekada, furnizoi ëndrrën amerikane për miliona indianë dhe, më e rëndësishmja, solli gjakun e ri të talenteve për industrinë amerikane.
Ky kanal ndryshoi të dyja vendet. Për Indinë, H-1B u bë një mjet aspirate: programues nga qytetet e vogla u kthyen në fitues dollarësh, familjet hynë në klasën e mesme dhe industri të tëra – nga linjat ajrore te pasuritë e paluajtshme – iu përshtatën një klase të re indianësh globetroterë. Për SHBA-në, kjo nënkuptoi një derdhje talenti që mbushi laboratorë, klasa, spitale dhe start-up-e. Sot, drejtues me origjinë indiane udhëheqin Google, Microsoft dhe IBM, dhe mjekët indianë përbëjnë gati 6% të forcës së mjekëve amerikanë.
Indianët dominojnë programin H-1B, duke përbërë mbi 70% të përfituesve vitet e fundit. (Kina ishte burimi i dytë më i madh, me rreth 12% të përfituesve.) Në teknologji, prania e tyre është edhe më e dukshme: një kërkesë përmes ligjit FOIA në vitin 2015 tregoi se mbi 80% e punëve në “kompjuter” shkuan për shtetasit indianë – një përqindje që, sipas industrisë, nuk ka ndryshuar shumë.
Sektori i mjekësisë tregon qartë rëndësinë. Në vitin 2023, më shumë se 8,200 H-1B u miratuan për punë në spitalet e mjekësisë së përgjithshme dhe kirurgjisë. India është burimi më i madh i mjekëve ndërkombëtarë (që zakonisht janë në SHBA me viza H-1B) dhe përbën rreth 22% të të gjithë mjekëve ndërkombëtarë. Meqenëse mjekët ndërkombëtarë përbëjnë deri në një të katërtën e mjekëve amerikanë, mbajtësit indianë të H-1B ka gjasa të përbëjnë rreth 5–6% të totalit.
Ekspertët thonë se të dhënat e pagave tregojnë pse tarifa e re prej 100,000 dollarësh është e pazbatueshme. Në vitin 2023, paga mesatare për punonjësit e rinj me H-1B ishte 94,000 dollarë, krahasuar me 129,000 dollarë për ata që tashmë ishin në sistem. Meqenëse tarifa synon të sapopunësuarit, shumica nuk do të fitojnë mjaftueshëm për ta mbuluar, thonë ekspertët.
Gil Guerra, analist i politikave të emigracionit në Niskanen Center, i tha BBC-së: “Meqë udhëzimi i fundit i Shtëpisë së Bardhë tregon se tarifa do të aplikohet vetëm për përfituesit e rinj të H-1B, kjo ka më shumë gjasa të shkaktojë mungesa afatmesme dhe afatgjata të fuqisë punëtore, sesa ndërprerje të menjëhershme.”
India mund ta ndjejë tronditjen e para, por efektet zinxhir mund të jenë më të thella në SHBA. Gjigandët indianë të “outsourcing” si TCS dhe Infosys prej kohësh janë përgatitur duke ndërtuar fuqi punëtore lokale dhe zhvendosur shërbimet jashtë vendit. Shifrat flasin vetë: indianët ende përbëjnë 70% të përfituesve të H-1B, por vetëm tre nga 10 punëdhënësit kryesorë të H-1B kishin lidhje me Indinë në vitin 2023, nga gjashtë që ishin në vitin 2016, sipas Pew Research.
Megjithatë, sektori IT i Indisë prej 283 miliardë dollarësh përballet me një përballje për shkak të varësisë nga dërgimi i punëtorëve të kualifikuar në SHBA, e cila gjeneron mbi gjysmën e të ardhurave të saj. Shoqata e industrisë IT Nasscom beson se rritja e tarifës së vizës mund të “ndërpresë vazhdimësinë e biznesit për disa projekte onshore”. Klientët ka gjasa të kërkojnë ndryshime çmimesh ose shtyrje projektesh derisa të sqarohen paqartësitë ligjore, ndërsa kompanitë mund të rishikojnë modelet e punësimit – duke zhvendosur punën jashtë SHBA-së, duke reduktuar rolet atje dhe duke u bërë më selektive në sponsorizim.
Firmat indiane ka gjasa gjithashtu të transferojnë koston e shtuar të vizave tek klientët amerikanë, thotë Aditya Narayan Mishra i CIEL HR, një firmë kryesore rekrutimi. “Meqë punëdhënësit ngurrojnë të marrin përsipër koston e lartë të sponsorizimit, mund të shohim më shumë kontraktime në distancë, shpërndarje offshore dhe punë gig.”
Ndikimi më i gjerë në SHBA mund të jetë i rëndë: spitalet që përballen me mungesa mjekësh, universitetet që luftojnë të tërheqin studentë në STEM dhe start-up-et pa fuqinë lobuese të Google apo Amazon pritet të goditen më fort.
David Bier, drejtor i studimeve të emigracionit në Cato Institute, i tha BBC-së: “Kjo [rritje e tarifës] do të detyrojë kompanitë amerikane të ndryshojnë rrënjësisht politikat e punësimit dhe të zhvendosin jashtë një sasi të konsiderueshme të punës. Do të ndalojë gjithashtu themelues dhe CEO që të vijnë për të menaxhuar bizneset e tyre në SHBA. Kjo do të jetë një goditje shkatërruese për inovacionin dhe konkurrueshmërinë amerikane.”
Ankthi përforcohet edhe nga ekspertë të tjerë. “Kërkesa për punëtorë të rinj në fusha si teknologjia dhe mjekësia [në SHBA] pritet të rritet (edhe pse në mënyrë të pabarabartë), dhe meqë këto fusha janë kaq të specializuara dhe kritike, një mungesë që zgjat edhe disa vite mund të ketë ndikim serioz mbi ekonominë dhe mirëqenien kombëtare të SHBA-së,” thotë z. Guerra.
“Ajo me gjasë do të nxisë gjithashtu më shumë punëtorë indianë të kualifikuar të shohin vende të tjera për studime ndërkombëtare dhe do të ketë një efekt zinxhir mbi sistemin universitar amerikan gjithashtu.”
Në fakt, ndikimi do të ndihet më fort tek studentët indianë, që përbëjnë një në katër studentë ndërkombëtarë në SHBA. Sudhanshu Kaushik, themelues i Shoqatës së Studentëve Indianë të Amerikës së Veriut, që përfaqëson 25,000 anëtarë në 120 universitete, thotë se koha – menjëherë pas regjistrimeve të shtatorit – i ka lënë shumë të sapoardhur të tronditur.
“U duk si një sulm i drejtpërdrejtë, sepse tarifat janë paguar tashmë, kështu që ka një kosto të fundosur prej diku mes 50,000 dhe 100,000 dollarë për student – dhe rruga më fitimprurëse për të hyrë në fuqinë punëtore amerikane tashmë është shkatërruar,” i tha ai BBC-së. Ai parashikon se vendimi do të godasë pranimin në universitetet amerikane vitin e ardhshëm, pasi shumica e studentëve indianë do të zgjedhin vende ku mund të “vendosen përfundimisht”.
Për momentin, ndikimi i plotë i kësaj rritjeje të tarifës mbetet i paqartë. Avokatët e emigracionit presin që vendimi i Trump të përballet së shpejti me sfida ligjore. Guerra paralajmëron se pasojat mund të jenë të pabarabarta: “Pres që politika e re e H-1B të sjellë një numër pasojash negative për SHBA-në, megjithatë do të duhet pak kohë për të parë se cilat do të jenë ato.”
“Për shembull, meqë urdhri ekzekutiv lejon që disa kompani të përjashtohen, është e mundur që disa përdorues të mëdhenj të H-1B si Amazon, Apple, Google dhe Meta të gjejnë mënyra për t’u përjashtuar nga tarifa. Por nëse të gjithë ata përjashtohen, kjo do ta zhveshë kryesisht qëllimin e tarifës.”
Ndërsa pluhuri bie, tronditja e H-1B duket më pak si një taksë mbi punëtorët e huaj dhe më shumë si një test stresi për kompanitë amerikane – dhe ekonominë. Mbajtësit e vizave H-1B dhe familjet e tyre kontribuojnë rreth 86 miliardë dollarë çdo vit në ekonominë amerikane, përfshirë 24 miliardë dollarë në taksa federale mbi pagat dhe 11 miliardë në taksa shtetërore e lokale. Si do të përgjigjen kompanitë do të përcaktojë nëse SHBA do të vazhdojë të udhëheqë në inovacion dhe talent – apo do t’i lërë terrenin ekonomive më mikpritëse./Përshtati nga BBC, ekofin.al
