Holanda ofron sistemin më të mirë të pensioneve në botë, sipas Indeksit Global të Pensioneve të Marsh dhe Institutit CFA (MCGPI).
Vendi që kryeson renditjen mori 85,8 pikë nga 100 të mundshme, i ndjekur nga Danimarka me 84,1 pikë dhe Islanda me 84,0 pikë. Këto janë të vetmet sisteme evropiane që morën vlerësimin më të lartë. Kategorinë e sistemeve më të mira të pensioneve në botë e plotësojnë Singapori, Izraeli dhe Australia.
Indeksi krahasoi 55 sisteme të të ardhurave nga pensionet, të cilat mbulojnë 66% të popullsisë globale.
Sistemet u vlerësuan sipas tre nënindekseve kryesore, që matin përshtatshmërinë e të ardhurave pas daljes në pension, aftësinë e sistemeve për të garantuar përfitime edhe në të ardhmen, si dhe cilësinë e qeverisjes dhe mekanizmave mbrojtës.
Kur këto përparësi vlerësohen veçmas, renditja ndryshon ndjeshëm. Kuvajti shënon rezultatin më të lartë për përshtatshmërinë e përfitimeve, Danimarka kryeson për qëndrueshmërinë, ndërsa Finlanda renditet e para për integritetin e sistemit, sipas Indeksit Global të Pensioneve.
Për të kryesuar renditjen e përgjithshme, një sistem pensionesh duhet të ndërthurë përfitime të mira me qëndrueshmëri afatgjatë dhe një nivel të lartë integriteti.
Kjo ndërthurje i dha Holandës vendin e parë në vitin 2026, për të katërtin vit radhazi.
Raporti e cilëson sistemin holandez si një “sistem të qëndrueshëm të të ardhurave nga pensionet”. Pensioni shtetëror siguron një bazë të besueshme të ardhurash, ndërsa pensionet shtesë përmes vendeve të punës mbulojnë shumicën e punonjësve. Një fond i madh asetesh pensionale të investuara ndihmon në garantimin e pagesave të ardhshme. Sipas raportit, sistemi ka gjithashtu rregullim të fortë ligjor, qeverisje të mirë dhe mekanizma për mbrojtjen e përfituesve, të cilët rrisin besimin.
Aktualisht, Holanda po reformon sistemin e saj të pensioneve. Vendi po kalon nga skema që premtojnë përfitime të përcaktuara, zakonisht të lidhura me pagën dhe vitet e punës, drejt llogarive individuale të pensionit, ku përfitimet varen më drejtpërdrejt nga kontributet dhe kthimi i investimeve.
Reformat vijnë në një kohë kur normat e ulëta të interesit e kanë bërë më të vështirë financimin e pagesave të premtuara, ndërsa rregullat e financimit kanë vonuar herë pas here rritjen e pensioneve në përputhje me inflacionin. Skemat e pensioneve përmes punëdhënësve nuk kanë qenë gjithashtu të përshtatshme për personat që ndryshojnë shpesh vendin e punës ose bëhen të vetëpunësuar.
Pritet që procesi i kalimit drejt sistemit të ri të përfundojë deri në vitin 2028.
Krahasimi i sistemeve evropiane të pensioneve
Indeksi krahason 19 vende evropiane, përfshirë Turqinë.
Pas Holandës, Danimarkës dhe Islandës, sistemet më të mira të pensioneve gjenden në Suedi, Finlandë dhe Norvegji. Më pas renditen Zvicra, Mbretëria e Bashkuar, Franca, Irlanda, Belgjika, Gjermania, Portugalia dhe Kroacia.
Këto vende morën notat B+ ose B, të cilat tregojnë se sistemet e tyre kanë struktura të qëndrueshme dhe shumë elemente pozitive, por edhe fusha që kërkojnë përmirësim.
Në dy kategoritë pasuese, C+ dhe C, përfshihen Spanja, Polonia, Italia dhe Austria. Këto vende kanë sisteme me disa elemente pozitive, por edhe me rreziqe ose mangësi të konsiderueshme, të cilat mund të cenojnë efektivitetin dhe qëndrueshmërinë e tyre. Në këto kategori përfshihen edhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Kina kontinentale, dy ekonomitë më të mëdha në botë.
Disa prej sistemeve kryesore evropiane ofrojnë përfitime të mira, por përballen me sfida serioze sa i përket financimit afatgjatë.
Ndër vendet evropiane me cenueshmërinë më të lartë afatgjatë përfshihen Austria, Italia dhe Spanja.
Kontrasti është veçanërisht i theksuar në Spanjë. Ekonomia e katërt më e madhe e Bashkimit Evropian mori 83 pikë për përshtatshmërinë e përfitimeve, çka tregon se pensionet dhe burimet në dispozicion janë të mira, por vetëm 33 pikë për qëndrueshmërinë.
Franca, ekonomia e dytë më e madhe e Bashkimit Evropian, mori 85 pikë për përshtatshmërinë e përfitimeve, por vetëm 49,3 pikë për qëndrueshmërinë.
Në Evropë, Turqia renditet e fundit në klasifikimin e përgjithshëm, me rezultatin më të ulët për burimet dhe financimin mes vendeve evropiane të vlerësuara. Edhe rezultati i saj për qëndrueshmërinë është ndër më të ulëtit.
Raporti vëren se sistemet e të ardhurave nga pensionet në mbarë botën po përballen me presione në rritje. Njerëzit pritet të jetojnë mesatarisht më gjatë, ndërsa rënia e lindshmërisë nënkupton se më pak persona po hyjnë në tregun e punës për të financuar pensionet. /Përshtati nga Euronews, ekofin.al
