Caracasi dërgoi 127 tonë ar të bankës qendrore drejt rafinerive zvicerane gjatë një periudhe pesëvjeçare, duke kërkuar para të gatshme dhe kolateral, ndërsa kriza e borxhit të Venezuelës po thellohej.
Dhjetë vjet më parë, Venezuela dërgoi fshehurazi ar me vlerë gati 4.7 miliardë franga zvicerane (€5.05 mld) nga rezervat e vendit të Amerikës së Jugut, me qëllimin për ta shkrirë dhe shitur në tregjet ndërkombëtare.
Gjatë një periudhe pesëvjeçare, Venezuela transportoi me avion 127 tonë ar drejt Zvicrës, çka u gjurmua më pas nga doganat zvicerane, të cilat regjistrojnë dhe raportojnë të gjitha importet dhe eksportet në vend.
Zvicra është një qendër kryesore ndërkombëtare për arin dhe, për nga vlera, ka qenë importuesja dhe eksportuesja më e madhe e arit në botë, me të dhënat e doganave zvicerane që tregojnë flukse të mëdha hyrëse dhe dalëse vitet e fundit.
Vendimtare për një vend si Venezuela, që përpiqej të monetizonte shufrat nga rezervat e arit të Bankës Qendrore, është fakti se Zvicra strehon disa nga rafineritë më të mëdha në botë. Këto përfshijnë Valcambi, PAMP dhe Argor-Heraeus, të përqendruara kryesisht në kantonin e Ticinos.
Rafineritë mund të shkrijnë dhe riformojnë metalet sipas standardeve më të larta të formateve të tregtueshme ndërkombëtarisht, ose shufrave “Good Delivery”, dhe të ofrojnë dokumentacionin dhe certifikimin që e bëjnë arin më të lehtë për t’u lëvizur dhe shitur në tregjet globale.
Qeveria zvicerane nuk kishte publikuar më parë të dhëna mbi transferimin e arit të Venezuelës, në përputhje me traditën e federatës për diskrecion maksimal financiar, e cila vazhdon ta bëjë vendin tërheqës si për biznesmenë të mëdhenj ashtu edhe për udhëheqës me prirje autokratike që kërkojnë një vend ku të depozitojnë ose të likuidojnë asetet e tyre.
Transmetuesi publik zviceran SRF tha se qeveria e Maduros e dërgoi arin jashtë vendit si një “akt dëshpërimi” për të shmangur falimentimin e shtetit, duke shitur një pjesë të shufrave dhe duke përdorur një pjesë tjetër si kolateral për kredi dhe për rifinancimin e borxhit.
Në kohën kur Venezuela ra në mospagim në vitin 2017, vendi ishte tashmë praktikisht i përjashtuar nga rifinancimi normal dhe po mbetej pa valutë të fortë të përdorshme.
Një dokument politik i vitit 2017 nga Center for International Governance Innovation (CIGI) vlerësonte një hendek financimi prej më shumë se 15 miliardë dollarësh (€12.84 mld) atë vit, me shërbimin e borxhit në obligacione rreth 12 miliardë dollarë (€10.27 mld), që ngjitej në gati 20 miliardë dollarë (€17.1 mld) nëse përfshihen pagesat e lidhura me Kinën.
Venezuela kishte një “hendek të konsiderueshëm financimi” dhe “pak ose aspak asete apo opsione politike për ta mbyllur atë”, sipas raporteve të CIGI të publikuara rreth kohës kur Maduro po transportonte arin drejt Zvicrës.
Të ardhurat nga eksportet e naftës, që ishin dhe vazhdojnë të jenë burimi kryesor i dollarëve për shtetin, kishin rënë ndjeshëm, me CIGI që theksonte se “të ardhurat nga eksportet janë skajshmërisht të pamjaftueshme për të përmbushur shërbimin e borxhit në obligacione për këtë vit”.
Sipas SRF, pas rishkrirjes, një pjesë e arit venezuelian ka gjasa të jetë transportuar drejt vendeve të tjera si Britania e Madhe, gjithashtu një qendër kyçe ndërkombëtare e tregtimit të arit, dhe Venezuela shiti një sasi të madhe ari drejt Turqisë.
Në atë kohë, importet në Zvicër nuk shkelën asnjë sanksion. Megjithatë, transaksione të tilla sot do të ishin shumë pak të mundshme, pasi Këshilli Federal shtrëngoi rregulloret mbi transaksionet financiare në vitin 2018, pas vendosjes së sanksioneve kryesore ndaj Venezuelës, duke u përafruar me masat e BE-së.
Kështu, përpjekja për të parandaluar mospagimin sovran përmes transferimit të rezervave të arit jashtë vendit dështoi kryesisht. Që në vitin 2017, Venezuela nuk ishte në gjendje të përmbushte detyrimet e saj dhe nuk mundi as të shlyente borxhet, as të paguante interesat përkatëse.
Borxhi i jashtëm aktual i vendit vlerësohet deri në 170 miliardë dollarë (€145.4 mld), çka është e barabartë me dyfishin e prodhimit vjetor ekonomik të vendit, duke e bërë atë praktikisht të falimentuar./Përshtati nga Euronews nga ekofin.al
