Evropa po përballet me një kërcënim në rritje nga sëmundjet që transmetohen nga mushkonjat, ndërsa aftësia e kontinentit për t’i luftuar ato mbetet e pabarabartë, sipas agjencisë së Bashkimit Evropian për parandalimin e sëmundjeve.
Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC) paralajmëroi se Evropa duhet të forcojë mbikëqyrjen e mushkonjave dhe të zgjerojë mjetet e disponueshme për kontrollin e tyre, ndërsa virusi i Nilit Perëndimor vazhdon të përhapet dhe specie invazive të mushkonjave po vendosen në zona të reja.
“Zgjerimi i transmetimit të virusit të Nilit Perëndimor, si edhe përhapja e specieve invazive të mushkonjave, tregojnë pse Evropa duhet të forcojë kapacitetet për kontrollin e mushkonjave”, tha Céline Gossner, eksperte e ECDC-së për sëmundjet e transmetuara nga ushqimi, uji, vektorët dhe zoonozat.
Paralajmërimi vjen ndërsa sezoni veror i transmetimit po hyn në periudhën më aktive. Gjashtë rajone evropiane kanë raportuar këtë vit për herë të parë infeksione të marra lokalisht me virusin e Nilit Perëndimor, ndërsa deri më 13 gusht ishin regjistruar 429 raste të marra lokalisht në nëntë vende evropiane, sipas ECDC-së.
Transmetimi zakonisht arrin kulmin në gusht dhe në fillim të shtatorit, çka do të thotë se numri i rasteve pritet të rritet.
Në të njëjtën kohë, mushkonja tigër aziatike, Aedes albopictus, është vendosur tashmë në 16 vende evropiane, dy herë më shumë se 12 vjet më parë. Kjo specie mund të transmetojë dengue dhe chikungunya, sëmundje që dikur lidheshin kryesisht me rajonet tropikale dhe subtropikale.
Një sistem i fragmentuar në Evropë
Situata në ndryshim po nxjerr në pah një problem më pak të dukshëm: Evropa nuk ka një sistem të unifikuar për kontrollin e mushkonjave që transmetojnë këto sëmundje.
Një anketë e re e ECDC-së mbi praktikat e mbikëqyrjes dhe kontrollit të mushkonjave zbuloi dallime të konsiderueshme mes vendeve sa i përket mënyrës se si organizohen, financohen dhe zbatohen programet.
Nga 38 vende dhe juridiksione të kontaktuara, 26 iu përgjigjën pyetësorit. Raporti konstatoi se shumë programe për mbikëqyrjen dhe kontrollin e mushkonjave mbështeten në financime afatshkurtra dhe nuk kanë planifikim afatgjatë.
Përgjegjësia mund të jetë gjithashtu e shpërndarë në nivele të ndryshme të qeverisjes – kombëtare, rajonale ose lokale – duke e bërë të vështirë koordinimin e qasjeve përtej kufijve.
Kjo ka rëndësi, pasi mushkonjat nuk i njohin kufijtë.
“Për kontroll efektiv të mushkonjave, kemi nevojë për bashkëpunim të ngushtë në Evropë dhe një qasje të integruar që bashkon monitorimin e mushkonjave, përfshirjen e komunitetit dhe masa të synuara kontrolli, duke marrë në konsideratë edhe ndikimin në mjedis”, tha Gossner.
ECDC thotë se ndërhyrjet reaguese kundër mushkonjave shpesh janë të rastësishme dhe përqendrohen te insektet e rritura, ndërsa strategjitë afatgjata për eliminimin e popullatave invazive shpesh mungojnë.
Për mushkonjat Aedes, vendet përdorin një kombinim masash kimike dhe jokimike, përfshirë ndërhyrjet ndaj mushkonjave në fazat e hershme të zhvillimit dhe fushata për përfshirjen e komuniteteve.
Ndryshimet klimatike po e bëjnë problemin edhe më urgjent. Sipas raportit të ri të ECDC-së, po vërehen tashmë sezone më të gjata dhe më intensive të transmetimit të virusit të Nilit Perëndimor, dengues dhe chikungunya-s.
Temperaturat më të larta mund të krijojnë kushte më të favorshme për mushkonjat dhe të zgjasin periudhat gjatë të cilave viruset mund të qarkullojnë./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
