Sipas një anketimi të fundit të realizuar në vendet e Ballkanit dhe disa shtete të tjera kandidate për në BE, qytetarët shqiptarë shfaqin një qasje të veçantë lidhur me kërcënimet ndaj sigurisë kombëtare. Plot 21% e të anketuarve në Shqipëri deklaruan se nuk e shohin asnjë vend si kërcënim për sigurinë e tyre, përqindja më e lartë në të gjithë rajonin. Nga ana tjetër, 29% e shqiptarëve e perceptojnë Serbinë si kërcënimin më të madh, ndërsa 20% e rendisin Rusinë në këtë rol. Ky rezultat pasqyron kombinimin e solidaritetit etnik e rajonal me Kosovën dhe ndikimin e zhvillimeve gjeopolitike globale në mendësinë e publikut shqiptar.
Për të shqyrtuar më tej perceptimet gjeopolitike të audiencës së studiuar, u paraqit një pyetje që u dha të anketuarve mundësinë e hapur për të përmendur se cilat vende ata i konsiderojnë si kërcënimin më të madh ndaj sigurisë së tyre kombëtare. Disa zgjedhje dallohen, por ka gjithashtu një numër të madh përgjigjesh që thonë se nuk ka kërcënime ndaj sigurisë së tyre kombëtare (10% e të gjithë të anketuarve e pohuan këtë), më shumë në Shqipëri me 21% të tillë përgjigje. 24% e të anketuarve deklaruan se “Nuk e di”, me përqindjen më të madhe në Maqedoninë e Veriut (39%). Përveç kësaj, 6% e përgjigjeve ranë në kategorinë “Nuk dua të përgjigjem”, më shumë nga Bosnja dhe Hercegovina (13%).
Në gjithë rajonin e studiuar, vendi më shpesh i përmendur si kërcënim është Rusia, me një mesatare rajonale prej 27% të të anketuarve që e identifikojnë atë si kërcënimin kryesor. Megjithatë, kjo mesatare rajonale fsheh dallime të pritshme mes vendeve. Rasti më dramatik është Ukraina, ku 92% e të anketuarve e përmendin Rusinë si kërcënimin më të madh. Duke pasur parasysh luftën në vazhdim, ky rezultat jo vetëm që është i pritshëm, por reflekton thellësisht përvojën e jetuar të sigurisë kombëtare. Në Moldavi (47%) dhe Gjeorgji (56%), ku tensionet e kaluara ose të pranishme me Rusinë janë gjithashtu të rëndësishme. Gjetkë, panorama është më komplekse. Në Shqipëri (20%) dhe Mal të Zi (13%), Rusia ende identifikohet si kërcënim, por në një shkallë më të vogël. Ndërkohë, në vende si Bosnja dhe Hercegovina (7%), Kosova (4%) dhe Maqedonia e Veriut (2%), Rusia përmendet më rrallë — ndoshta duke pasqyruar dominimin e shqetësimeve të tjera në imagjinatën kombëtare. Në Serbi, vetëm 3.1% e të anketuarve e përmendin Rusinë si kërcënim.
Kërcënimi i dytë më shpesh i përmendur në përgjithësi është Serbia, e cituar nga 13% e të anketuarve të vendeve të studiuara. Megjithatë, kjo shifër është shumë e përqendruar. Zbulimi më i spikatur vjen nga Kosova, ku 75% e të anketuarve e identifikojnë Serbinë si kërcënimin më të madh. Po ashtu, në Shqipëri, 29% e shohin Serbinë si kërcënimin më të madh, duke theksuar rezonancën e solidaritetit etnik dhe rajonal me Kosovën. Ndoshta më befasuesja, rreth 4% e serbëve e konsiderojnë Serbinë si kërcënimin kryesor ndaj sigurisë së tyre kombëtare. Kjo mund t’i referohet tendencave të brendshme vetëshkatërruese të njohura, por sigurisht kërkon hetim të mëtejshëm.
Edhe pse Shtetet e Bashkuara nuk janë një vend fqinj, ato shfaqen në pesë kërcënimet më të perceptuara kur merret në konsideratë pamja e plotë, me një normë përmendjeje prej 5%. Përqindjet më të larta vijnë nga Bosnja dhe Hercegovina (10%), Serbia (12%) dhe Mali i Zi (6%). Në kontrast, në vende si Ukraina (2%) dhe Kosova (më pak se 1%), SHBA përmendet më rrallë si kërcënim.
Disa përgjigje u referohen vendeve fqinje si kërcënime të perceptuara. Për shembull, Bullgaria dhe Shqipëria shfaqen ndër pesë të parat në disa vende. Bullgaria citohet nga 24% e të anketuarve në Maqedoninë e Veriut. Shqipëria, nga ana tjetër, përmendet nga 4% e të anketuarve në Mal të Zi dhe 9% në Serbi, por askund tjetër./ekofin.al

