Kontributet, për efekt pensioni nga të vetëpunësuarit në zonat rurale janë rritur me rreth 18 për qind përgjatë vitit 2023, megjithatë shifra mbetet ende larg pritshmërive. Në raport me të vetëpunësuarit në qytet, fermerët paguajnë më pak sigurime dhe për diferencën mbulohen nga buxheti i shtetit. Ndaj edhe për të njëjtën periudhë sigurimi, si i vetëpunësuari në qytet ashtu dhe i vetëpunësuar në bujqësi, me plotësimin e moshës, përfitojnë të njëjtën masë pensioni. Por pavarësisht këtij “favorizimi” pjesëmarrja në skemë vijon të jetë në shifra të ulta.
Të dhënat e Institutit të Sigurimeve Shoqërore tregojnë, se për vitin që lamë pas, të ardhurat nga kontributet arritën në rreth 123 miliardë lekë, nga të cilat vetëm 2.7 miliardë lekë nga të vetëpunësuarit në bujqësi. Ndërkohë, në krahasim me vitin 2022, të ardhurat nga skema e fshatit u rritën me rreth 18 për qind, ose 484 milionë lekë më shumë. Pjesë e skemës, u bënë 75 451 persona, nga të cilët 55 566 në zonat fushore dhe 19 885 në zonat malore.
Sa i takon masës së kontributit, aktualisht është 38 mijë e 400 lekë në vit për zonat fushore dhe 29 mijë e 400 lekë për zonat malore. Ndërsa, për të vetëpunësuarit në qytet, detyrimi është edhe më i lartë. Konkretisht, një i vetëpunësuar në qytet paguan kontributet e sigurimeve shoqërore në vlerën e 110 400 lekëve në harkun e një viti.
Por, pavarësisht kësaj të vetëpunësuarit në bujqësi dhe të vetëpunësuarit në qytet janë trajtuar në mënyrë të barabartë sepse skema e fshatit subvencionohet nga buxheti i shtetit. Në reformën e 2014-s u përcaktua që masa e kontributit për fermerët të rritej çdo vit derisa në vitin 2018 të barazohej me kontributin e paguar nga të vetëpunësuarit në qytet.
Por kjo nuk u bë e mundur. Me rishikimin që po i bëhet skemës së pensioneve, një ndër shtyllat që pritet të ndryshohet do të jetë edhe ajo për kontributet e të vetëpunësuarve në bujqësi, me qëllimin ndoshta unifikimin e masës së kontributit, por pa rënduar barrën ndaj fermerëve. Një ekuilibër jo pak sfidues ky, por i nevojshëm për të mos sjellë braktisjen e skemës.
