Ndërsa ekonomia globale vijon të krijojë pasuri me ritme të larta, një pyetje mbetet thelbësore: sa e shpërndarë është ajo mes qytetarëve? Një analizë e publikuar nga Visual Capitalist, bazuar në të dhënat e UBS Global Wealth Report 2025, tregon se në shumë prej ekonomive më të mëdha të botës, një pjesë e konsiderueshme e pasurisë kontrollohet nga vetëm 1% e popullsisë.
Rezultatet nxjerrin në pah dallime të mëdha mes vendeve, duke treguar se rritja ekonomike nuk shoqërohet domosdoshmërisht me një shpërndarje më të barabartë të pasurisë.
Meksika kryeson për përqendrimin e pasurisë
Sipas analizës, Meksika është vendi ku pasuria është më e përqendruar. 1% më i pasur i popullsisë zotëron rreth 37% të gjithë pasurisë kombëtare.
Pas saj renditet Shtetet e Bashkuara, ku 1% më i pasur kontrollon rreth 35% të pasurisë, një tregues që pasqyron hendekun e madh mes shtresave me të ardhura të larta dhe pjesës tjetër të popullsisë.
Në grupin e vendeve me përqendrim të lartë të pasurisë përfshihen gjithashtu Brazili, India dhe Rusia, ku një pjesë e vogël e popullsisë kontrollon një pjesë disproporcionale të aseteve financiare dhe pasurive të paluajtshme.
Evropa me një panoramë më të balancuar
Në krahasim me Amerikën Latine apo SHBA-në, shumica e vendeve europiane paraqesin një shpërndarje më të ekuilibruar të pasurisë.
Vende si Belgjika, Holanda, Franca dhe Italia kanë një përqendrim më të ulët të pasurisë në duart e 1% më të pasur, çka lidhet me sisteme më të zhvilluara të mbrojtjes sociale, nivele më të larta të taksimit progresiv dhe shpërndarje më të gjerë të pronësisë së banesave.
Megjithatë, edhe në Europë hendeku mes të pasurve dhe pjesës tjetër të popullsisë është zgjeruar gjatë dekadave të fundit, megjithëse ritmet janë më të moderuara se në disa ekonomi të tjera të zhvilluara.
Pasuria nuk është e njëjtë me të ardhurat
Ekspertët theksojnë se pasuria (wealth) nuk duhet ngatërruar me të ardhurat (income). Pasuria përfshin prona të paluajtshme, kursime dhe depozita, aksione dhe investime financiare, biznese si dhe pasuri të tjera, pasi zbriten detyrimet dhe borxhet.
Kjo do të thotë se një individ mund të ketë të ardhura të larta, por pasuri neto relativisht të ulët nëse ka kredi ose borxhe të konsiderueshme. Në të kundërt, një person me të ardhura modeste mund të ketë pasuri të konsiderueshme të krijuar ndër vite.
Tendencë globale
Raportet ndërkombëtare tregojnë se pasuria globale është rritur vitet e fundit, e mbështetur nga performanca e tregjeve financiare dhe rritja e vlerës së aktiveve. Megjithatë, një pjesë e madhe e kësaj rritjeje ka përfituar shtresat më të pasura të popullsisë, ndërsa ritmi i akumulimit të pasurisë për pjesën tjetër ka qenë dukshëm më i ngadaltë.
Në këtë kontekst, mënyra se si shpërndahet pasuria po bëhet një tregues po aq i rëndësishëm sa vetë rritja ekonomike. Për ekonomistët, sfida nuk është vetëm krijimi i më shumë pasurie, por edhe sigurimi që përfitimet e saj të shpërndahen më gjerësisht në shoqëri./ekofin.al
