Shumë nga “shenjat vitale” të Tokës kanë arritur ekstreme rekord, duke treguar se “e ardhmja e njerëzimit është në peshore”, kanë thënë një grup i ekspertëve më të vjetër të klimës në botë. Emetimet rekord, temperaturat dhe popullsia nënkuptojnë se më shumë shkencëtarë po shqyrtojnë mundësinë e kolapsit të shoqërisë, thotë raporti.
Nga vlerësimi i 35 shenjave vitale të Tokës në vitin 2023, u zbuluan se 25 ishin më keq se kurrë më parë, duke përfshirë nivelet e dioksidit të karbonit dhe popullsinë. Kjo tregon një “fazë të re kritike dhe të paparashikueshme të krizës klimatike”, thuhet në raport.
Temperatura e sipërfaqes së Tokës dhe e oqeaneve arriti nivelin më të lartë të të gjitha kohërave, e nxitur nga djegia rekord e lëndëve djegëse fosile, zbuloi raporti. Popullsia po rritet me një normë prej afërsisht 200,000 njerëz në ditë dhe numri i gjedhëve dhe deleve me 170,000 në ditë, të gjitha duke shtuar emetimet rekord të gazeve serrë.
Shkencëtarët identifikuan 28 unaza reagimi, duke përfshirë rritjen e emetimeve nga shkrirja e akullnajave të përhershme, të cilat mund të ndihmojnë në nxitjen e pikave të shumta kthese, siç është kolapsi i akullit masiv të Grenlandës. Ngrohja globale po shkakton motin ekstrem gjithnjë e më vdekjeprurës në të gjithë botën, thanë ata, duke përfshirë uraganet në SHBA dhe valët e të nxehtit 50 gradë celsius në Indi.
“Ndryshimet klimatike tashmë kanë zhvendosur miliona njerëz, me potencialin për të zhvendosur qindra miliona apo edhe miliarda. Kjo ka të ngjarë të çojë në paqëndrueshmëri më të madhe gjeopolitike, ndoshta edhe në kolaps të pjesshëm shoqëror”.
Vlerësimi, i publikuar në revistën “Bioscience”, thotë se përqendrimet e CO2 dhe metanit në atmosferë janë në nivele rekord. Metani është një gaz i fuqishëm serrë, 80 herë më i fuqishëm se CO2 dhe emetohet nga operacionet e karburanteve fosile, deponitë e mbeturinave, bagëtitë dhe fushat e orizit.
Ndërsa prodhimi i energjisë përmes erës dhe diellit u rrit me 15% në vitin 2023, qymyri, nafta dhe gazi vijojnë të dominojnë. Shkencëtarët thanë se kishte “rezistencë të fortë nga ata që përfitonin financiarisht nga sistemi aktual i bazuar në lëndë djegëse fosile”.
Kombet e Botës do të takohen në samitin e klimës Cop29 të OKB-së në Azerbajxhan në nëntor 2024 për të diskutuar mbi çështjet klimatike.
