Bashkia Himarë ka njoftuar nisjen e procesit të regjistrimit fillestar të pronave në Kadastër, duke filluar nga Kallarati. Sipas njoftimit zyrtar, procesi do të vijojë më pas në Çorraj, Fterrë, Pilur, Gjilekë dhe Himarë.
Ky zhvillim përbën një hap të rëndësishëm për një territor ku çështja e pronësisë ka qenë ndër problematikat më të ndjeshme për banorët, trashëgimtarët e pronave dhe investitorët.
Vlera e lartë ekonomike e tokës, veçanërisht në zonat bregdetare dhe ato me potencial të madh turistik, e ka shtuar ndër vite rëndësinë e regjistrimit të saktë të pasurive dhe të përcaktimit të qartë të kufijve të tyre.
Në shumë raste, pretendimet për pronësinë lidhen me dokumente të periudhave të ndryshme, trashëgimi familjare, tituj pronësie të kontestuar apo mbivendosje të sipërfaqeve të pretenduara nga subjekte të ndryshme.
Pikërisht për këtë arsye, regjistrimi fillestar në Himarë nuk është thjesht një proces administrativ dhe teknik, por një zhvillim me ndikim të drejtpërdrejtë ekonomik dhe juridik.
Sfida kryesore, pronat në konflikt dhe çështjet në gjykata
Një nga pikëpyetjet më të rëndësishme që shoqëron nisjen e këtij procesi është mënyra se si do të veprohet me pronat për të cilat ekzistojnë pretendime të kundërta ose procese gjyqësore ende të papërfunduara.
Në Himarë, mosmarrëveshjet mbi pronësinë kanë qenë prej kohësh një problematikë e njohur, ndërsa për një pjesë të pasurive zgjidhja përfundimtare mund të varet nga vendimet e gjykatave.
Regjistrimi fillestar nuk mund të konsiderohet automatikisht si një mekanizëm për zgjidhjen e konflikteve të pronësisë.
Agjencia Shtetërore e Kadastrës ka kompetencë të administrojë dhe regjistrojë pasuritë mbi bazën e dokumentacionit dhe procedurave ligjore, por nuk mund të zëvendësojë gjykatën në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve ndërmjet palëve që pretendojnë të drejta mbi të njëjtën pasuri.
Për pronat që janë objekt procesesh gjyqësore, veprimet kadastrale mund të kufizohen ose të pezullohen, sipas natyrës së konfliktit, gjendjes juridike të pasurisë dhe vendimeve përkatëse të gjykatës.
Kjo do të thotë se një pjesë e pasurive mund të mbeten me status të pazgjidhur edhe gjatë zhvillimit të procesit të regjistrimit fillestar.
Në këtë drejtim, rëndësi të veçantë merr transparenca mbi mënyrën e evidentimit të pronave në konflikt, trajtimin e mbivendosjeve dhe procedurat që do të ndiqen për pasuritë për të cilat nuk ekziston ende një titull pronësie i pakontestuar.
Vlera e lartë e pronave e bën procesin edhe më të ndjeshëm
Himara është ndër territoret ku zhvillimi i turizmit dhe rritja e interesit për investime në pasuri të paluajtshme e kanë shtuar ndjeshëm rëndësinë ekonomike të tokës.
Zonat bregdetare kanë tërhequr interes të konsiderueshëm për ndërtimin e strukturave akomoduese, resorteve dhe projekteve të tjera turistike.
Në këto kushte, pasiguria juridike mbi pronësinë mund të kthehet në pengesë për investimet, zhvillimin ekonomik dhe përdorimin e pasurive nga pronarët e ligjshëm.
Nga ana tjetër, vlera e lartë e tokës e bën edhe më të rëndësishëm verifikimin e kujdesshëm të dokumentacionit, pasi gabimet në regjistrim apo mosqartësimi i kufijve mund të prodhojnë konflikte të reja.
Për këtë arsye, suksesi i procesit nuk do të matet vetëm me numrin e pasurive që regjistrohen, por edhe me saktësinë e të dhënave, respektimin e të drejtave të pronësisë dhe shmangien e mbivendosjeve.
Bashkia u kërkon banorëve të paraqiten me dokumentet e pronësisë
Në njoftimin e saj, Bashkia Himarë bën të ditur se banorët e secilës zonë do të njoftohen paraprakisht për zhvillimin e procesit, në mënyrë që të kenë mundësi të jenë të pranishëm.
Banorëve u kërkohet të paraqiten me kartën e identitetit dhe dokumentacionin që disponojnë për pronësinë.
Në dokumentet e përmendura nga bashkia përfshihen tapitë, aktet e marrjes së tokës në pronësi (AMTP), vendimet gjyqësore, dëshmitë e trashëgimisë dhe dokumente të tjera që lidhen me pasuritë.
Bashkia thekson se prania e banorëve është e rëndësishme për verifikimin e kufijve të pronës.
Ky element merr një rëndësi të veçantë në rastet kur kufijtë e pasurive nuk janë të qartë, dokumentacioni është i vjetër ose ekzistojnë pretendime nga pronarë fqinjë dhe trashëgimtarë të ndryshëm.
Megjithatë, prania në terren dhe paraqitja e dokumenteve nuk nënkuptojnë automatikisht njohjen përfundimtare të pronësisë, e cila duhet të mbështetet në verifikimin ligjor të titujve përkatës. /ekofin.al
