Vlera e pasurive të paluajtshme u rrit me më shumë se dyfishin e shpejtësisë në vitin 2024 krahasuar me vitin e mëparshëm: pas një rritjeje prej +1.7% në 2023, kjo shifër u rrit në +3.6%.
Raporti mbi pasurinë botërore, megjithatë, thekson se edhe kjo shifër mbetet mjaft e dobët në terma historikë; rritje më të ulët janë regjistruar vetëm pas krizës financiare globale në vitin 2012. Duke pasur parasysh kostot ende të larta të ndërtimit dhe normat e interesit të hipotekave, ky zhvillim i zbutur nuk është aspak befasues. Në total, vlera e pasurive të paluajtshme në vendet e marra në analizë, arriti në 158 trilionë euro.
Tendencat e çmimeve ndryshuan sipas tregjeve të veçanta
Sipas raportit, veçanërisht bie në sy rritja e ndjeshme në Amerikën e Veriut. Paradoksalisht, kjo ka gjasa të jetë pasojë e normave më të larta të interesit: shumë pronarë hezitojnë të shesin shtëpitë e tyre sepse do të humbnin hipotekën e vjetër me interes më të ulët. Rezultati është mungesë e konsiderueshme e ofertës, që mban çmimet lart pavarësisht kërkesës së dobët. Kjo logjikë, megjithatë, nuk vlen për Evropën Perëndimore, ku çmimet pothuajse nuk lëvizin. Në disa tregje, si Franca dhe Gjermania, çmimet po bien gjerësisht. Në Japoni, përkundrazi, çmimet e pasurive të paluajtshme po rriten më fort se kurrë në shumë vite – një tjetër shenjë se periudha e deflacionit është kapërcyer. Tregjet e pasurive të paluajtshme në Australi dhe Zelandë të Re, si edhe në Evropën Lindore, duken të paprekura nga turbulencat e normave të interesit dhe vazhdojnë të rriten me ritëm të qëndrueshëm.
Zhvillimi i pasurive të paluajtshme për frymë, i përshtatur me inflacionin
Në afat të gjatë, pasojat e shpërthimit të flluskës imobiliare në vitet 1990 dhe rënies demografike të Japonisë janë ende të dukshme: rënia e çmimeve ka sjellë humbje reale për pronarët japonezë të pasurive të paluajtshme mesatarisht gjatë 20 viteve të fundit. Në tri rajonet e tjera të analizuara këtu, kthimet afatgjata janë pozitive, megjithëse relativisht të ulëta – veçanërisht në krahasim me zhvillimin e pasurive financiare, të cilat kanë një normë reale rritjeje dukshëm më të lartë. Në Amerikën e Veriut, kjo diferencë ishte gati 1.5 pikë përqindjeje në vit, ndërsa në Australi/Zelandë të Re dhe Evropën Perëndimore, ishte pak nën 0.5 pikë përqindjeje në vit. Kjo përputhet me studimet që tregojnë fitime të moderuara kapitale afatgjata prej rreth +1% në vit për pasuritë e paluajtshme, në krahasim me aksionet.
Në renditjen e vendeve me pasuritë e paluajtshme më të larta, Zvicra (330,800 €) është përpara si Australisë (273,440 €) ashtu edhe SHBA-ve (195,200 €). Por si duket renditja kur pasuritë neto financiare dhe ato të paluajtshme paraqiten së bashku?
Vihen re tri lëvizje të rëndësishme: Australia (+7 vende) është fituesja e qartë, ndërsa Suedia (–6 vende) dhe Japonia (–8 vende) janë humbëset. Për tregjet e tjera, ndryshimet janë minimale. Për shembull, Zvicra ka kaluar SHBA-në duke zënë vendin e parë, ndërsa Gjermania është ngjitur në vendin e dhjetë (+2)./ekofin.al
