Imazhet satelitore kanë zbuluar një strukturë kolosale në formë X që po shfaqet në provincën Sichuan të Kinës, duke ngjallur kuriozitet dhe shqetësim global. Analistët besojnë se struktura, e vendosur pranë Mianyangut, është një strukturë moderne e shkrirjes me lazer, duke sinjalizuar potencialisht shtytjen agresive të Kinës drejt zotërimit të shkrirjes bërthamore – graali i shenjtë i energjisë së pastër. Megjithatë, disa ekspertë kanë frikë se projekti mund të ketë një qëllim më ogurzi: avancimin e aftësive të armëve bërthamore të Kinës.
Shkrirja bërthamore, procesi që fuqizon diellin, është konsideruar prej kohësh e ardhmja e energjisë së pastër pa kufi. Ndryshe nga ndarja bërthamore, e cila përdoret në reaktorët aktualë dhe prodhon mbetje radioaktive, shkrirja ofron potencialin për energji të bollshme me pasoja minimale mjedisore. Vendet në mbarë botën, përfshirë SHBA-në, kanë investuar miliarda në këtë teknologji, por përparimi ka qenë i ngadaltë.
Tani, qendra kërkimore e shkrirjes e Kinës në Mianyang është vendosur të jetë rreth 50% më e madhe se Impianti Kombëtar i Ndezjes së Amerikës (NIF) në Kaliforni, lideri aktual në kërkimin e shkrirjes. Me madhësi më të madhe vjen një potencial më i madh – lazerët më të mëdhenj mund të krijojnë presione më të larta, duke rritur shanset për arritjen e shkrirjes së qëndrueshme. Ekspertët thonë se ndërtimi i shpejtë dhe shkalla e madhe e Kinës sugjerojnë se ata janë seriozë për të marrë drejtimin në garën globale të shkrirjes.
Inovacion energjetik apo ambicie ushtarake?
Ndërsa Kina e paraqet objektin si një përparim në kërkimin e energjisë së pastër, skeptikët argumentojnë se mund të jetë një mbulesë për zhvillimin e armëve. Teknologjia e ngjashme e ndezjes me lazer mund të përdoret për të simuluar shpërthime bërthamore pa shkelur Traktatin Gjithëpërfshirës të Ndalimit të Testeve Bërthamore, duke i lejuar një vendi të përsosë arsenalin e tij bërthamor pa shpërthime aktuale.
“Ky objekt mund të ndihmojë Kinën të zhvillojë një bërthamë më të sofistikuar, duke përfshirë koka më të vogla, më të avancuara”, tha analisti i politikave bërthamore William Alberque. Të tjerë sugjerojnë se Kina mund të jetë duke punuar në një hibrid shkrirjeje – një burim energjie shumë i fuqishëm që mund të ketë edhe aplikime ushtarake./Economic Times
