Nga 1 prilli 2024 ka hyrë në fuqi ligji për lojërat e fatit, por për shkak të mungesës së akteve nënligjore, nuk është zbatuar.
Referuar një analize të bërë nga ALTAX, për shkak të vonesave në zbatimin e Ligjit Nr. 155/2015, të ndryshuar me mars 2024, dhe mosmiratimit të 11 akteve nënligjore brenda afatit ligjor 1 tetor 2024, shteti humb 7–12 miliardë lekë në vit, apo rreth 70–120 milionë euro.
Në analizën e bërë, ALTAX, del në konkluzion se zbatimi i pjesshëm i ligjit ka krijuar boshllëqe rregullatore që kanë pezulluar dhënien e 10 licencave kombëtare, duke i lënë operatorët e ligjshëm jashtë tregut dhe duke forcuar rolin e platformave të huaja.
Po ashtu theksohet se tregu i jashtëligjshëm përbën 60–75% të qarkullimit total vjetor, me xhiro të përllogaritura 150–250 milionë euro, që nuk tatohet dhe nuk monitorohet nga autoritetet shqiptare.
Në këtë mënyrë, dilet në konkluzion se potenciali fiskal i pashfrytëzuar është i konsiderueshëm dhe nëse ligji zbatohet plotësisht, shteti mund të sigurojë 12–18 miliardë lekë/vit nga tatimi 15% mbi të ardhurat bruto nga lojërat e fatit si dhe 13–23% mbi fitimet e lojtarëve me fitime mbi 5 milionë lekë.
Raporti evidenton mungesën e koordinimit ndërmjet institucioneve përgjegjëse dhe Inteligjencës Financiare, si dhe mungesën e një infrastrukture digjitale të përbashkët për ndjekjen e transaksioneve të basteve online. Për shkak të kësaj, sistemi aktual i raportimit financiar është i fragmentuar dhe joefektiv në zbulimin e flukseve të parave të paligjshme.
Sipas ALTAX, mungesa e zbatimit të ligjit krijon një dëm të drejtpërdrejtë të buxhetit të shtetit dhe ndikon në konkurrencën e ndershme ndërmjet operatorëve të ligjshëm dhe atyre të paligjshëm. Për më tepër, ekspozimi i lartë ndaj platformave të huaja rrit rrezikun për pastrim parash dhe evazion ndërkombëtar, duke dobësuar mekanizmat e kontrollit fiskal të vendit.
Për ti dhënë zgjidhje kësaj problematike rekomandohet miratimi urgjent i 11 akteve nënligjore brenda një afati të shkurtër, për të bërë të zbatueshme dispozitat e Ligjit Nr. 155/2015; Rifillimi i procedurës për dhënien e licencave kombëtare, me transparencë dhe kritere të standardizuara; Krijimi i një sistemi kombëtar të monitorimit elektronik të ngjashëm me modelin italian (ADM app), që mund të ndjekë në kohë reale qarkullimin, DPT etj., si dhe të integrohet me AMLF, përmes analizës së rrezikut dhe bashkëpunimit me njësitë bankare.
Zbatimi i masave të përkohshme për formalizimin e operatorëve, duk ofruar një periudhë tranzitore për regjistrim. Formalizimi i tregut përmes monitorimit digjital dhe bashkëpunimit institucional mund të transformojë një sektor të informalitetit kronik, në një burim të qëndrueshëm fiskal dhe transparencë ekonomike./Scantv
