Kina do të aplikojë tarifa të përkohshme deri në 42.7% për produkte qumështi, përfshirë qumështin dhe djathin, të importuara nga Bashkimi Evropian, njoftoi të hënën Ministria e Tregtisë. Detyrimet e rritura hyjnë në fuqi të martën dhe bazohen në rezultatet paraprake të një hetimi të hapur nga ministria kineze, ndërsa tensionet mes Pekinit dhe Brukselit janë përshkallëzuar.
Pekini shqyrtoi subvencionet e dhëna nga vendet e BE-së për qumështin dhe produkte të tjera bujqësore si masë kundërpërgjigjeje, pasi Brukseli hetoi subvencionet kineze për automjetet elektrike dhe më pas vendosi tarifa deri në 45.3% për EV-të e prodhuara në Kinë.
A po ulin subvencionet e BE-së çmimet e qumështit kinez?
Vendimi i Kinës për të aplikuar tarifa të shkallëzuara rrjedh nga korniza e saj e hetimeve për masa mbrojtëse tregtare, e cila pasqyron praktikat e përdorura nga BE-ja, Shtetet e Bashkuara dhe ekonomi të tjera të mëdha.
Hetimi synonte të përcaktonte nëse prodhuesit evropianë të qumështit përfitonin nga subvencione shtetërore që dëmtonin industrinë vendase kineze të qumështit — konkretisht, nëse këto subvencione u lejonin eksportuesve evropianë të shisnin produkte qumështi në Kinë me çmime që nënçmonin prodhuesit vendas.
Ministria kineze e Tregtisë hapi në gusht 2024 një hetim kundër subvencioneve për importet e produkteve të qumështit nga BE-ja, përfshirë qumështin, djathin dhe ajkën. Hetimi shqyrtoi mbështetjen financiare në kuadër të Politikës së Përbashkët Bujqësore të BE-së, si edhe subvencione shtesë nga shtete anëtare individuale, përfshirë pagesa direkte, mbështetje çmimesh dhe ndihma të tjera për fermerët.
Autoritetet kineze vlerësuan nëse këto subvencione shkaktuan “dëm material” për sektorin kinez të qumështit duke ulur çmimet, rritur pjesën e tregut të BE-së ose duke shtypur përfitueshmërinë e prodhuesve vendas.
Bazuar në gjetjet paraprake, Pekini përfundoi se subvencionet e BE-së kishin shtrembëruar konkurrencën në tregun kinez, duke e shtyrë të vendosë detyrime kundërbalancuese të përkohshme — me norma më të larta për kompanitë që nuk bashkëpunuan me hetimin.
Bashkëpunoni me hetimin, ose përballuni me tarifa
Sipas këtyre rregullave, kompanitë që bashkëpunojnë me një hetim — duke dorëzuar të dhëna të detajuara mbi kostot, duke iu përgjigjur pyetësorëve dhe duke lejuar verifikimin — zakonisht përfitojnë detyrime më të ulëta, ndërsa firmat që refuzojnë të bashkëpunojnë ose japin informacion të paplotë goditen me normat më të larta ndëshkuese.
Në këtë rast, Ministria kineze e Tregtisë tha se prodhuesve evropianë të qumështit që bashkëpunuan iu caktua një tarifë 28.6%, që pasqyron nivelin e verifikuar të subvencionimit dhe dëmit sipas vlerësimit të autoriteteve. Kompanitë që nuk bashkëpunuan iu nënshtruan normës maksimale 42.7%, një penalitet standard i projektuar për të dekurajuar mospjesëmarrjen dhe për të parandaluar përfitimin nga mungesa e transparencës.
Sisteme të tilla tarifash të shkallëzuara janë të zakonshme në rastet kundër subvencioneve dhe antidumping dhe shpesh kritikohen nga partnerët tregtarë si shtrënguese, veçanërisht kur hetimet nisin në mes të mosmarrëveshjeve më të gjera politike ose tregtare — siç është rasti i përplasjes BE–Kinë për automjetet elektrike.
Kina ka nisur edhe hetime të tjera ndaj importeve evropiane të konjakut dhe mishit të derrit si kundërmasa për tarifat e BE-së ndaj EV-ve kineze. Javën e kaluar, Pekini njoftoi se po vendos tarifa deri në 19.8% për importet e mishit të derrit nga BE-ja — dukshëm më të ulëta se tarifat paraprake deri në 62.4%. Ajo akuzoi BE-në për dumping të mishit të derrit dhe nënprodukteve të tij, duke i shitur me çmime të ulëta që dëmtonin industrinë vendase kineze të mishit të derrit./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
