Kryeministri britanik Keir Starmer ka njoftuar dorëheqjen pas presionit të shtuar nga deputetët laburistë, duke hapur rrugën për një garë të re për udhëheqjen e partisë, ku favorit shihet Andy Burnham. Vendimi vjen pas shqetësimeve për rënien e popullaritetit dhe rrezikut nga partia e Nigel Farage, me Starmer që do të qëndrojë në detyrë deri në zgjedhjen e pasuesit.
Më pak se dy vjet pas një fitoreje historike në zgjedhje, Starmer ishte përballur me kërkesa nga deputetët e tij që të përcaktonte një afat kohor për largimin nga drejtimi, ndërsa shumë prej tyre ishin alarmuar nga rritja e ndikimit të partisë së Nigel Farage përpara zgjedhjeve të ardhshme të përgjithshme.
Megjithëse Starmer këmbënguli të premten se do të luftonte në çdo garë për udhëheqjen e partisë, bisedat me ministrat dhe koha e kaluar me bashkëshorten e tij, Victoria, në rezidencën zyrtare të Chequers gjatë fundjavës duket se ia ndryshuan vendosmërisht mendimin.
Më shumë se gjysma e ministrave të kabinetit thuhet se i kanë thënë privatisht se koha e tij në krye ka përfunduar, ndërsa Starmer dhe rrethi i tij i ngushtë nisën të punonin mbi draftet e fjalimit të dorëheqjes që të shtunën.
Vendimi i Starmer për të shpallur vetë largimin e tij mund të ndezë garën mes deputetëve laburistë për t’u bërë kryeministri i shtatë i Mbretërisë së Bashkuar në dhjetë vitet e fundit. Në këtë garë, Burnham – i cili mposhti sfidën e partisë Reform dhe fitoi zgjedhjet e pjesshme në Makerfield – konsiderohet favorit.
Megjithatë, kjo mund të çojë edhe në një zgjedhje pa rivalë nëse asnjë kandidat tjetër, mes të cilëve mund të jetë edhe ministri i Shëndetësisë, Wes Streeting, nuk arrin të sigurojë 81 nominimet e nevojshme, ose nëse ata arrijnë një marrëveshje me ish-kryetarin e Greater Manchester.
Starmer do të qëndrojë në Downing Street deri sa të përfundojë gara për udhëheqjen ose procesi i dorëzimit të pushtetit, duke ia lënë pasuesit të tij përballjen me sfidat serioze të ekonomisë britanike dhe situatën e pasigurt ndërkombëtare.
Disa deputetë laburistë janë të shqetësuar se Burnham mund të mos jetë mjaftueshëm i përgatitur për këtë rol dhe duan që ai t’i nënshtrohet shqyrtimit të një gare të plotë. Të tjerë druhen se një proces i tillë do të dëmtonte më tej mbështetjen publike për Partinë Laburiste dhe besojnë se tranzicioni duhet të kryhet sa më shpejt.
Dorëheqja e Starmer vjen pas muajsh presioni mbi udhëheqjen e tij, e cila për herë të parë u vu seriozisht në pikëpyetje në shkurt, kur Anas Sarwar, udhëheqësi i partisë në Skoci, i kërkoi të largohej. Në atë kohë, kabineti u rreshtua në mbështetje të tij.
Pavarësisht vlerësimeve të dobëta personale në sondazhe, muajt e fundit ai dukej më i qëndrueshëm falë mënyrës se si trajtoi krizën në Lindjen e Mesme dhe refuzimit për t’iu bindur kërkesave të Donald Trump për ta përfshirë Mbretërinë e Bashkuar në një luftë me Iranin.
Megjithatë, çdo lehtësim u shua kur gazeta The Guardian zbuloi në prill se Peter Mandelson, zgjedhja e tij e debatueshme për ambasador të Mbretërisë së Bashkuar në Uashington, ishte emëruar pavarësisht se nuk kishte kaluar kontrollin e sigurisë.
Emërimi i Mandelson ishte vetëm episodi më i fundit në atë që shumë figura brenda Partisë Laburiste e konsiderojnë një seri gabimesh politike nga Starmer, përfshirë kufizimin e ndihmave për ngrohjen dimërore dhe shkurtimet në përfitimet sociale, të cilat çuan në rënien e partisë në sondazhe.
Gatishmëria e tij për t’i tërhequr më pas këto vendime vetëm sa shtoi pakënaqësinë ndaj tij brenda grupit parlamentar laburist, pjesë të mëdha të të cilit nisën ta shihnin gjithnjë e më shumë si të dobët dhe joefektiv. Disa deputetë ishin gjithashtu të shqetësuar për aftësitë e tij të dobëta në komunikim.
Shumë deputetë mbetën të tronditur nga niveli i lartë i pakënaqësisë ndaj Starmer gjatë fushatës së zgjedhjeve të majit, kur ata takuan votuesit derë më derë. Sipas tyre, ai ishte shndërruar në simbol të frustrimeve më të gjera ndaj sistemit politik.
Me publikimin e rezultateve, të cilat treguan humbje të konsiderueshme në mbarë vendin, u bë e qartë madhësia e sfidës elektorale me të cilën përballej Partia Laburiste. Zërat e pakët që kërkonin nga Starmer të shpallte datën e largimit u shndërruan gradualisht në një kërkesë të përhapur.
Dobësimi i vazhdueshëm i pozitës së tij si kryeministër u theksua edhe më shumë nga dorëheqja e Streeting disa ditë më vonë – pasi ai nuk arriti të siguronte mbështetjen e nevojshme për të sfiduar Starmer – dhe më pas nga krijimi i një vendi vakant në zonën zgjedhore të Makerfield, që i hapi rrugën Burnham për t’u rikthyer në Parlament.
Që prej asaj kohe, Starmer humbi edhe ministrin e Mbrojtjes, John Healey, për shkak të mosmarrëveshjeve mbi planet e shpenzimeve ushtarake. Ndër deputetët laburistë u përhap bindja se udhëheqja e tij ishte bërë aq e brishtë saqë, pavarësisht deklaratave se do të vazhdonte të luftonte, ditët e tij në Downing Street ishin të numëruara.
Largimi i Starmer shënon fundin e një rënieje të bujshme politike, pasi ai ishte vetëm udhëheqësi i katërt i Partisë Laburiste që kishte fituar zgjedhjet, duke siguruar në vitin 2024 më shumë vende në Parlament se çdo lider tjetër laburist që nga fitorja dërrmuese e Tony Blair në vitin 1997./Përshtati nga The Guardian, ekofin.al
