Bashkimi Evropian ka gjobitur me 120 milionë euro platformën e mediave sociale X të Elon Musk për sistemin e saj të shenjave blu të verifikimit – një vendim që shkaktoi reagim të ashpër nga SHBA.
Komisioni Evropian tha se duke u lejuar përdoruesve të paguajnë për një shenjë të verifikuar blu në profilin e tyre, platforma “mashtron përdoruesit”, pasi kompania nuk po “verifikon në mënyrë domethënëse” se kush qëndron pas llogarisë.
“Kjo mashtrim u ekspozon përdoruesit ndaj skemave mashtruese, përfshirë vjedhjen e identitetit, si dhe forma të tjera manipulimi nga aktorë me qëllime të këqija,” tha Komisioni.
Por Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio dhe Komisioni Federal i Komunikimeve (FCC) kritikuan rregullatorin evropian, duke e akuzuar për sulm dhe censurim ndaj kompanive amerikane.
“Gjobitja nga Komisioni Evropian nuk është vetëm një sulm ndaj X, por një sulm ndaj të gjitha platformave amerikane të teknologjisë dhe ndaj popullit amerikan nga qeveri të huaja,” shkroi Rubio në një postim në X. “Ditët e censurimit të amerikanëve online kanë mbaruar.”
Musk e ripostoi komentin, duke shtuar: “absolutisht”.
Më herët të premten, kryetari i FCC Brendan Carr akuzoi Komisionin se po e shënjestronte X-in vetëm sepse është “një kompani amerikane e suksesshme e teknologjisë”.
“Evropa po i takson amerikanët për të subvencionuar një kontinent të ngecur nga rregulloret mbytëse të vetë Europës,” shkroi ai.
Këto komente pasqyrojnë ato të Zëvendëspresidentit amerikan JD Vance, i cili sulmoi BE-në të enjten mes thashethemeve për gjobën – duke pretenduar se platforma po ndëshkohej “për mosangazhim në censurë”.
“BE-ja duhet të mbështesë lirinë e shprehjes, jo të sulmojë kompanitë amerikane për gjëra pa vlerë,” tha ai.
Eksperti i mediave sociale Matt Navarra tha se komentet tregojnë se gjoba nuk është “thjesht një ndëshkim, por një deklaratë” e gatishmërisë së BE-së për të zbatuar rregullat ndaj kompanive teknologjike.
“Shmangie e përgjegjësisë”
Përveç kritikave për përdorimin e shenjave blu, rregullatorët e BE-së thanë se X po dështonte të siguronte transparencë mbi reklamat dhe nuk po u jepte studiuesve akses në të dhënat publike.
“Gjobitja është llogaritur duke marrë parasysh natyrën e shkeljeve, rëndësinë e tyre për përdoruesit në BE dhe kohëzgjatjen,” tha Komisioni.
Henna Virkkunen, nënkryetare ekzekutive për sovranitetin teknologjik, tha se BE-ja po “mban përgjegjës X-in për minimin e të drejtave të përdoruesve dhe shmangien e llogaridhënies”.
“Mashtrimi i përdoruesve me shenja blu, fshehja e informacionit për reklamat dhe përjashtimi i studiuesve nuk kanë vend online në BE,” shtoi ajo.
Vendimi detyron X-in t’i tregojë Komisionit se si do t’i sjellë praktikat e tij në përputhje me ligjet e BE-së, ose do të përballet me gjoba të mëtejshme periodike.
Ky është vendimi i parë i Komisionit për “mospërputhshmëri” të një platforme me Aktin e Shërbimeve Digjitale (DSA) – një nga dy grupet kryesore të rregullave që kompanitë online duhet të ndjekin për të operuar në BE.
DSA përcakton detyrime për platformat lidhur me përmbajtjen, të dhënat dhe reklamat, ndërsa Akti i Tregjeve Dixhitale rregullon funksionimin e kompanive për të garantuar konkurrencë dhe mbrojtje të konsumatorëve.
Rregullat janë vënë nën vëzhgim të shtuar nga zyrtarë amerikanë, të cilët kanë paralajmëruar kundër mbiregulimit të firmave të teknologjisë.
Ndryshimet e debatueshme të Musk mbi shenjën blu
Reforma e Musk për verifikimin ishte pjesë e një ndryshimi të gjerë pas blerjes së Twitter në fund të vitit 2022.
Ajo zëvendësoi sistemin e vjetër – ku përdoruesit verifikoheshin me provë identiteti – me një sistem të lidhur me abonimin Premium, duke kërkuar pagesë mujore për të marrë shenjën blu.
Për t’u verifikuar, një llogari duhet të ketë emër shfaqjeje, foto profili, numër telefoni të konfirmuar dhe të ketë qenë aktive gjatë 30 ditëve të fundit. Ajo nuk duhet të jetë “mashtruese apo dezinformuese” dhe nuk duhet të ketë kryer aktivitete spam.
Musk e prezantoi sistemin për të rritur abonimet dhe të ardhurat e X. Ai u mendua gjithashtu si mënyrë për të reduktuar bot-et.
Por ky ndryshim u bë shumë i debatueshëm, pasi kritikët paralajmëruan se mund të lehtësonte mashtrimet nga llogari imituese, të rriste shfaqjen e përmbajtjeve të rrezikshme dhe të keqinformimit.
Navarra tha se sistemi i ri i Musk përmbys parimin bazë të verifikimit:
“Verifikimi duhet të jetë shenjë besimi, jo transaksion. Në X ky parim u përmbys,” tha ai, duke shtuar se mungesa e verifikimit të vërtetë e bëri X “shënjestër të lehtë” për BE-në në luftën kundër praktikave mashtruese në platformat sociale.
