Qeveria ka miratuar së fundmi vendimin “Për miratimin e rregullave të hollësishme lidhur me kushtet, masat dhe kontrollet e ngarkesave të produkteve organike ose në kalim të importuara”. Ky akt, i cili parashikohet t’i shtrijë efektet duke nisur nga 29 tetori 2026, vendos kuadrin ligjor për verifikimin e produkteve organike që hyjnë në tregun shqiptar, duke synuar mbrojtjen e integritetit të tyre, garantimin e gjurmueshmërisë dhe harmonizimin me standardet e Bashkimit Evropian.
Vendimi përcakton detyrimet e importuesve dhe operatorëve përgjegjës për ngarkesat, procedurat e regjistrimit dhe certifikimit, si dhe masat e inspektimit në pikat e kontrollit kufitar. Gjithashtu, parashikon mekanizmat e bashkëpunimit ndërmjet institucioneve përgjegjëse dhe trupave të certifikimit për të parandaluar çdo mospërputhje gjatë importit.
Ky hap vjen në kuadër të zbatimit të ligjit nr. 104/2024, “Për prodhimin organik, etiketimin e produkteve organike dhe kontrollin e tyre”, duke forcuar formalizimin dhe besueshmërinë e tregut organik në Shqipëri.
V E N D I M
PËR
MIRATIMIN E RREGULLAVE TË HOLLËSISHME LIDHUR ME KUSHTET, MASAT DHE KONTROLLET E NGARKESAVE TË PRODUKTEVE ORGANIKE OSE NË KALIM TË IMPORTUARA
Në mbështetje të nenit 100 të Kushtetutës dhe të pikës 4, të nenit 56, të ligjit nr.104/2024, “Për prodhimin organik, etiketimin e produkteve organike dhe kontrollin e tyre”, me propozimin e ministrit të Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, Këshilli i Ministrave
V E N D O S I:
Neni 1
Qëllimi dhe fusha e zbatimit
1. Ky vendim ka për qëllim të përcaktojë rregullat e hollësishme për verifikimin e kushteve të përcaktuara në shkronjën “b”, të pikës 1, të nenit 55, të ligjit nr.104/2024, “Për prodhimin organik, etiketimin e produkteve organike dhe kontrollin e tyre” (në vijim, ligji), dhe masat e marra gjatë kontrollit të produkteve të importuara organike dhe/ose në kalim.
2. Rregullat e hollësishme, sipas pikës 1 të këtij neni, përfshijnë:
a) kontrollet zyrtare për produktet që importohen nga një vend anëtar i Bashkimit Evropian ose vend i tretë, me qëllim vendosjen në tregun shqiptar si produkt organik dhe/ose në kalim;
b) deklarimet e komunikimet nga importuesi, operatori përgjegjës për ngarkesat, marrësi i parë dhe marrësi, për importin e produkteve nga Bashkimi Evropian dhe vendet e treta, me qëllim vendosjen e tyre në tregun shqiptar si produkte organike dhe/ose në kalim;
c) veprimet që duhet të ndërmerren nga institucioni përgjegjës për kontrollin zyrtar në pikat e inspektimit kufitar, në rast të dyshimit ose të konstatimit të mospërputhshmërive të ngarkesave me kërkesat e legjislacionit në fuqi për prodhimin organik.
Neni 2
Përkufizimet
Të gjithë termat e përcaktuar në këtë vendim kanë të njëjtin kuptim me ata të përcaktuar në ligj. Për efekt të këtij vendimi, termat e mëposhtëm kanë këto kuptime:
1. “Ngarkesë”, një numër kafshësh ose një sasi mallrash nën një ose më shumë kode të nomenklaturës doganore, të mbuluara nga një certifikatë e vetme zyrtare e operatorit organik, eksportuesit, dhe nga një deklaratë e vetme doganore, transportuar me të njëjtin mjet transporti dhe importuar nga i njëjti vend, që synohen të vendosen në tregun shqiptar si kafshë ose mallra organike dhe/ose në kalim.
2. “Pikë e kontrollit ose inspektimit kufitar” (në vijim, PIK), një vend, përfshirë edhe ambientet që i përkasin atij, përcaktuar nga ministri për kryerjen e kontrolleve zyrtare të kafshëve dhe mallrave, përfshirë ato organike dhe/ose në kalim, që hyjnë në territorin e Republikës së Shqipërisë.
3. “Kontroll i dokumentacionit”, kontrolli i certifikatës zyrtare të operatorit organik, që eksporton produkte organike dhe/ose në kalim, përfshirë dokumentet tregtare dhe dokumente të tjera, të cilat shoqërojnë ngarkesën, sipas legjislacionit në fuqi për kontrollin zyrtar në PIK.
4. “Kontroll i identitetit”, inspektimi vizual për të verifikuar nëse përmbajtja dhe etiketimi i një ngarkese, duke përfshirë numrin e identifikimit të kafshës, vulat dhe mjetet e transportit, përputhen me informacionin e dhënë në certifikatën zyrtare të operatorit organik, eksportuesit dhe/ose dokumentet e tjera shoqëruese të ngarkesës.
5. “Kontroll fizik”, kontrolli i kafshëve ose i mallrave dhe, sipas rastit, kontrolli i ambalazhit, i mjetit të transportit, i etiketës, i temperaturës, marrja e mostrës për analizë, testimi ose diagnostikimi te kafshët dhe çdo kontroll tjetër për të verifikuar përputhshmërinë me rregullat e legjislacionit në fuqi për kontrollin zyrtar dhe, në veçanti, për prodhimin organik.
6. “Importues”, një person fizik ose juridik i vendosur në Shqipëri dhe subjekt i sistemit të kontrollit e certifikimit organik të përcaktuar në kreun V të ligjit, i cili është përgjegjës për importin e ngarkesës, vetë ose nëpërmjet një përfaqësuesi.
7. “Operator përgjegjës për ngarkesën”, importuesi ose personi fizik ose juridik i vendosur në Shqipëri, i cili paraqet ngarkesën në pikën e inspektimit kufitar në emër të importuesit.
8. “Marrës i parë”, një person fizik ose juridik i vendosur në Shqipëri dhe që i nënshtrohet sistemit të kontrollit dhe certifikimit organik, të përcaktuar në kreun V të ligjit, të cilit i dorëzohet ngarkesa nga importuesi, pas çlirimit për qarkullim të lirë, për përgatitje të mëtejshme ose tregtim.
9. “Marrës”, një person fizik ose juridik i vendosur në Shqipëri dhe që i nënshtrohet sistemit të kontrollit e certifikimit organik, të përcaktuar në kreun V të ligjit, të cilit i dorëzohet nga importuesi, pas çlirimit për qarkullim të lirë, një lot ose parti malli e përftuar nga ndarja e një ngarkese, për përgatitje të mëtejshme ose tregtim.
10. “TRACES”, platforma digjitale e Bashkimit Evropian, e cila përdoret për lëshimin e publikimin e certifikatës së operatorit organik, në përputhje me legjislacionin e Bashkimit Evropian.
Neni 3
Verifikimi i certifikatës së operatorit organik, që eksporton në Shqipëri
1. Certifikata e operatorit organik, që eksporton në Shqipëri, siç përcaktohet në nënndarjet “i” dhe “ii”, të shkronjës “b”, të pikës 1, të nenit 55, të ligjit, gjendet e publikuar në sistemin TRACES, në link-un e mëposhtëm:
https://webgate.ec.europa.eu/TRACESnt/directory/publication/organic-operator/index
2. Ngarkesa e produkteve, që eksportohen në Shqipëri, siç përcaktohet në nënndarjen “iii”, të shkronjës “b”, të pikës 1, të nenit 55, të ligjit, shoqërohet me certifikatën e operatorit organik që eksporton, e cila përfshin produktet që eksportohen në Shqipëri.
3. Lista e vendeve të treta, të njohura nga Bashkimi Evropian si ekuivalente, dhe autoritetet e tyre kompetente, autoritetet e kontrollit dhe trupat e kontrollit, gjendet e publikuar në faqen zyrtare të ministrisë përgjegjëse për bujqësinë.
4. Lista e vendeve të treta të njohura nga Bashkimi Evropian me marrëveshje tregtare dhe autoritetet e tyre kompetente, autoritetet e kontrollit dhe trupat e kontrollit, gjenden në link-un e mëposhtëm:
https://agriculture.ec.europa.eu/farming/organic-farming/trade/agreements-trade-organic-products_en.
Neni 4
Regjistrimi e certifikimi i importuesit dhe gjurmueshmëria
1. Importuesi, marrësi i parë ose marrësi, që deklaron produktet organike ose në kalim, në PIK, të jetë i regjistruar dhe të ketë certifikatë të vlefshme si operator organik, siç përcaktohet në kreun V të ligjit, të lëshuar nga një trupë kontrolli e miratuar nga ministria përgjegjëse për bujqësinë dhe e akredituar për fushën e certifikimit të importit të produkteve organike ose në kalim.
2. Lista e përditësuar e trupave të kontrollit të miratuara gjendet e publikuar në faqen zyrtare të ministrisë përgjegjëse për bujqësinë.
3. Informacioni për gjurmueshmërinë e produktit organik dhe/ose në kalim, siç përcaktohet në pikën 2, të nenit 55, të ligjit, paraqitet sipas kërkesës te trupa e kontrollit të importuesit ose institucioni përgjegjës për kontrollin zyrtar në PIK.
Neni 5
Njoftimi paraprak i mbërritjes së ngarkesës
1. Për çdo ngarkesë të produkteve organike dhe/ose në kalim, importuesi ose, sipas rastit, operatori përgjegjës për ngarkesën njofton paraprakisht për mbërritjen e ngarkesës në PIK:
a) institucionin përgjegjës për kontrollin zyrtar në PIK-un përkatës;
b) trupën e kontrollit, që certifikon operatorin përgjegjës për ngarkesën e importuar, së cilës i paraqet të gjithë informacionin e duhur lidhur me ngarkesën, emrin e eksportuesit, llojin e produktit, sasinë, vendin e origjinës, trupën e kontrollit që ka certifikuar eksportuesin dhe çdo informacion tjetër për gjurmueshmërinë e produktit.
2. Kur trupa e kontrollit gjatë kryerjes së verifikimit të dokumentacionit sipas shkronjës “b”, të pikës 1, të këtij neni, dyshon ose konstaton mospërputhje, që prekin integritetin e produkteve organike ose në kalim të një ngarkese, që do të importohet, njofton institucionin përgjegjës për kontrollin zyrtar në PIK dhe importuesin.
3. Njoftimi paraprak, sipas pikës 1 të këtij neni, bëhet minimalisht 24 (njëzet e katër) orë përpara mbërritjes së ngarkesës.
4. Lista e PIK-ëve miratohet sipas legjislacionit në fuqi për kontrollin zyrtar.
Neni 6
Kontrollet zyrtare të ngarkesave
1. Kur ngarkesa e produkteve të përcaktuara në shkronjën “b”, të pikës 1, të nenit 55, të ligjit, mbërrin në PIK, inspektori i institucionit përgjegjës për kontrollin zyrtar në PIK kryen kontrollin e ngarkesës, në përputhje me legjislacionin në fuqi për kontrollin zyrtar në PIK, për verifikimin e përputhshmërisë me legjislacionin në fuqi për prodhimin organik, si më poshtë vijon:
a) Kontrollon dokumentacionin, për çdo ngarkesë të importuar;
b) Kontrollon identitetin për çdo ngarkesë;
c) Bën kontrollin fizik bazuar në riskun për mospërputhshmëri me legjislacionin në fuqi për prodhimin organik.
2. Kontrolli i dokumentacionit sipas shkronjës “a”, të pikës 1, të këtij neni, përfshin verifikimin e:
a) certifikatës së operatorit organik, eksportuesit, sipas nenit 3 të këtij vendimi dhe të importuesit;
b) dokumentacionit tregtar e të transportit, si faturat e ngarkesës, lista e produkteve dhe të gjitha dokumentet e tjera shoqëruese të ngarkesës, përfshirë, sipas rastit, rezultatet e analizave ose të testeve të kryera në mostrat e marra.
3. Për ngarkesat e produkteve me rrezik të lartë, bazuar në procedurën e vlerësimit të riskut, inspektori kryen kontrollin e identitetit, kontrollin fizik dhe merr të paktën një mostër përfaqësuese të ngarkesës.
4. Institucioni përgjegjës për kontrollin zyrtar në PIK zbaton procedurën e vlerësimit të riskut për përcaktimin e produkteve me rrezik të lartë, sipas pikës 3 të këtij neni, bazuar në llojin e mospërputhshmërive të konstatuara, shkallën e rëndësisë ose përsëritjen e tyre, që ndikojnë në integritetin e produkteve organike ose në kalim dhe procedurën për marrjen e mostrës përfaqësuese, sipas kategorisë, sasisë dhe ambalazhimit të produktit.
5. Pas kryerjes së kontrollit zyrtar sipas pikave 1, 2 e 3 të këtij neni, inspektori në PIK nxjerr aktin e kontrollit sipas natyrës së produktit, në të cilin përcaktohet statusi i ngarkesës së mëposhtme:
a) Ngarkesa lejohet të futet në Shqipëri, si organike;
b) Ngarkesa lejohet të futet në Shqipëri, si në kalim organike;
c) Ngarkesa lejohet të futet në Shqipëri, si joorganike;
ç) Një pjesë e ngarkesës lejohet të futet në Shqipëri, si organike ose në kalim;
d) Ngarkesa nuk lejohet të futet në Shqipëri;
dh) Një pjesë e ngarkesës lejohet të futet në Shqipëri, si joorganike.
6. Inspektori nxjerr aktin e kontrollit në 3 (tri) kopje, nga të cilat mban kopjen e parë, kopja e dytë i dorëzohet autoritetit doganor dhe kopja e tretë, importuesit.
Neni 7
Çlirimi për qarkullim të lirë nga autoritetet doganore
1. Autoritetet doganore lejojnë hyrjen në Republikën e Shqipërisë të ngarkesës për qarkullim të lirë, pas kryerjes së kontrollit zyrtar nga institucioni përgjegjës për kontrollin zyrtar në PIK, i cili nxjerr aktin e kontrollit, sipas statusit të ngarkesës.
2. Bazuar në aktin e kontrollit dhe në dokumentet shoqëruese të ngarkesës së deklaruar nga importuesi ose përfaqësuesi doganor, si organik dhe/ose në kalim, Drejtoria e Përgjithshme e Doganave raporton në ministrinë përgjegjëse për bujqësinë të dhënat e regjistruara në sistemin elektronik doganor, siç përcaktohet në pikën 3, të nenit 56, të ligjit.
Neni 8
Regjistrat dhe mbajtja e dokumentacionit
1. Importuesi, marrësi i parë dhe marrësi ruan, mban e administron të gjitha dokumentet, që shoqërojnë ngarkesën, sipas pikës 2, të nenit 6, të këtij vendimi.
2. Regjistrat dhe dokumentacioni që shoqëron ngarkesën, kur kërkohen, i paraqiten trupës së kontrollit, që kryen inspektimin e certifikimin e tyre si operator organik, si dhe institucionit përgjegjës për kontrollin zyrtar të ushqimit, ushqimit për kafshë dhe kafshëve të gjalla në treg, me qëllim verifikimin e gjurmueshmërisë së produktit organik dhe/ose në kalim.
Neni 9
Përshkrimi i aktivitetit të importuesit
1. Në rastin e importuesit, që deklaron një ngarkesë për të hyrë në Republikën e Shqipërisë si organik dhe/ose në kalim, përshkrimi i plotë i njësisë së prodhimit organik dhe aktivitetit të tij, sipas shkronjës “a”, të pikës 2, të nenit 44, të ligjit, përfshin:
a) njësitë ose mjediset e ruajtjes e të tregtimit të produkteve organike dhe/ose në kalim;
b) aktivitetet që kryen importuesi, përfshirë informacionin për PIK-un, ku kryhet çlirimi për qarkullim të lirë të produkteve të importuara;
c) çdo mjedis, objekt tjetër që importuesi përdor për ruajtjen e produkteve të importuara në pritje të dorëzimit të tyre te marrësi i parë;
ç) marrjen përsipër për të siguruar që çdo mjedis ose njësi, që përdoret për magazinimin dhe ruajtjen e produkteve të importuara i nënshtrohet inspektimit e kontrollit nga trupa e kontrollit ose nga institucioni përgjegjës për kontrollin zyrtar lidhur me ushqimin, ushqimin për kafshë dhe kafshëve të gjalla, që kryen kontrollin në treg.
2. Në rastin e marrësit të parë dhe të marrësit, përshkrimi sipas pikës 1 të këtij neni, përfshin mjediset ose objektet, që përdoren për pranimin e ngarkesave dhe ruajtjen e tyre.
Neni 10
Informacioni që jepet për mospërputhshmëritë e dyshuara ose të konstatuara në ngarkesa
1. Kur inspektori në PIK, gjatë kryerjes së kontrollit zyrtar, sipas nenit 6 të këtij vendimi, dyshon ose konstaton mospërputhshmëri, që prekin integritetin e produkteve organike dhe/ose në kalim në një ngarkesë të importuar, ndërmerr veprimet e përcaktuara në legjislacionin në fuqi për kontrollet zyrtare dhe menjëherë:
a) njofton importuesin dhe institucionin përgjegjës për kontrollin zyrtar të ushqimit, ushqimit për kafshë dhe kafshëve të gjalla, të rajonit ku ka destinacionin ngarkesa;
b) trupën e kontrollit të importuesit, të cilës i kërkon kryerjen e një hetimi zyrtar për rastin.
2. Institucioni përgjegjës për kontrollin zyrtar në PIK ndalon përkohësisht vendosjen në treg të mallit ose të kafshës në fjalë si organik dhe/ose në kalim, në pritje të rezultateve të hetimit zyrtar, që kryhet nga trupa e kontrollit të importuesit.
3. Në varësi të rezultatit të hetimit, sipas shkronjës “b”, të pikës 1, të këtij neni, inspektori nxjerr aktin e kontrollit, në përputhje me pikën 5, të nenit 6, të këtij vendimi.
4. Nëse rezultati i hetimit zyrtar, sipas shkronjës “b”, të pikës 1, të këtij neni, vërteton ndonjë nga rastet e përcaktuara në pikën 2, të nenit 27, të ligjit, ngarkesa nuk çlirohet për qarkullim të lirë si organike ose në kalim.
5. Nëse rezultati i hetimit zyrtar sipas shkronjës “b”, të pikës 1, të këtij neni, nuk i paraqitet institucionit përgjegjës për kontrollin zyrtar në PIK brenda 2 (dy) javësh, ngarkesa çlirohet për qarkullim të lirë si joorganike.
6. Importuesi mund të kërkojë çlirimin e ngarkesës si joorganike para marrjes së rezultatit të hetimit zyrtar.
Neni 11
Dispozita kalimtare
Pika 4, e nenit 3, të këtij vendimi, zbatohet deri më 31 dhjetor 2026.
Neni 12
Dispozita të fundit
Ngarkohen Ministria e Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, trupat e kontrollit, autoriteti përgjegjës për kontrollin zyrtar lidhur me ushqimin, ushqimin për kafshë dhe kafshët e gjalla dhe Drejtoria e Përgjithshme e Doganave për zbatimin e këtij vendimi.
Neni 13
Hyrja në fuqi
Ky vendim hyn në fuqi pas botimit në “Fletoren zyrtare” dhe i fillon efektet më 29 tetor 2026.
K R Y E M I N I S T R I
EDI RAMA
