Ngjarjet ekstreme të motit të lidhura me krizën klimatike shkaktuan më shumë se 765,000 vdekje në mbarë botën midis 1993 dhe 2022. Tre vende evropiane renditen në mesin e atyre që përballen me dëmet më të mëdha njerëzore dhe ekonomike nga moti ekstrem, sipas një raporti të ri.
I publikuar që nga viti 2006, Indeksi i Rrezikut Klimatik i Germanwatch është një nga raportet vjetore më të detajuara të ndikimeve të lidhura me klimën. Ai analizon se si ngjarjet ekstreme të motit të lidhura me krizën ndikojnë në vendet në mbarë botën.
Edicioni i vitit 2025 zbuloi se ngjarjet ekstreme të motit të lidhura drejtpërdrejt me krizën klimatike shkaktuan më shumë se 765,000 vdekje në mbarë botën midis 1993 dhe 2022.
Ai tregon se mbi 9,400 ngjarje ekstreme të motit u regjistruan gjatë kësaj periudhe, duke shkaktuar humbje të drejtpërdrejta ekonomike prej afro 4.2 trilionë dollarë (4.02 trilion euro).
Përmbytjet, stuhitë, valët e të nxehtit dhe thatësira ishin ngjarjet më të dëmshme. Vetëm përmbytjet ishin përgjegjëse për më shumë se gjysmën e ndikimit njerëzor. Por ishin stuhitë e forta ato që shkaktuan dëmin më të madh ekonomik, duke arritur në 2.3 trilion dollarë (2.2 trilion euro).
Cilat vende evropiane janë më të prekura nga moti ekstrem?
Tri shtete anëtare të BE-së gjithashtu përfshihen në 10 vendet më të prekura gjatë kësaj periudhe kohore 30-vjeçare me dhjetëra mijëra vdekje dhe humbje masive ekonomike nga ngjarjet klimatike.
Italia
Gjatë periudhës 30 vjeçare që mbulon raporti, Italia ishte vendi i pestë më i prekur në botë, me rreth 38,000 vdekje dhe 57.8 miliardë euro humbje ekonomike nga moti ekstrem midis 1993 dhe 2022.
Germanwatch thotë se viti 2003 dhe 2022 ishin “të dukshëm për numrin jashtëzakonisht të lartë të vdekjeve të lidhura me temperaturat përvëluese dhe dëmet nga thatësirat, zjarret, ulja e produktivitetit bujqësor, dëmtimi i infrastrukturës dhe tendosja në shërbimet shëndetësore dhe rrjetet e energjisë”. Raporti gjithashtu tregon për përmbytjet e mëdha përgjatë lumit Po që shkaktoi dëme të mëdha në 1994 dhe 2000.
Greqia
Greqia ishte vendi i shtatë më i prekur në Indeks, kryesisht për shkak të numrit të lartë të vdekjeve: gjithsej 34,000 njerëz humbën jetën midis 1993 dhe 2022. Nxehtësia ekstreme në vitin 2022, ku temperaturat arritën në 42.1C në qytetin e Phthiotis, mori më shumë se 3000 jetë. Zjarret e egra – të tilla si ato në 1998, 2007 dhe 2022 – janë një kërcënim i përsëritur që prek jetesën dhe shkakton dëme të rënda bujqësore. Humbjet totale ekonomike arritën në mbi 6.7 miliardë euro gjatë periudhës 30 vjeçare.
Spanja
Spanja renditet gjithashtu lart për shkak të numrit të viktimave nga moti ekstrem i lidhur me klimën. Raporti thotë se nga viti 1993 deri në vitin 2022, vendi përjetoi “shumë valë të nxehta ekstreme, të cilat çuan në ndikime të konsiderueshme njerëzore dhe ekonomike”. Në veçanti, viti 2003 dhe 2022 panë shifra të larta të vdekjeve nga nxehtësia ekstreme dhe dëme të përhapura nga ngjarje si thatësirat dhe zjarret.
“Ngjarjet shumë të pazakonta përfshijnë thatësirën e vitit 1999 në Spanjën jugore dhe përmbytjet e mëdha në vitin 2019 në juglindje, duke rezultuar në viktima dhe humbje masive në bujqësi, pronë dhe infrastrukturë”, thuhet në të. Gjatë këtyre tre dekadave, Spanja pa një total prej 27,000 vdekjesh dhe humbje ekonomike prej rreth 25 miliardë dollarë (24 miliardë euro)./Euronews
