Shpenzimet e buxhetit të shtetit për vitin 2027 parashikohen të arrijnë në 976.1 miliardë lekë, ndërsa të ardhurat në 907.8 miliardë lekë, duke krijuar një deficit buxhetor prej 68.3 miliardë lekësh, ose rreth 2.3% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB). Krahasuar me planin e rishikuar të vitit 2026, shpenzimet do të rriten me 69.3 miliardë lekë, ndërsa të ardhurat me 57.2 miliardë lekë.
Sipas projektbuxhetit të vitit 2027, të konsultuar nga ekofin.al, shpenzimet publike do të përfaqësojnë rreth 33.3% të PBB-së, ndërsa të ardhurat buxhetore 30.9% të saj. Rritja e shpenzimeve do të orientohet kryesisht drejt politikave sociale, investimeve publike, modernizimit të shërbimeve, mbrojtjes dhe sigurisë, si dhe financimit të reformave që lidhen me procesin e integrimit europian.
Qeveria parashikon që deficiti buxhetor të mbetet në nivelin 2.3% të PBB-së, të njëjtin nivel me atë të pritshëm për vitin 2026. Ndërkohë, balanca primare synohet të jetë e balancuar, në përputhje me rregullin fiskal që nuk lejon një balancë primare negative.
Pavarësisht zgjerimit të shpenzimeve, borxhi publik parashikohet të vijojë trajektoren rënëse. Nga rreth 52.5% e PBB-së që pritet të regjistrohet në vitin 2026, borxhi publik bruto projektohet të zbresë në 52.4% në vitin 2027. Sipas skenarit bazë të qeverisë, ky tregues pritet të ulet më tej në 52.2% në vitin 2029 dhe në 50.9% të PBB-së në vitin 2031.
Investimet publike arrijnë në 201.5 miliardë lekë, 14.1 miliardë nga Plani i Rritjes i BE-së
Një nga zërat kryesorë të projektbuxhetit të vitit të ardhshëm janë investimet publike, të cilat parashikohen në rreth 201.5 miliardë lekë, ose 6.9% të PBB-së. Kjo shumë përfaqëson rreth një të pestën e shpenzimeve totale të buxhetit.
Brenda këtij financimi përfshihen edhe rreth 14.1 miliardë lekë fonde të pritshme mbi bazë projektesh nga Plani i Rritjes i Bashkimit Europian për Ballkanin Perëndimor. Këto burime synojnë të mbështesin reformat strukturore dhe investimet që përshpejtojnë afrimin ekonomik dhe social të Shqipërisë me vendet e Bashkimit Europian.
Edhe në periudhën afatmesme 2027–2029, qeveria synon të ruajë një nivel të lartë investimesh publike, mesatarisht 6.6% të PBB-së në vit.
Projektet do të përqendrohen kryesisht në infrastrukturën e transportit, dixhitalizimin, sigurinë kombëtare, shëndetësinë, arsimin, bujqësinë dhe zhvillimin rural. Financimet mbështeten në prioritetet e Strategjisë Kombëtare për Zhvillim dhe Integrim 2021–2030.
Pensionet dhe mbështetja për familjet, ndër prioritetet e buxhetit
Politikat sociale zënë një vend të rëndësishëm në planifikimin e shpenzimeve për vitin 2027 dhe periudhën afatmesme.
Projektbuxheti parashikon sigurimin e burimeve financiare për vijimin e politikës së rritjes së pensioneve, me objektivin që pensioni minimal të arrijë në 200 euro në muaj dhe pensioni mesatar në 400 euro në muaj. Këto janë objektiva të programit afatmesëm dhe jo domosdoshmërisht nivele që do të arrihen plotësisht gjatë vitit 2027.
Një tjetër ndryshim i rëndësishëm lidhet me rishikimin e politikës së bonusit të bebes. Krahas mbështetjes ekzistuese, parashikohet financimi i një pagese mujore për fëmijët e moshës 0–5 vjeç, duke e zgjeruar mbështetjen financiare për familjet me fëmijë të vegjël.
Ky orientim synon të përmirësojë mirëqenien e familjeve dhe të forcojë politikat sociale dhe demografike, ndërkohë që masat konkrete dhe përfitimet individuale do të varen nga rregullat e zbatimit.
Ekonomia parashikohet të rritet me 4% në vit, turizmi dhe konsumi mbeten motorët kryesorë
Projektbuxheti mbështetet në pritshmërinë për një rritje ekonomike prej rreth 4% në vitin 2026, ritëm që parashikohet të ruhet mesatarisht edhe gjatë periudhës 2027–2029.
Sipas parashikimeve makroekonomike, zgjerimi i ekonomisë do të mbështetet nga performanca e sektorit të shërbimeve, veçanërisht turizmit, rritja e konsumit privat, si dhe investimet në ndërtim dhe infrastrukturë.
Për periudhën afatmesme, qeveria pret që kërkesa e brendshme të vijojë të mbështesë aktivitetin ekonomik, ndërsa zhvillimi i sektorëve strategjikë dhe një rikuperim gradual i ekonomisë së Bashkimit Europian të krijojnë kushte më të favorshme për rritjen.
Këto parashikime përbëjnë edhe bazën mbi të cilën janë programuar të ardhurat buxhetore. Rritja e tyre me 57.2 miliardë lekë kundrejt planit të rishikuar të vitit 2026 mbështetet në zgjerimin e aktivitetit ekonomik, përmirësimin e administrimit fiskal dhe reduktimin e informalitetit.
Buxheti vendor 114.6 miliardë lekë, rritet transferta për bashkitë
Shpenzimet e buxhetit vendor për vitin 2027 parashikohen në 114.6 miliardë lekë, me një rritje prej 2.4% krahasuar me vitin 2026.
Në raport me ekonominë, këto shpenzime përfaqësojnë 3.9% të PBB-së, të njëjtin nivel me vitin 2026, por dukshëm mbi nivelin prej 2.3% të PBB-së të regjistruar në vitin 2015.
Transferta e pakushtëzuar për njësitë e vetëqeverisjes vendore do të rritet me 1.4 miliardë lekë, ose 5.1%, krahasuar me vitin 2026. Ndërsa kundrejt buxhetit fillestar të vitit 2026, rritja llogaritet në 1.5 miliardë lekë, ose 6%.
Në krahasim me vitin 2015, transferta e pakushtëzuar rezulton 16.9 miliardë lekë më e lartë, duke u më shumë se dyfishuar.
Sipas dokumentit buxhetor, këto fonde synojnë të mbështesin decentralizimin, forcimin e kapaciteteve administrative të bashkive dhe përmirësimin e shërbimeve publike vendore, në funksion edhe të reformës së re administrativo-territoriale.
Realizimi i objektivave të projektbuxhetit do të varet nga ecuria reale e ekonomisë, aftësia për të mbledhur të ardhurat e planifikuara, ritmi i zbatimit të investimeve dhe sigurimi i financimeve të pritshme nga partnerët ndërkombëtarë. /ekofin.al
