Shtetet nuk mundën të arrijnë një marrëveshje historike për trajtimin e ndotjes plastike pas më shumë se dy vjet negociatash.
Më shumë se 200 vende u takuan në Korenë e Jugut për atë që ishte menduar të ishte raundi përfundimtar i bisedimeve. Por ndarjet e thella mbetën midis një grupi prej afro 100 vendeve “me ambicie të larta” që bënin thirrje për heqjen e plastikës dhe kombeve prodhuese të naftës që paralajmëruan se kjo do të ndikonte në zhvillimin e botës.
Në vitin 2022, kombet e botës ranë dakord se një traktat global ishte i nevojshëm për të trajtuar çështjen e ndotjes plastike, veçanërisht ndikimet në mjedisin detar – dhe kjo duhet të përfundojë brenda dy viteve duke pasur parasysh urgjencën e çështjes.
Që nga viti 1950, më shumë se tetë miliardë tonë plastikë janë prodhuar në mbarë botën, por më pak se 10% është ricikluar, vlerësojnë Kombet e Bashkuara. Kjo ka bërë që miliona tonë të hyjnë në oqeanet dhe detet e botës, duke paraqitur rreziqe serioze për kafshët e egra dhe mjedisin e tyre. Zogjtë, peshqit dhe balenat mund të lëndohen ose vriten nëse ngatërrohen në mbeturina plastike ose gabimisht i gëlltisin ato.
Plastika prodhohet gjithashtu nga lëndët djegëse fosile dhe aktualisht vlerësohet të jetë përgjegjëse për 5% të emetimeve globale – kështu që përpjekjet për ta kufizuar atë mund të ndihmojnë gjithashtu në përpjekjet për të trajtuar ndryshimet klimatike.
Takimi në Busan, Koreja e Jugut, ishte menduar të ishte raundi i pestë i fundit i negociatave, por pas bisedimeve të natës vonë, vendet nuk ishin në gjendje të zgjidhnin mosmarrëveshjet e tyre duke humbur afatin e tyre kryesor dyvjeçar.
Megjithëse shumë çështje po diskutohen, ndarja kryesore është rreth nenit 6 – nëse duhet të ketë një angazhim për të shkurtuar sasinë e plastikës që prodhohet, apo thjesht të përpiqemi të reduktojmë mbetjet plastike, duke rritur përpjekjet për riciklim.
Një grup prej 95 vendesh janë shfaqur, duke përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Bashkimin Evropian, Grupin Afrikan dhe shumë vende të Amerikës së Jugut, të cilët po bëjnë thirrje që neni 6 të jetë një premtim ligjërisht i detyrueshëm për të ulur nivelet e prodhimit.
Kërkesa për naftë në shumicën e sektorëve pritet të bjerë nga viti 2026, pasi vendet kalojnë drejt teknologjive më të pastra si automjetet elektrike – por plastika shihet si një nga tregjet e mbetura në rritje. Kjo mund të shpjegojë pse këto vende janë veçanërisht të shqetësuara për çdo objektiv global për të ulur nivelet e prodhimit.
India gjithashtu shprehu shqetësimet e saj për përfshirjen e çdo angazhimi për të shkurtuar prodhimin e plastikës në bazë të asaj që mund të ndikojë në të drejtën e saj për zhvillim.
Organizatat joqeveritare mjedisore dhe shkencëtarët shprehën zhgënjimin e tyre të thellë që bisedimet kishin dështuar dhe ngritën shqetësime për ndikimin e industrisë së karburanteve fosile, deri në mbledhjen e vitit të ardhshëm./BBC
