Kompanitë më të mëdha në botë dhe shoqatat tregtare nga sektorët e mëdhenj të teknologjisë, bankave, energjisë dhe kimikateve/agrikulturës kanë rritur ndjeshëm buxhetet e tyre të lobimit në BE vitet e fundit.
Sipas një analize të re, 162 korporatat më të mëdha dhe shoqatat tregtare kanë shpenzuar 343 milionë euro për lobim ndaj ligjvënësve dhe zyrtarëve të BE-së gjatë vitit të kaluar.
Midis shkurtit 2024 dhe shkurtit 2025, shpenzimet vjetore të lobimit u rritën me 13%, dhe me gati një të tretën që nga viti 2020, sipas një raporti nga grupet jofitimprurëse Corporate Europe Observatory (CEO) dhe LobbyControl.
Megjithatë, këto vlerësime mbeten të mbyllura, pasi vetëm subjekteve që shpenzojnë mbi një milion euro u kërkohet të zbulojnë buxhetet e tyre të lobimit në regjistrin e transparencës së BE-së.
Ndër korporatat dhe shoqatat më të deklaruara janë lojtarët kryesorë të teknologjisë si Meta dhe Microsoft, me buxhete lobimi prej 9 milion dhe 7 milion € respektivisht, si dhe Federata Evropiane e Bankave, firma energjetike Shell, FuelsEurope, Bayer, Novartis, BusinessEurope dhe Federata Evropiane e Industrive Farmaceutike dhe Shoqatat (EFPIA).
“Ne kemi parë një tendencë të rritjes së lobimit nga firmat e mëdha të teknologjisë për vite me radhë, por rritja e shpenzimeve nga industritë ndotëse si energjia dhe agrokimikatet gjatë pesë viteve të fundit (44% dhe 31% respektivisht) pasqyron qartë lobimin intensiv rreth Marrëveshjes së Gjelbër”, tha Vicky Cann për Euronews.
“Me Komisionin të vendosur për të ofruar një Marrëveshje të Pastër Industriale të përshtatshme për korporatat më vonë këtë javë – krahas një shtytjeje masive të çrregullimit në emër të ‘konkurrueshmërisë’ – është thellësisht shqetësuese që ky lobim i industrisë duket se po jep rezultate,” shtoi Cann.
LobbyControl dhe CEO i nxisin institucionet e BE-së të rimendojnë rregullat e lobimit dhe të forcojnë masat mbrojtëse kundër kapjes rregullatore, duke përfshirë Regjistrin e Transparencës së BE-së, i cili ofron informacion të dobishëm për qytetarët për të ndjekur aktivitetin e lobimit.
“Regjistri lobues ligjërisht i detyrueshëm është mënyra e vetme për të vendosur sanksione kuptimplote për postimin e të dhënave të pasakta dhe, nga ana tjetër, për të përmirësuar cilësinë e përgjithshme të regjistrit të lobimeve të BE-së”, thanë grupet e avokimit, pasi platforma do të rishikohet deri në korrik 2025.
Analiza shqyrton gjithashtu numrin e takimeve midis lobistëve dhe zyrtarëve të BE-së dhe numrin e distinktivëve që u japin atyre akses në Parlamentin Evropian.
Këshilli Evropian i Industrisë Kimike, BusinessEurope dhe Insurance Europe mbajnë numrin më të madh të kalimeve parlamentare, me përkatësisht 323, 295 dhe 268 – së bashku me numrin e deputetëve të Parlamentit.
162 shpenzuesit më të mëdhenj në lobimin në BE
Sektorët raportues që shpenzojnë më shumë për lobim janë Big Tech, Banking & Finance, Energjia, Kimikatet dhe Agrobiznesi, shoqatat tregtare ndërindustriale dhe Farmaceutika.
Emri Sektori Nënsektori Shuma e lobuar Zyra qendrore Kalimet në PE
(në euro)


BusinessEurope kryeson gjithashtu ligën për numrin e takimeve të deklaruara me zyrtarë të BE-së, pasi ka regjistruar 467 takime që nga viti 2014, e ndjekur nga Google (381), Airbus (318), Shoqata Evropiane e Prodhuesve të Automobilave (241) dhe Meta (235).
Gjetjet theksojnë nevojën që BE-ja të zgjerojë kufizimet e saj ekzistuese të lobimit – aktualisht të aplikuara në industrinë e duhanit – në fusha të tjera kritike të politikave, si rregullimi i klimës dhe mjedisit, argumentojnë grupet e avokimit.
“Si hap i parë, Komisioni duhet të ndalojë dhënien e aksesit të privilegjuar për lobistët e industrisë dhe të sigurojë që zërat e shoqërisë civile dhe komunitetit të dëgjohen me zë të lartë dhe të qartë”, theksuan mbikëqyrësit e transparencës.
Muajin e kaluar, Komisioni prezantoi një ndryshim të madh në transparencën e lobimit, duke publikuar procesverbalet e takimeve midis lobistëve dhe zyrtarëve të lartë, duke e zgjeruar kërkesën për zbulim nga 400 zyrtarë të lartë në rreth 1500.
Lëvizja mori një reagim të përzier, por ndikimi i vërtetë do të varet nga sasia e informacionit që zbulohet./Euronews
