BE-ja duhet të ruajë ‘urgjencën’ në procesin digjital të euros për të shmangur ngecjen prapa konkurrentëve globalë dhe të sigurojë një mjet të përbashkët pagese për 20 anëtarët e eurozonës, tha për Euronews Evelien Witlox, menaxherja e projektit në Bankën Qendrore Evropiane (BQE).
“Nëse shikoni peizazhin aktual, ne shohim një fragmentim të zgjidhjeve të pagesave dhe ato që afrohen më shumë për të mbuluar të gjithë Evropën janë joevropiane,” tha Witlox nga zyra e saj në Frankfurt, Gjermani. Deri më sot, nuk ka asnjë zgjidhje pan-evropiane të pagesave digjitale dhe 13 nga 20 vendet në eurozonë nuk kanë një skemë kombëtare të kartave, duke u mbështetur në vend të kësaj te ofruesit ndërkombëtarë si Visa ose Mastercard.
Duke pasur parasysh varësinë e lartë nga lojtarët e huaj, përdorimin në rënie të parave të gatshme dhe popullaritetin në rritje të kriptomonedhave, BQE nisi një projekt në tetor 2021 për të studiuar emetimin e monedhës së saj digjitale të bankës qendrore (CBDC), të ashtuquajturën ” euro digjitale”.
Por përpara se BQE të vendosë nëse do të nisë euron digjitale, institucionet e BE-së duhet të finalizojnë kuadrin ligjor që një projekt i tillë të bëhet realitet – gati 17 muaj pas propozimit të Komisionit dhe pas zgjedhjeve në BE, as Parlamenti dhe as Këshilli nuk kanë marrë një qëndrim për dosjen. “Diskutimet kanë përparuar dhe unë vetëm mund të ritheksoj urgjencën për të mbajtur ritmin e mjaftueshëm në këtë proces në mënyrë që të mund të sigurojmë që euro digjitale do të jetë aty kur të kemi vërtet nevojë,” argumentoi Witlox për procesin e vazhdueshëm legjislativ në Bruksel. ‘
Menaxherja e projektit të BQE-së theksoi se ndërsa është e rëndësishme të gjesh kohë për të përgatitur me kujdes euron digjitale, është gjithashtu e rëndësishme të lëvizësh mjaftueshëm shpejt – veçanërisht pasi lojtarët e tjerë globalë si Britania e Madhe dhe Kina po eksplorojnë gjithashtu të njëjtën mundësi. “Ne jemi ende në ballë të zhvillimit [të një euro digjitale],” argumentoi Witlox, duke shtuar se “do të ishte vërtet për të ardhur keq nëse e humbim këtë mundësi për të formësuar atë që ne mendojmë se duhet të duket një euro digjitale me pakicë”. Sa i përket kohës kur Evropa mund të shohë një euro digjitale, nuk ka një afat konkret në këtë fazë, pasi BQE-ja do të varet nga ecuria e procesit legjislativ në Bruksel. ‘
Kush është pro dhe kundër propozimit?
Euro dixhitale u propozua në vitin 2021 për të shërbyer si një mjet alternativ pagese për konsumatorët dhe bizneset – por që atëherë, dizajni dhe vlera e saj e shtuar kanë ngritur shqetësime dhe skepticizëm tek disa palë të interesuara. Ndërsa organizatat e konsumatorëve po shikojnë kryesisht përfshirjen financiare dhe privatësinë, bankat evropiane janë të kujdesshme për ndikimin e mundshëm në depozitat bankare dhe kostot dhe infrastrukturën e nevojshme për të nisur një projekt të tillë në eurozonë.
Institucioni me qendër në Frankfurt ka theksuar tashmë se euro digjiitale nuk do të jetë një instrument kursimi për shuma të mëdha parash. Kjo do të thotë se nuk do të shpërblehet – depozitat në euro digjitale nuk do të fitojnë interes – ndërsa limiti i mbajtjes nuk është vendosur ende.
“Çfarëdo limit mbajtjeje që të jetë rënë dakord, përfundimisht do të gjente ekuilibrin e duhur midis lirisë së njerëzve për të mbajtur paratë e bankës qendrore dhe sigurimit të stabilitetit financiar,” tha Witlox.
Menaxherja e projektit të BQE-së kujtoi se bankat – dhe jo-bankat – do të jenë lojtarët kryesorë në hapjen e euros digjitale.
Tregtarët do t’i paguajnë bankave të tyre një tarifë konkurruese për pranimin e pagesave digjitale në euro, gjë që siguron që shpërndarësit gjithashtu të kompensohen në mënyrë të drejtë për punën e tyre”. Njësoj si për kartëmonedhat euro, BQE do të thithë disa kosto në mënyrë që të mund të përdoret pa pagesë nga qytetarët.
Sa u përket shqetësimeve të privatësisë, në versionin online të euros digjitale, gjithçka do të kalojë përmes ndërmjetësve – bankave ose ofruesve të tjerë të shërbimeve të pagesave – dhe ata do të duhet të kalojnë të njëjtat kontrolle si për çdo transaksion tjetër, përfshirë kontrollet e mashtrimit dhe antipastrim parash.
Në versionin offline, megjithatë, transaksionet nuk kalojnë përmes një rrjeti, i cili siguron një nivel më të lartë privatësie dhe është më afër përfitimeve të parave të gatshme, argumentoi drejtori i projektit të BQE.
“Do të ketë një kufi të veçantë mbajtjeje për versionin offline për ta mbrojtur atë nga keqpërdorimi dhe në përputhje me rregulloren kundër pastrimit të parave dhe financimit të terrorizmit,” tha Witlox.
Projektligji përfshin gjithashtu disa dispozita për të siguruar përfshirjen financiare të të gjithë përdoruesve të euros digjitale, duke përfshirë një kartë fizike, një version offline dhe një institucion për të rimbushur kartën.
Në Itali, për shembull, mund të imagjinoni se këto institucione do të ishin zyrat postare, ku çdokush mund të shkojë nëse ka nevojë për mbështetje personale për të hapur një llogari digjitale në euro ose për të filluar përdorimin e saj,” përfundoi Witlox.
