Banka e Shqipërisë uli normën bazë në 2.75%, duke synuar të kontrollojë inflacionin në kushtet e mbiçmimit të lekut. Pavarësisht presioneve, ekonomia u rrit me 4% në gjashtëmujorin e parë të 2024, e mbështetur nga konsumi dhe investimet. Banka qendrore mbetet e përkushtuar ndaj një politike të varur nga të dhënat, me një perspektivë optimiste, por e kujdesshme ndaj rreziqeve të mundshme nga vazhdimi i mbiçmimit të lekut.

Banka e Shqipërisë ul normat: Forca e lekut mban nën kontroll inflacionin
Banka e Shqipërisë ka vendosur në mbledhjen e së mërkurës të ulë me 25 pikë bazë normën bazë në 2.75%, në përputhje me parashikimin tonë për fundvit. Ky vendim synon vendosjen e kushteve monetare më të përshtatshme për të kontrolluar ndikimin rënës të goditjeve afatshkurtra të ofertës në inflacion. Banka qendrore vazhdon të jetë e përkushtuar ndaj një politike monetare të varur nga të dhënat.

Mbiçmimi i lekut shqiptar ka luajtur një rol vendimtar në zbutjen e ndikimit të inflacionit të importuar. Me gjithë ndërhyrjet e Bankës Qendrore në treg deri më 5 nëntor, leku ka vijuar të forcohet, duke thyer barrierën e 98-ës duke arritur në 97.8. Ky mbiçmim ka qenë një faktor i rëndësishëm në uljen e inflacionit të importuar, krahas normave më të ngadalta të inflacionit në vendet partnere tregtare dhe uljes së çmimeve ndërkombëtare të ushqimeve dhe naftës. Kjo ka çuar në një rënie të shpejtë të inflacionit gjatë vitit 2024 (1.9% në shtator), megjithëse presionet e brendshme inflacioniste vazhdojnë për shkak të fazës pozitive të ciklit të biznesit, rritjes së shpejtë të pagave dhe kërkesës së lartë për mallra dhe shërbime.

Ekonomia e Shqipërisë: Rritje e fortë, por shikoni lekët
Pavarësisht këtyre presioneve, mjedisi i përgjithshëm ekonomik mbetet i favorshëm, i mbështetur nga bilancet e shëndosha financiare, rritja e të ardhurave dhe perspektivat optimiste. Ekonomia shqiptare u rrit me 4% në gjysmën e parë të 2024, duke shfaqur një aktivitet të fuqishëm ekonomik. Kjo rritje u nxit kryesisht nga rritja e konsumit të familjeve dhe rritja e investimeve në sektorë të ndryshëm. Kontribut pozitiv ka dhënë edhe zgjerimi i eksportit të shërbimeve, veçanërisht rritja e të ardhurave nga turizmi. Megjithatë, rritja e importeve, rënia e eksportit të mallrave dhe politika e vazhdueshme e konsolidimit fiskal e frenuan disi rritjen e përgjithshme. Pavarësisht këtyre sfidave, sektori i shërbimeve dhe i ndërtimit pësuan rritje të ndjeshme, ndërsa sektori i industrisë pësoi tkurrje.
Informacioni më aktual i bankës qendrore tregon se ekonomia shqiptare është në një prirje pozitive zhvillimi, me rritje ekonomike solide edhe në tremujorin e tretë të vitit. Inflacioni mbetet i ulët, borxhi publik dhe i jashtëm kanë rënë dhe bilancet e sektorit bankar janë të shëndosha, me kreditim në rritje.
Megjithatë, ne parashikojmë që tendenca disinflacioniste të zvogëlohet vitin e ardhshëm pasi zgjedhjet parlamentare të parashikuara në maj 2025 ka të ngjarë të përshpejtojnë investimet publike në tremujorin e parë, duke nxitur kështu aktivitetin fiskal dhe aktivitetin e përgjithshëm ekonomik. Kjo është në kontrast me vitin aktual, i cili ka pasur një suficit prej 700 milionë euro deri në shtator.
Megjithatë, ky skenar ka rreziqe potenciale në rënie, veçanërisht nëse leku vazhdon të mbiçmohet, gjë që nuk mund të përjashtohet. Tendenca lehtësuese e BQE-së mund ta shtyjë gjithashtu Bankën e Shqipërisë të ndjekë më shumë ulje, veçanërisht nëse leku vazhdon të mbiçmohet. Një pjesë e madhe e vlerësimit është më shumë për shkak të faktorëve të ekonomisë reale sesa një hyrje të parave nga jashtë në llogaril. Megjithatë, investitorët ndërkombëtarë kanë rritur blerjen e obligacioneve shqiptare në monedhën vendase dhe një rritje e mundshme e këtyre investimeve mund të sjellë rreziqe të mëtejshme mbiçmimi për lekun.
