Siguria rrugore në Shqipëri po përballet me një përkeqësim të treguesve gjatë vitit 2026. Numri i aksidenteve është rritur me 6.8% në gjashtëmujorin e parë të vitit, ndërsa numri i personave të vrarë dhe të plagosur ka arritur në 952. Të dhënat e publikuara nga INSTAT tregojnë se problematika vijon të lidhet kryesisht me sjelljen e drejtuesve të mjeteve, ndërsa Tirana mbetet qarku me peshën më të madhe të aksidenteve në vend.
Rritja e aksidenteve rrugore nuk është vetëm një tregues i sigurisë publike, por edhe një tregues me ndikim të drejtpërdrejtë ekonomik. Çdo aksident sjell kosto për sistemin shëndetësor, kompanitë e sigurimeve, bizneset dhe familjet, ndërsa humbjet në produktivitet dhe dëmtimet materiale përkthehen në një barrë të konsiderueshme për ekonominë.
Vetëm gjatë muajit qershor janë regjistruar 132 aksidente rrugore, ku 186 persona kanë mbetur të vrarë ose të plagosur. Krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar, numri i aksidenteve është rritur nga 107 në 132, ndërsa numri i personave të aksidentuar është shtuar nga 140 në 186.
Panorama e gjashtëmujorit është edhe më domethënëse. Nga janari deri në fund të qershorit janë regjistruar 679 aksidente rrugore, kundrejt 636 në të njëjtën periudhë të vitit 2025. Në të njëjtën kohë, numri i personave të vrarë dhe të plagosur është rritur nga 883 në 952.
Ajo që bie më shumë në sy është se pothuajse të gjitha aksidentet vazhdojnë të kenë në origjinë faktorin njerëzor. Sipas INSTAT, 93.9% e aksidenteve të regjistruara gjatë muajit qershor janë shkaktuar nga sjellja e drejtuesve të mjeteve, duke konfirmuar se mosrespektimi i rregullave të qarkullimit, shpejtësia mbi normat e lejuara dhe manovrat e gabuara mbeten shkaktarët kryesorë të aksidenteve në vend.
Në aspektin territorial, Tirana vazhdon të dominojë statistikat kombëtare. Gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit janë regjistruar 277 aksidente, nga 182 në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, ose 95 raste më shumë. Paralelisht është rritur edhe numri i personave të vrarë dhe të plagosur, nga 239 në 345. Kjo do të thotë se vetëm kryeqyteti ka dhënë kontributin më të madh në rritjen kombëtare të aksidenteve, fenomen që lidhet me intensitetin e trafikut, zgjerimin urban dhe numrin në rritje të automjeteve në qarkullim.
Edhe qarqet bregdetare po shfaqin një prirje shqetësuese. Në Durrës, numri i aksidenteve është rritur nga 49 në 59, ndërsa personat e aksidentuar nga 67 në 86. Situata paraqitet edhe më e theksuar në Vlorë, ku aksidentet janë rritur nga 44 në 67 dhe numri i të aksidentuarve ka arritur në 106, kundrejt 62 që ishte një vit më parë. Këto zhvillime lidhen edhe me shtimin e lëvizjes së automjeteve gjatë sezonit turistik, kur fluksi në këto zona shumëfishohet.
Megjithatë, jo të gjitha qarqet kanë ndjekur të njëjtën tendencë. Korça ka shënuar uljen më të ndjeshme, me 45 aksidente në gjashtëmujor kundrejt 60 një vit më parë, ndërsa edhe numri i personave të aksidentuar ka rënë nga 66 në 53. Rënie të numrit të aksidenteve raportohen gjithashtu në Shkodër, Lezhë, Elbasan, Fier, Gjirokastër dhe Dibër, duke treguar se dinamika e sigurisë rrugore ndryshon ndjeshëm nga një qark në tjetrin.
Statistikat evidentojnë edhe momentet kur rreziku është më i madh. Një në katër aksidente ndodh gjatë intervalit 19:00–24:00, duke e bërë mbrëmjen periudhën më problematike të ditës. Ndërkohë, dita e martë rezulton ajo me numrin më të lartë të aksidenteve, ndërsa e enjtja regjistron nivelin më të ulët.
Një tjetër tregues me rëndësi është profili i drejtuesve të përfshirë në aksidente. Grupmosha 35–44 vjeç rezulton më e ekspozuara, duke përfaqësuar 28% të aksidenteve të regjistruara gjatë muajit qershor.
Përtej statistikave, rritja e aksidenteve rrugore përbën një sfidë ekonomike dhe sociale. Çdo aksident shoqërohet me kosto të drejtpërdrejta për shërbimet shëndetësore, kompanitë e sigurimeve, bizneset dhe familjet, ndërsa humbja e jetëve dhe dëmtimet afatgjata ndikojnë edhe në produktivitetin e ekonomisë. Të dhënat e INSTAT tregojnë qartë se investimet në infrastrukturë, megjithëse të rëndësishme, nuk mjaftojnë nëse nuk shoqërohen me respektim më të madh të Kodit Rrugor, kontrolle më të forta dhe ndërgjegjësim më të lartë të drejtuesve të mjeteve. Vetëm në këtë mënyrë mund të frenohet një trend që gjatë vitit 2026 po shfaq shenja të qarta përkeqësimi./ekofin.al
