Qiratë afatshkurtra po rriten në Itali, sipas një sondazhi pan-evropian të porositur nga platforma e akomodimit Airbnb. Megjithatë, kjo rritje po kontribuon edhe në përkeqësimin e krizës së strehimit në vend.
Sondazhi tregon se në vitin 2025, shumica e italianëve kishin nevojë të bënin rezervime jo për qëllime turistike, por për periudha mesatare deri të gjata, që shkonin përtej kohëzgjatjes së një pushimi standard.
Në total, sipas të dhënave më të fundit, më shumë se 114 milionë vizitorë qëndruan në akomodime në platformën Airbnb në Bashkimin Europian gjatë vitit 2025. Kjo përfaqëson një kontribut prej më shumë se 53.2 miliardë euro në PBB-në e BE-së, duke mbështetur mbi 904,000 vende pune.
Rritja e qirave afatshkurtra në Itali
Rreth 84% e të anketuarve në Itali deklaruan se kishin pasur nevojë për një zgjidhje të përkohshme strehimi të paktën një herë gjatë vitit 2025, krahasuar me mesataren europiane prej 81%.
Sipas të dhënave më të fundit nga Shoqata Italiane e Menaxherëve të Qirave Afatshkurtra (Aigab), numri i banesave të ofruara për qira afatshkurtra është rritur krahasuar me vitet e mëparshme.
Aktualisht ato përbëjnë rreth 1.4% të stokut kombëtar të banesave, që përkthehet në pak më shumë se 500,000 njësi nga rreth 35 milionë banesa në total.
Fenomeni është veçanërisht i përqendruar në qytetet turistike, ku debati është intensifikuar vitet e fundit për shkak të ndikimit që ka në ofertën e banesave të disponueshme për banorët.
Një zgjidhje për studime, punë dhe periudha tranzicioni
Sipas sondazhit, qiratë afatshkurtra përdoren shpesh gjatë periudhave tranzitore, kur një zgjidhje e qëndrueshme strehimi nuk është ende e disponueshme.
Arsyet kryesore të përmendura nga të anketuarit përfshijnë kërkimin për një shtëpi afatgjatë (27%), studime ose arsim (24%), punë (24%),trajtim mjekësor (23%), trajnim profesional (21%).
“Debati europian për strehimin shpesh injoron nevojat e atyre që nuk janë as turistë dhe as banorë të përhershëm,” tha George Mavros, drejtues për marrëdhëniet me qeveritë në Bashkimin Europian në Airbnb. Ai theksoi se për miliona njerëz akomodimi i përkohshëm përfaqëson një nevojë dhe jo një luks.
Nga mobiliteti studentor te trajtimet mjekësore
Qiratë afatshkurtra po përdoren gjithashtu për nevoja specifike, si mobiliteti studentor ose qëndrimet e lidhura me kujdesin shëndetësor. Gjithnjë e më shumë studentë përdorin platformën për të gjetur zgjidhje tranzitore strehimi.
Në Itali, sipas studiuesve, rreth një milion pacientë në vit, ose 8.8% e të gjithë pacientëve të shtruar në spital, kanë nevojë të marrin trajtim jashtë rajonit të tyre të banimit.
Në Europë kjo reflektohet edhe në rezervimet e akomodimeve pranë spitaleve të mëdha. Për shembull, pranë spitaleve La Pitié-Salpêtrière dhe Necker Enfants në Paris, më shumë se 2,200 akomodime brenda një rrezeje prej një kilometri pritën rreth 25,000 persona në vitin 2025.
Sipas studimit, qiratë afatshkurtra përdoren gjithashtu për të rritur përkohësisht kapacitetin e akomodimit të qyteteve gjatë eventeve të mëdha ndërkombëtare, duke shmangur investime të përhershme në infrastrukturë.
Kjo ndodhi, për shembull, gjatë Lojërave Olimpike dhe Paraolimpike të Parisit, që përbënin eventin më të madh të pritjes në historinë e Airbnb, me gati 700,000 vizitorë nga 160 vende, si dhe më së fundmi gjatë Lojërave Olimpike Dimërore 2026 në Milano dhe Cortina.
Debati europian për qiratë afatshkurtra
Çështja e qirave afatshkurtra është bërë gjithnjë e më e rëndësishme në debatin politik në nivel europian.
Rritja e akomodimeve të përkohshme shpesh lidhet me vështirësitë në rritje për të siguruar strehim në qytetet kryesore të kontinentit.
Sipas të dhënave të publikuara nga Eurostat, në vitin 2024 në BE u rezervuan më shumë se 854 milionë netë qëndrimi përmes platformave online të qirave afatshkurtra, përfshirë Airbnb dhe Booking.com.
Kjo është dukshëm më e lartë se niveli para pandemisë dhe rreth 19% më shumë krahasuar me vitin 2023.
Rritja e kërkesës turistike dhe përhapja e qirave afatshkurtra kanë shtyrë disa qytete europiane, përfshirë Barcelonën, Venecian, Lisbonën dhe Amsterdamin, të miratojnë masa të reja rregullatore.
Këto përfshijnë sisteme autorizimi, kufizime në licenca ose restriksione specifike, me qëllim kufizimin e ndikimit në tregun lokal të pasurive të paluajtshme.
Në disa raste, është diskutuar edhe reduktimi gradual i qirave turistike, duke hapur një debat mes administratave lokale, operatorëve turistikë dhe platformave digjitale për balancën mes zhvillimit ekonomik dhe mbrojtjes së të drejtës për strehim.
Plani europian për strehim të përballueshëm
Çështja ka hyrë gradualisht edhe në axhendën e institucioneve të BE-së. Komisioni Europian po punon për Planin e parë të Veprimit për Strehimin e Përballueshëm, në bashkëpunim me disa kryetarë bashkish të kryeqyteteve europiane.
Qëllimi është të trajtohet mungesa e banesave të përballueshme dhe rritja e çmimeve në zonat urbane europiane.
BE vlerëson se për të përmbushur kërkesën do të duhet të ndërtohen 2.25 milionë banesa në vit në vitet e ardhshme, 650,000 më shumë se sa prodhohen aktualisht.
Programi parashikon investime totale prej 43 miliardë euro deri në vitin 2027, me synimin për të mobilizuar deri në 375 miliardë euro nga sektori privat deri në vitin 2029.
Ndër iniciativat që po shqyrtohen janë forcimi i investimeve në strehimin social dhe masa të reja për të rritur transparencën e tregut të qirave afatshkurtra, veçanërisht në qytetet ku presioni mbi strehimin është më i madh.
