Një raport dëshpërues për gjendjen e sipërfaqes dhe ujërave nëntokësore të Evropës vetëm tre vjet larg afatit të pastrimit rrit presionin mbi ekzekutivin e BE-së për të ndërmarrë veprime për të finalizuar një plan elasticiteti ndaj ujit.
Vetëm 37% e liqeneve dhe lumenjve të Evropës përmbushin kriteret për status të mirë ekologjik dhe mbi dy të tretat janë të prekura nga nivelet e tepërta të ndotësve kimikë, paralajmëron Agjencia Evropiane e Mjedisit (EEA) në një raport të botuar sot.
Për më tepër, gati një e katërta e ujërave nëntokësore, të cilat furnizojnë dy të tretat e ujit të pijshëm të Evropës, nuk arritën kufirin ligjor për status të mirë kimik, me nitratet dhe pesticidet nga bujqësia përgjegjëse për ndotje të konsiderueshme.
EEA arriti në përfundimin se Evropa po përballet me “sfida serioze për sigurinë e ujit”, një paralajmërim që vjen tetë muaj pasi Komisioni Evropian anuloi një nismë të planifikuar për elasticitetin ndaj ujit që synonte të trajtonte stresin në rritje të ujërave që mbikëqyrësi mjedisor i BE-së thotë se tani prek 20% të territorit të BE-së dhe 30% të popullsisë së saj.
“Ndërsa këto statistika janë alarmante, ato nuk po japin as tablonë e plotë, pasi vlerësohet vetëm përkundrejt një liste të kufizuar dhe të vjetëruar të ndotësve,” tha Sara Johansson, specialiste në parandalimin e ndotjes së ujit në Byronë Evropiane të Mjedisit.
Sipas Direktivës Kuadër të Ujit të BE-së (WFD), qeverive u kërkohet të sigurojnë, përveç disa përjashtimeve në rrethana lehtësuese, që të gjitha ujërat sipërfaqësore dhe nëntokësore të arrijnë status të mirë si për ndotjen kimike, ashtu edhe për shëndetin e ekosistemit deri në vitin 2027.
Raporti i sotëm pason një vlerësim po aq të tmerrshëm të cilësisë së ujit të EEA të publikuar në 2019 dhe sugjeron se është bërë pak përparim pavarësisht afatit të afërt. Grupet e gjelbra kanë reaguar duke dyfishuar një thirrje për ekzekutivin e BE-së për të siguruar që legjislacioni ekzistues të zbatohet duke përfshirë kërkesat e reja në Ligjin për Restaurimin e Natyrës.
“Rivendosja e të paktën 25,000 km lumenj në gjendjen e tyre me rrjedhje të lirë nuk është vetëm një domosdoshmëri mjedisore: është një angazhim për biodiversitetin dhe të ardhmen tonë”,- tha Andras Krolopp, kreu i politikës së biodiversitetit në The Nature Conservancy Europe, duke iu referuar gjithashtu një traktati të OKB-së që është objekt i një samiti global më vonë këtë muaj. “Evropa ka një angazhim global sipas Konventës për Diversitetin Biologjik dhe Ligjit për Restaurimin e Natyrës për të arritur këtë qëllim”.
Ashtu si edhe për problemin e vazhdueshëm të ndotjes dhe pengimit të rrugëve ujore natyrore të Evropës, organet e industrisë ngritën alarmin këtë javë për investimet e mëdha që do të nevojiten për të trajtuar problemin në rritje të mungesës së ujit, të përkeqësuar nga ndryshimet klimatike.
Water Europe, një shoqatë tregtare që përfaqëson kërkuesit dhe prodhuesit e teknologjisë së pastrimit dhe menaxhimit të ujit publikoi të hënën (14 tetor) një studim që sugjeron se 255 miliardë euro do të duhet të investohen gjatë gjashtë viteve të ardhshme për të siguruar përputhjen me legjislacionin e BE-së
Drejtori i grupit të lobit Durk Krol tha se investimi ishte thelbësor nëse BE-ja do të përmbushte Marrëveshjen e Gjelbër dhe qëllimet e saj industriale. “Qëllimi ynë me këtë studim është të ofrojmë njohuri të zbatueshme se si mund të sigurojmë disponueshmërinë e ujit si për natyrën ashtu edhe për aktivitetet ekonomike, duke hapur rrugën drejt një Shoqërie të zgjuar me ujë,” tha ai.
Ndërkohë, një grup prej 13 kompanish, duke përfshirë Siemens, Suez dhe Veolia, ndërkohë, lëshuan një deklaratë të përbashkët duke u bërë thirrje politikëbërësve të BE-së të vendosin teknologji digjitale për të harmonizuar një peizazh “shumë të fragmentuar” të menaxhimit të ujit që e bën më të vështirë zbatimin e WFD dhe direktivave të tjera për ujin e pijshëm, ujërat e zeza, shkarkimet industriale dhe parandalimin e përmbytjeve.
“Aktualisht ka mungesë të dhënash të besueshme dhe mungesë matjeje në nivel të BE-së, për shembull për çështje të tilla si rrjedhja e ujit, e cila nga ana tjetër çon në mungesë të njohurive se cilat veprime specifike duhet të ndiqen”, shkruajnë ata.
Në letrën e misionit drejtuar komisioneres së BE-së për mjedisin, Jessica Roswall, presidentja Ursula von der Leyen e ka ngarkuar atë të finalizojë strategjinë e vonuar të elasticitetit. “Kjo strategji do të trajtojë efiçencën e ujit, mungesën, ndotjen dhe rrezikun e lidhur me ujin. Ajo do të synojë të përmirësojë avantazhin konkurrues inovativ të industrisë sonë të ujit, të zhvillojë teknologji të pastër, të marrë një qasje të ekonomisë rrethore dhe të përfshijë propozimin për digjiitalizimin e menaxhimit të ujit, cikleve dhe shërbimeve”, shkruan von der Leyen.
