Nga Enxhi Lipa
Pas gati tre vitesh në drejtimin e një biznesi në sektorin e projekteve europiane, një nga shqetësimet e mia më të mëdha është hendeku ndërmjet ekspertizës që pretendohet nga ekspertët shqiptarë dhe vlerës që realisht ofrohet.
Projektet e BE-së janë më shumë sesa mundësi financimi. Ato hapin dyer drejt zhvillimit profesional, partneriteteve ndërkombëtare dhe praktikave që zgjerojnë horizontin përtej realitetit shqiptar. Por për të përfituar prej tyre, duhet të jemi të gatshëm të punojmë, të mësojmë dhe të zhvillohemi vazhdimisht.
Kemi një treg të mbushur me CV mbresëlënëse, tituj dhe dekada eksperience. Por çfarë vlere kanë 20 vite eksperiencë nëse nuk përkthehen në zgjidhje, përgjegjshmëri dhe rezultate?
Njëzet vite eksperiencë nuk janë domosdoshmërisht njëzet vite zhvillim profesional. Ndonjëherë janë një vit i humbur në rutinë, një mungesë aftësish të reja apo mungesë përditësimi për të qenë në përputhje me standardet e sotme europiane.
Në praktikë, kam hasur një mentalitet ku eksperti shpesh shet emrin, por jo zgjidhjen. Përpara se të kuptojë problemin e klientit, interesohet sa mund të përfitojë prej tij. Angazhimet merren pa kapacitetin apo kohën e nevojshme, afatet nuk respektohen dhe puna dorëzohet sipërfaqësore, ndonjëherë e gjeneruar me inteligjencë artificiale pa analizë apo mendim kritik.
Në projektet e BE-së, një punë e dobët mund të kushtojë një financim të humbur, një marrëdhënie ndërkombëtare të dëmtuar apo një kontratë të rrezikuar.
Një tjetër problem është mentaliteti i “kap çfarë të kapësh”, ku bashkëpunimi shihet si mundësi për të marrë sa më shumë dhe për të dhënë sa më pak. Biznesi i qëndrueshëm ndërtohet mbi parimin win-win, jo mbi shfrytëzimin e palës tjetër.
Të jesh vazhdimisht i zënë nuk është tregues suksesi. Të pranosh më shumë punë sesa mund të realizosh dhe të lësh klientët në vështirësi nuk është profesionalizëm.
Shqipëria synon integrimin në BE, por nuk mund të pretendojmë të konkurrojmë në Europë me strategjitë dhe mentalitetin e tregut aktual.
Tregu europian kërkon integritet, transparencë, kompetenca të përditësuara dhe rezultate. Reputacioni nuk ndërtohet nga projektet në CV, por nga cilësia e punës dhe besimi që krijon.
Shqipëria ka nevojë për investime reale në kapacitete profesionale: mentorim praktik, specializim, vlerësim kompetencash dhe zhvillim të vazhdueshëm. Jo thjesht më shumë certifikata.
Sektori ka profesionistë të shkëlqyer që meritojnë vlerësim. Pikërisht për këtë arsye duhet të ngremë standardin dhe të mos normalizojmë praktikat që dëmtojnë konkurrueshmërinë. Ekspertiza nuk është ajo që shkruan në CV. Është problemi që je në gjendje të zgjidhësh.
Profesionalizmi nuk është çmimi që kërkon. Është përgjegjësia që merr. Nëse nuk dalim nga ky mentalitet, tregu europian nuk do të na lërë jashtë për mungesë mundësish, por për mungesë standardesh.
A është tregu shqiptar i ekspertizës gati të konkurrojë me standardet europiane? Apo kemi ende shumë tituj dhe pak përgjegjshmëri?
Është koha ta diskutojmë hapur.
