Pedro Sánchez ka humbur kontrollin mbi narrativën – dhe pikërisht për këtë arsye po thërret zgjedhje të parakohshme.
Në tetë vite në detyrë, kryeministri spanjoll ka mbijetuar çdo pengesë që i është shfaqur, duke dëshmuar se është po aq dinak sa edhe i pamëshirshëm politikisht. Ai ka riformësuar politikën spanjolle, ka transformuar partinë e tij dhe ka rindërtuar të majtën.
Ai është një politikan i shkallës së lartë. Por kjo funksionon vetëm për aq kohë sa arrin të kontrollosh debatin.
Që kur shpërtheu kriza e Ceutës – një valë masive gjatë së cilës më shumë se 70 mijë migrantë kaluan në enklavë, duke u shndërruar në shkeljen më të rëndë të sigurisë kombëtare në historinë moderne të Spanjës – Sánchez ka humbur kontrollin mbi atë që në botën politike spanjolle quhet el relato.
Fjalë për fjalë, el relato do të thotë “historia” ose “rrëfimi”.
Por shpesh ka pak lidhje me realitetin. Bëhet fjalë për perceptimin: një narrativë e ndërtuar me kujdes, të cilën kryeministri spanjoll e ka ndryshuar, riformësuar dhe përmbysur sa herë ka qenë e nevojshme për të qëndruar një hap përpara.
Herë pas here, ai ka arritur t’i manovrojë kundërshtarët e tij, duke dëshmuar se ishte politikani më i aftë në lojën taktike.
Gjatë rrugës, ai e ka paraqitur veten si progresisti i fundit që qëndron ende në këmbë në një Europë gjithnjë e më reaksionare, gjithnjë e më të gatshme të përshtatet me Trump-in dhe të mbyllë kufijtë. Si njeriu i vetëm që qëndron përballë asaj që ai e konsideron internationale réactionnaire – të udhëhequr nga presidenti amerikan, bosët e teknologjisë të frymëzuar nga Musk dhe oligarkia e re digjitale.
Dhe kur njoftoi zgjedhjet e parakohshme për 29 nëntor, Sánchez u sigurua që Spanja ta dëgjonte mesazhin e tij: gjatë gjithë kohës së tij në pushtet, ai kishte luftuar kundër “elitave shumë të fuqishme”.
Problemi është se kjo histori po humbet fuqinë bindëse. Realiteti ka hyrë brutalisht në skenë.
Kriza në Ceuta mbetet e pazgjidhur. Migrantët kanë mbetur të bllokuar. Të miturit vazhdojnë të jenë të pashoqëruar. Dhe politika humane e Sánchez-it për migracionin nuk po gjen më të njëjtën jehonë te një opinion publik që gjithnjë e më shumë po e sheh krizën si çështje të sigurisë kombëtare.
Qeveria e tij është e paralizuar – e paaftë të miratojë një buxhet, duke drejtuar një koalicion të përçarë dhe gjithnjë e më shumë e varur nga separatistët katalanas. Socialistët spanjollë kanë humbur gjithashtu pjesë të mëdha të pushtetit rajonal, një tregues i vështirësive me të cilat Sánchez përballet brenda vendit, edhe pse profili i tij ndërkombëtar është forcuar.
Në politikë, detajet kanë rëndësi – dhe ato mund të jenë të vështira për t’u dalluar nga Brukseli, ku agjendat kombëtare shpesh humbasin brenda rrymave më të mëdha të politikës europiane.
Sánchez është udhëheqësi i fundit progresist rreth tryezës së Këshillit Europian, ndërsa delegacioni spanjoll udhëheq krahun progresist në Parlamentin Europian. Kjo i ka dhënë atij një rol në Europë shumë më të madh sesa do të sugjeronte pozicioni i tij më i dobët në politikën e brendshme.
Dhe ai e ka luajtur shumë mirë këtë rol.
Por në Spanjë, tabloja është shumë më e ndërlikuar.
Partnerët e tij të majtë, Sumar dhe Podemos, thuajse janë zhdukur – gjë që, për Sánchez-in, nuk është domosdoshmërisht lajm i keq. Sa më e dobët të jetë hapësira politike në të majtë të tij, aq më e madhe bëhet dominanca e Partisë Socialiste. Por kjo e vështirëson gjithashtu krijimin e një koalicioni të ardhshëm: më pak partnerë do të thotë më pak mandate.
Ndërkohë, rivalët e tij konservatorë po përfitojnë nga një prirje më e gjerë europiane: ashpërsimi i qëndrimit ndaj migracionit dhe rritja e rezistencës ndaj qëndrimeve sociale progresiste.
Një aleancë mes Partisë Popullore konservatore (PP) dhe të djathtës ekstreme Vox nuk do të përbënte më ndonjë tronditje. Aleanca të ngjashme po marrin formë tashmë në Europë. Dhe nëse PP dikur hezitonte, sot pak veta dyshojnë se ajo do të hynte në qeveri me Vox-in, nëse ky do të ishte çmimi për marrjen e pushtetit pas zgjedhjeve të nëntorit.
Sánchez ka treguar se di t’i përballojë goditjet, por vetëm nëse është ai që përcakton kushtet e betejës.
Me zgjedhjet e parakohshme, ai shpreson ta zhvendosë krizën e Ceutës nga qendra e debatit, të mobilizojë bazën e tij rreth drejtësisë sociale dhe të rikthehet te formula që i ka sjellë sukses: ose fiton ai, ose Spanja përfundon në anën e gabuar të historisë.
Një dozë populizmi? Pa dyshim. Por Sánchez ka qenë gjithmonë i tillë. Për të fituar, duhet të jetë.
Koha e zgjedhur nuk është rastësi. Ai kërkon të shfrytëzojë zemërimin në rritje të publikut për krizën e strehimit, duke i kthyer sheshet publike në hapësira protestash masive për një problem që prek miliona spanjollë.
Maricarmen, një grua 87-vjeçare e dëbuar muajin e kaluar nga apartamenti i saj, u bë simbol i kësaj lëvizjeje – shkëndija për një mobilizim më të gjerë, të cilin Sánchez tani e sheh si mundësinë e tij të fundit për të ndryshuar el relato.
Është një lëvizje e zgjuar. Është e guximshme. Është Sánchez duke qenë Sánchez.
Në vitin 2016, kur isha një reporter shumë më i ri, mbulova një nga episodet më surreale që kisha hasur në politikë.
Një Sánchez shumë më pak i njohur dhe shumë më pak i suksesshëm ishte detyruar të largohej nga drejtimi i Partisë Socialiste pas një serie rezultatesh të dobëta zgjedhore. Ajo që pasoi ishte një psikodramë e jashtëzakonshme, e transmetuar drejtpërdrejt në televizion, me akuza për rebelim, fletëvotime të falsifikuara dhe mashtrim.
Në fund, Sánchez njoftoi se do të tërhiqej.
Mbaj mend që i thashë një kolegu: este tío va a volver.
Ky njeri do të rikthehet.
Dhe u rikthye.
Ajo që pasoi ishte një nga rikthimet më spektakolare në historinë moderne politike të Spanjës. Ai u bë kryeministër pas një mocioni të suksesshëm mosbesimi, mbijetoi krizë pas krize dhe, me rikthimin e Trump-it, gjeti një tjetër mundësi për ta pozicionuar veten në skenën europiane.
Sánchez gjithmonë e ka sfiduar gravitetin politik – për sa kohë që ka qenë ai që drejtonte lojën.
Dhe pikërisht për këtë arsye kjo krizë duket ndryshe.
Për herë të parë, historia po shkruhet për të, jo prej tij. Momentumi është në anën e së djathtës.
Për një njeri që e ka kaluar karrierën politike duke e vendosur veten në rolin e protagonistit kryesor, ky është një territor i panjohur. /Përshtati nga Euronews, ekofin.al
