Shtëpia e Bardhë ka publikuar kushtet e marrëveshjes së saj për naftën e Venezuelës, duke bërë të ditur kompaninë private në qendër të saj dhe duke konfirmuar kontrollin e shumicës nga Uashingtoni mbi më shumë se 65 miliardë fuçi, ndërsa presidenti Trump deklaroi se SHBA do ta marrë “të gjithë” këtë naftë.
Vetëm pak ditë pasi njoftoi atë që e cilëson si marrëveshjen më të madhe të naftës në histori, administrata Trump ka bërë publike detajet e saj.
Në një dokument informues të publikuar të hënën në mbrëmje, Shtëpia e Bardhë bëri të ditur se North American Blue Energy Partners (NABEP) do të jetë operatori në qendër të marrëveshjes, zbuloi për herë të parë strukturën e pronësisë dhe përcaktoi se çfarë përfiton Uashingtoni në këmbim.
Autoritetet e përkohshme të Venezuelës i kanë dhënë NABEP-it koncesione 100-vjeçare mbi 17 fusha nafte, sipas marrëveshjes së nënshkruar nga Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio dhe Sekretari amerikan i Luftës Pete Hegseth.
Rezervat venezueliane të përfshira në marrëveshje janë shumë më të mëdha se ato të vetë Shteteve të Bashkuara: 65 miliardë fuçi të mbuluara nga koncesionet, krahasuar me rreth 46 miliardë fuçi në territorin amerikan.
Duke folur të hënën në Zyrën Ovale, presidenti amerikan Donald Trump i cilësoi rezervat si një “vlerë e pabesueshme që qëndronte e pashfrytëzuar” dhe shtoi se SHBA “do ta marrë të gjithë këtë. Ne do ta nxjerrim atë naftë”.
Presidenti amerikan përsëriti gjithashtu se kompanitë e mëdha amerikane të naftës po rreshtohen për t’u bërë pjesë e marrjes në kontroll të fushave venezueliane.
“Exxon po hyn, Chevron po hyn, kompanitë tona të mëdha të naftës po hyjnë dhe të gjithë po bëjnë oferta”, deklaroi Trump.
Çfarë përfiton Uashingtoni
Në këmbim të përfshirjes në marrëveshje, NABEP i ka dhënë Zyrës së Kapitalit Strategjik të Departamentit amerikan të Luftës një pjesëmarrje prej 35% në kapitalin e kompanisë së saj mëmë, të cilën Shtëpia e Bardhë e vlerëson potencialisht në qindra miliarda dollarë, pa asnjë kosto për taksapaguesit.
Departamenti amerikan i Shtetit siguron gjithashtu të drejtën për të blerë 20% të prodhimit nga të gjitha fushat aktuale dhe të ardhshme të NABEP me koston e prodhimit, me synimin që një pjesë e kësaj nafte të përdoret për rimbushjen e Rezervës Strategjike të Naftës. SHBA ka gjithashtu të drejtën e përparësisë për blerjen e 80% të mbetur.
Uashingtoni do të ketë të drejtë vetoje për emërimet në bordin drejtues, shumica e anëtarëve të bordit duhet të jenë shtetas amerikanë dhe marrëveshja do t’i nënshtrohet ligjit dhe gjykatave të SHBA-së.
NABEP është angazhuar të investojë deri në 100 miliardë dollarë (86 miliardë euro) në infrastrukturën e naftës në Venezuelë dhe pritet të paguajë rreth 200 miliardë dollarë (172 miliardë euro) në tarifa koncesionare dhe taksa gjatë 25 viteve.
Shumica e fushave të përfshira në marrëveshje administroheshin më parë nga kompani ruse ose kineze, ndërsa Shtëpia e Bardhë e paraqet marrëveshjen si një riafirmim të Doktrinës Monroe.
Nënshkrime të tjera priten, por pikëpyetjet mbeten
Kontrata të tjera në sektorin e energjisë pritet të nënshkruhen gjatë kësaj jave, por raportimet sugjerojnë se marrëveshja po shkakton shqetësim pikërisht te kompanitë e mëdha që Trump thotë se po rreshtohen për të hyrë në Venezuelë.
NABEP kontrollohet nga biznesmeni venezuelian Alejandro Betancourt, i cili është hetuar nga autoritetet amerikane dhe evropiane për marrëdhëniet e tij të mëparshme me qeverinë venezueliane, por ndaj të cilit nuk janë ngritur akuza. Ai mohon çdo shkelje.
Sipas raportimeve, kompanitë e mëdha të naftës që po negociojnë kontratat e tyre kërkojnë garanci se nuk do ta gjejnë veten të lidhura në të njëjtën marrëveshje me të.
Exxon dhe ConocoPhillips u larguan nga Venezuela në vitin 2007, pasi asetet e tyre u shtetëzuan, dhe të dyja kompanitë thonë se kërkesat e tyre për siguri juridike dhe respektimin e kontratave ende nuk janë plotësuar.
Ish-këshilltarë amerikanë për energjinë kanë paralajmëruar gjithashtu për rrezikun politik, pasi një qeveri e ardhshme në Caracas ose Uashington mund të vërë në diskutim kushtet e marrëveshjes.
Sipas raportimeve, NABEP prodhon aktualisht mes 170 mijë dhe 200 mijë fuçi naftë në ditë, duke qenë operatori i dytë më i madh privat pas Chevron.
Presidentja në detyrë e Venezuelës, Delcy Rodríguez, e ka mbështetur gjithashtu marrëveshjen si një mundësi për modernizimin e industrisë, ndërsa përballë kritikave ka këmbëngulur se vendi nuk heq dorë nga asnjë pjesë e sovranitetit të tij.
Ligjvënësit në Capitol Hill deklaruan të hënën se po kërkojnë më shumë informacion për marrëveshjen, e cila është negociuar pa përfshirjen e Kongresit.
Nëse kompanitë e mëdha të naftës ndajnë të njëjtin besim me administratën Trump pritet të bëhet më e qartë brenda pak ditësh, kur kontratat e reja pritet të nënshkruhen./Përshtati nga Euronews, ekofin.al
