Pavarësisht se çdo vit zjarret kanë qenë kërcënim real për sigurinë dhe pronën sërish sigurimi i pronës nga zjarret dhe dëmet e tjera ka pësuar rënie.
Sipas të dhënave nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF), primet e shkruara bruto nga sigurimi prej zjarrit dhe forcat e natyrës ranë me gati 16% në gjysmën e parë të këtij viti. Kompanitë e sigurimit arkëtuan 1.2 miliardë lekë nga prerja e kësaj police sigurimi.
Nga ana tjetër, vetëm 33 mijë prona rezultojnë të jenë siguruar për t’u mbrojtur nga çdo zjarr apo dëmtim tjetër i mundshëm në të ardhmen. Pavarësisht se primet e shkruara bruto rezultojnë me rënie, numri i kontratave është rritur me 6%. Një familje mund të punojë me vite për të ndërtuar një shtëpi, një biznes mund të investojë kursimet e një jete për të ngritur aktivitetin e tij, por mjafton një ngjarje e papritur për të vënë në rrezik gjithçka. Një zjarr, një përmbytje, tërmeti apo një tjetër ngjarje e paparashikuar mund të shkaktojë dëme të konsiderueshme financiare dhe të kthejë në pak orë në pasiguri një investim të ndërtuar ndër vite.
Shoqata e Siguruesve të Shqipërisë thekson se “pikërisht në këtë realitet, sigurimi i pronës dhe i biznesit merr një rëndësi që shkon përtej një kontrate financiare. Ai është një mekanizëm për mbrojtjen e pasurisë, vazhdimësinë e aktivitetit ekonomik dhe uljen e kostos që një familje apo biznes do të duhet të përballojë në rast dëmi”.
Shoqata e Siguruesve ka vendosur prej kohësh në fokus nevojën për rritjen e ndërgjegjësimit të qytetarëve dhe bizneseve për sigurimin e pronës, veçanërisht ndaj rreziqeve nga zjarri dhe forcat e natyrës. Shoqata ka zhvilluar edhe fushata sensibilizuese të posaçme pas rasteve të zjarreve në banesa dhe biznese, duke e konsideruar sigurimin si një mënyrë për të shmangur goditjet e rënda financiare.
Një zjarr mund të fshijë vite pune
Për një sipërmarrës, dëmi nga një zjarr nuk kufizohet vetëm te ndërtesa. Mund të dëmtohen makineritë, pajisjet, mallrat, dokumentacioni, inventari dhe elementë të tjerë të domosdoshëm për aktivitetin. Për më tepër, ndërprerja e punës mund të sjellë humbje të tjera, duke e bërë më të vështirë rikthimin në normalitet.
E njëjta logjikë vlen edhe për familjet. Banesa është shpesh pasuria më e madhe që një familje zotëron. Humbja apo dëmtimi i saj nuk është thjesht një problem material, por një goditje që mund të kërkojë vite për t’u rikuperuar.
Në këto kushte, sigurimi shërben si një instrument që transferon një pjesë të rrezikut financiar nga individi apo biznesi te kompania e sigurimit, në përputhje me mbulimet dhe kushtet e përcaktuara në kontratë.
Biznesi duhet të mendojë edhe për ditën pas dëmit
Për kompanitë, sigurimi i pronës nuk duhet parë vetëm si mbrojtje e një godine. Në varësi të produktit dhe kontratës, bizneset mund të kenë nevojë të marrin në konsideratë edhe pajisjet, inventarin, mallrat, përgjegjësitë ndaj të tretëve apo elementë të tjerë që lidhen me aktivitetin.
Kjo bëhet veçanërisht e rëndësishme për bizneset e vogla dhe të mesme, të cilat shpesh kanë më pak rezerva financiare për të përballuar një goditje të papritur.
Një ngjarje e rëndë mund të mos nënkuptojë vetëm humbjen e pasurisë. Mund të nënkuptojë edhe ndërprerjen e aktivitetit, humbjen e të ardhurave dhe vështirësi në pagimin e punonjësve, kredive, qirave dhe detyrimeve të tjera.
Për këtë arsye, sigurimi duhet të shihet si pjesë e menaxhimit të riskut dhe jo thjesht si një produkt financiar.
Sigurimi nuk është taksë, por mbrojtje financiare
Një nga mesazhet që industria shqiptare e sigurimeve ka përcjellë ndër vite është nevoja për të ndryshuar mënyrën se si perceptohet sigurimi. Shoqata dhe përfaqësues të industrisë kanë argumentuar se sigurimi nuk duhet të konsiderohet si një taksë, por si një shërbim që krijon mbrojtje financiare për qytetarin dhe biznesin.
Në këtë kuptim, përgjegjësia nuk i takon vetëm kompanive të sigurimit. Ajo kërkon edhe ndërgjegjësimin e qytetarëve, bizneseve dhe institucioneve publike për rëndësinë e menaxhimit të rrezikut.
Qytetari që siguron shtëpinë e tij nuk po paguan thjesht për një dokument. Ai po blen një mekanizëm financiar që mund ta ndihmojë të përballojë pasojat e një ngjarjeje të rëndë.
E njëjta gjë vlen edhe për sipërmarrësin. Sigurimi është një nga instrumentet që mund t’i japë biznesit mundësinë të rikuperohet më shpejt pas një dëmi dhe të mos e kthejë një incident të vetëm në fundin e aktivitetit.
Nga kultura e reagimit te kultura e parandalimit
Në Shqipëri, një pjesë e rëndësishme e debatit rreth dëmeve nga fatkeqësitë lidhet shpesh me pyetjen: kush do ta paguajë dëmin?
Në reagimin e saj, Shoqata Siguruesve të Shqipërisë e zhvendos vëmendjen drejt një pyetjeje tjetër: si mund të mbrohet financiarisht qytetari apo biznesi përpara se dëmi të ndodhë?
Ky ndryshim është thelbësor. Një ekonomi më e qëndrueshme nuk mund të mbështetet vetëm te ndërhyrja publike pas një fatkeqësie. Sigurimet janë një prej instrumenteve që mund të ndihmojnë në shpërndarjen e riskut dhe në krijimin e një kulture më të fortë të përgjegjësisë financiare.
Shoqata ka theksuar gjithashtu nevojën për një bazë më të përshtatshme ligjore dhe për zhvillimin e tregut të sigurimeve, duke argumentuar se në shumë fusha të jetës ekonomike qytetarët duhet të kenë mundësi më të qarta për të mbrojtur veten financiarisht nga dëmet.
