Qindra shkolla po mbyllen në të gjithë Greqinë si pasojë e një rënieje dramatike demografike dhe të regjistrimeve të nxënësve. Të dhënat nga Ministria Greke e Arsimit tregojnë se për vitin akademik 2025-2026, 721 nga 13,478 shkolla do të pezullohen pasi nuk plotësojnë numrin minimal të nxënësve, një shifër që ka qenë në rritje prej vitesh.
Rënia është më e theksuar në arsimin fillor, i cili përbën pjesën më të madhe të mbylljeve. Për shembull, numri i shkollave fillore dhe i kopshteve të pezulluara pritet të arrijë përkatësisht në 324 dhe 358 për vitin akademik 2025-2026, një rritje e ndjeshme krahasuar me 247 dhe 312 në vitin 2018-2019. Ky trend prek shkollat në fshatra rurale, në ishuj dhe madje edhe në zona urbane si Athina. Popullsia e nxënësve pritet të jetë rreth 1.21 milionë për vitin akademik 2025-2026, një rënie me mbi 150,000 nxënës krahasuar me 2018-2019.
Një shkollë pezullohet nëse ka më pak se pesëmbëdhjetë nxënës. Pas tre vitesh mosplotësimi të këtij kriteri, ajo mbyllet përfundimisht. Sipas zyrtarëve të ministrisë, të cilët e kanë cilësuar situatën si një “Armagedon”, mbylljet pasqyrojnë një problem demografik “të frikshëm” dhe në përkeqësim të vazhdueshëm. Mbyllja e shkollave detyron nxënësit, sidomos ata në zona të thella, të udhëtojnë larg, ndonjëherë deri në 80 kilometra në ditë, për të ndjekur një shkollë tjetër.
Mbylljet janë një pasojë e drejtpërdrejtë e krizës demografike shumëvjeçare të Greqisë, e karakterizuar nga rënia e lindshmërisë dhe plakja e popullsisë.
Faktorët kryesorë që kontribuojnë në krizën demografike:
Normë e ulët e lindshmërisë: Greqia ka një nga normat më të ulëta të lindshmërisë në Bashkimin Europian, rreth 1.3 lindje për grua, shumë më poshtë nivelit të zëvendësimit prej 2.1. Kjo ka sjellë një rënie natyrore të popullsisë, me më shumë vdekje sesa lindje çdo vit.
Emigracioni: Kriza e rëndë ekonomike që filloi në vitin 2008 shkaktoi një eksod masiv të të rinjve dhe profesionistëve grekë që kërkuan mundësi më të mira jashtë vendit. Kjo “ikje truri” ka ulur më tej numrin e njerëzve në moshë riprodhuese dhe pune.
Plakja e popullsisë: Me më pak lindje dhe jetëgjatësi më të lartë, popullsia e Greqisë po plaket me shpejtësi. Përqindja e personave mbi 65 vjeç është në rritje, duke vënë presion mbi sistemin e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësor.
Efekti i kombinuar i këtyre faktorëve ka krijuar një cikël rënieje të popullsisë, që tashmë ilustrohet qartë me mbylljen e shkollave. Pa një ndryshim të dukshëm në këto trende, ekspertët paralajmërojnë se kriza demografike do të vazhdojë të ndikojë shoqërinë dhe ekonominë greke për dekada të tëra./Përshtati nga The Greek Reporter, ekofin.al
