Pas vonesave të gjata, sistemi fotovoltaik i lëvizshëm më në fund do të testohet në një hekurudhë perëndimore pranverën e ardhshme. Panelet diellore janë vendosur të hapen “si qilim” në shinat hekurudhore në Zvicër për herë të parë në botë.
Start-up-it zviceran “Sun-Ways” i është dhënë drita jeshile për një projekt pilot trevjeçar në kantonin perëndimor të Neuchâtel dhe puna do të fillojë në pranverën e vitit 2025.
Ndërsa kriza klimatike kërkon që të përshpejtohet tranzicioni energjetik i Evropës, zhvilluesit kanë parë potencial të ri në sipërfaqe të pazakonta. Anët e rrugëve, rezervuarët dhe fermat po gjejnë të gjitha hapësirë për sistemet diellore dhe kompani të tjera po eksperimentojnë me shtimin e elementeve fotovoltaike edhe në traversat hekurudhore.
Por “Sun-Ways” është i pari që patentoi një sistem të lëvizshëm, me ndihmën e EPFL, Instituti Federal i Teknologjisë Zvicerane në Lozanë. “Kjo do të jetë hera e parë që panelet diellore do të instalohen në një linjë hekurudhore me trena që kalojnë mbi to,” tha CEO i “Sun-Ways”, Joseph Scuderi.
Inovacioni i lëvizshëm është thelbësor pasi binarët hekurudhorë duhet të hiqen herë pas here për të lejuar mirëmbajtjen. Kompania zvicerane do të përdorë një sistem mekanik për të instaluar panelet e saj diellore të lëvizshme. Një tren i zhvilluar nga kompania zvicerane e mirëmbajtjes së shinave “Scheuchzer” do të udhëtojë përgjatë shinave, duke vendosur panele fotovoltaike ndërsa lëviz mbi to. Është thjesht “si një qilim që shpaloset”, thotë “Sun-Ways”.
Treni, i projektuar posaçërisht për këtë qëllim, përdor një mekanizëm pistoni për të shpalosur panelet me gjerësi një metër, të montuar paraprakisht në një fabrikë zvicerane. Pretendohet se mund të instalohen deri në 1000 m2 panele diellore në ditë.
Ka qenë një rrugë e vështirë për të marrë miratim nga autoritetet, pasi Zyra Federale e Transportit e refuzoi kërkesën vitin e kaluar si masë paraprake, por pas dhjetë muajsh ndërtimi dhe testimi të prototipeve, “Sun-Ways” ka siguruar një leje për të filluar aplikimin e teknologjisë në një linjë të hapur në Neuchâtel.
Gjatë një faze testimi trevjeçare, 48 panele do t’i shtohen një seksioni 100 metra të pistës që operohet nga transN, kompania e transportit publik të kantonit, me një kosto prej afërsisht 585,000 CHF (623,000 €).
Energjia elektrike e prodhuar nga sistemi fotovoltaik do të futet në rrjetin elektrik dhe do të përdoret për energjinë e shtëpive, pasi furnizimi i saj në operacionet hekurudhore do të ishte një proces më i ndërlikuar.
Kompania ka ambicie të mëdha për eko inovacionin e saj. Në teori, panelet mund të shtrihen në të gjithë rrjetin hekurudhor të Zvicrës prej 5,317 kilometrash. Qelizat fotovoltaike do të mbulonin një sipërfaqe afërsisht sa 760 fusha futbolli. Natyrisht, nuk do të kishte kuptim të zgjerohet projekti fotovoltaik në tunele.
“Sun-Ways” vlerëson se rrjeti hekurudhor kombëtar mund të prodhojë një Teravat-orë (Twh) energji diellore në vit, ekuivalente me rreth 2 për qind të konsumit total të energjisë në Zvicër. Përtej Zvicrës, kompania është e përfshirë në projekte të ngjashme që po planifikohen në Spanjë, Rumani dhe Korenë e Jugut. “Ka mbi një milion kilometra linja hekurudhore në botë”,- tha vitin e kaluar bashkëthemeluesi i “Sun-Ways”, Baptiste Danichert. “Ne besojmë se 50 për qind e hekurudhave në botë mund të pajisen me sistemin tonë.”
Megjithatë, kompania ka ende shumë për të provuar me projektin e saj pilot. Unioni Ndërkombëtar i Hekurudhave shprehu më parë shqetësimin se panelet mund të pësonin çarje të vogla, të çonin në një rrezik më të lartë zjarresh në zonat e gjelbra dhe madje të shpërqendronin drejtuesit e trenave për shkak të reflektimeve.
“Sun-Ways” tha se panelet e tij janë më rezistente se ato konvencionale dhe mund të kenë një filtër kundër reflektimit për t’u mbajtur larg syve të drejtuesve të trenave. Sensorët e integruar gjithashtu sigurojnë që ata të punojnë siç duhet, ndërsa furçat e bashkëngjitura në fund të trenave mund të largojnë papastërtitë nga sipërfaqja e paneleve.
Disa kanë theksuar se akulli dhe reshjet e borës mund të ndalojnë panelet horizontale të jenë të dobishme, por “Sun-Ways” kishte një përgjigje edhe për këtë. Është duke punuar për një sistem për shkrirjen e reshjeve të ngrira. /Përgatiti: ekofin.al
